توضیحات

دانلود رایگان نمونه سوالات مدیریت تولید و عملیات (مدیریت (بازرگانی، صنعتی، دولتی، MBA)) فلزات اساسی و فولاد 1404

 

—

**سوال ۱**
کدامیک از مفاهیم زیر نشان‌دهنده‌ی «مستحکم‌سازی (Lean)» در تولید است؟
الف) تولید انبوه با حجم زیاد
ب) حذف ضایعات و کاهش زمان‌های غیرارزش‌افزا
ج) تمرکز بر حداکثر موجودی مواد اولیه
د) استفاده از روبات‌های پیشرفته در هر مرحله

**پاسخ صحیح:** ب) حذف ضایعات و کاهش زمان‌های غیرارزش‌افزا
**تشریح:** فلسفه Lean بر پایه‌ی شناسایی و حذف تمام فعالیت‌های غیرارزش‌افزا (Muda) استوار است؛ هدف اصلی افزایش کارایی و کاهش هزینه‌ها بدون کاهش کیفیت.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۲**
در مدل «قانون نرخ تولید (Little’s Law)» رابطهٔ بین تعداد موجودی (I)، نرخ ورود (λ) و زمان چرخه (T) به چه صورت است؟
الف) I = λ × T
ب) I = λ / T
ج) I = T / λ
د) I = λ – T

**پاسخ صحیح:** الف) I = λ × T
**تشریح:** قانون Little بیان می‌کند که متوسط موجودی در یک سیستم برابر است با حاصل‌ضرب نرخ ورود به سیستم در زمان متوسط اقامت کالاها یا خدمات در سیستم.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۳**
کدامیک از روش‌های برنامه‌ریزی منابع تولید (MRP) برای محاسبهٔ نیازهای مواد اولیه بر پایهٔ برنامه‌ریزی تولید نهایی استفاده می‌شود؟
الف) MRP I
ب) MRP II
ج) ERP
د) CRM

**پاسخ صحیح:** ب) MRP II
**تشریح:** MRP II (Manufacturing Resource Planning) شامل برنامه‌ریزی تولید، منابع انسانی، تجهیزات و مالی است و به‌صورت یکپارچه نیازهای مواد اولیه را بر پایهٔ برنامه‌ریزی محصول نهایی محاسبه می‌کند.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۴**
به کدام یک از معیارهای زیر «زمان تحویل (Lead Time)» مربوط می‌شود؟
الف) زمان صرف شده برای تعمیرات ماشین‌آلات
ب) زمان بین دریافت سفارش مشتری و تحویل محصول نهایی به او
ج) زمان لازم برای آموزش نیروی کار جدید
د) زمان لازم برای تجزیه و تحلیل بازار

**پاسخ صحیح:** ب) زمان بین دریافت سفارش مشتری و تحویل محصول نهایی به او
**تشریح:** Lead Time مجموع تمام فواصل زمانی از لحظه‌ای که سفارش ثبت می‌شود تا زمان تحویل محصول به مشتری است و شامل زمان‌های پردازش، تولید، بسته‌بندی و حمل‌ونقل می‌شود.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۵**
در تحلیل «قیمت‌گذاری هدف» (Target Costing) ابتدا چه مقدار هزینه هدف تعیین می‌شود؟
الف) هزینه تمام هزینه‌های فعلی به‌علاوه سود مورد انتظار
ب) هزینه‌سازهای مستقیم به‌جز هزینه‌های ثابت
ج) قیمت فروش پیشنهادی منهای حاشیه سود موردنظر
د) هزینه‌های تحقیق و توسعه

**پاسخ صحیح:** ج) قیمت فروش پیشنهادی منهای حاشیه سود موردنظر
**تشریح:** در Target Costing، ابتدا قیمت فروش بازار معین می‌شود، سپس حاشیه سود دلخواه از آن کسر می‌شود تا هزینه هدف برای طراحی محصول محاسبه گردد.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۶**
کدامیک از توابع زیر برای تعیین سطح بهینهٔ موجودی با هزینه نگهداری برابر هزینه سفارش (EOQ) استفاده می‌شود؟
الف) Q* = √(2DS/H)
ب) Q* = D / S
ج) Q* = H / (2D)
د) Q* = (D+S)/H

**پاسخ صحیح:** الف) Q* = √(2DS/H)
**تشریح:** فرمول EOQ (Economic Order Quantity) میزان سفارش بهینه را بر مبنای هزینهٔ سفارش (S)، هزینهٔ نگهداری واحد (H) و تقاضای سالانه (D) محاسبه می‌کند.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۷**
در مدل «خط تولید متقارن (Line Balancing)» هدف اصلی چیست؟
الف) حداکثر کردن تعداد ایستگاه‌ها
ب) توزیع یکنواخت زمان‌های کاری بین ایستگاه‌ها تا زمان چرخه کمینه شود
ج) استفاده از کمترین تعداد کارگر ممکن
د) افزایش تنوع محصولات در خط

**پاسخ صحیح:** ب) توزیع یکنواخت زمان‌های کاری بین ایستگاه‌ها تا زمان چرخه کمینه شود
**تشریح:** هدف از خط تعادل این است که کارهای مختلف به گونه‌ای به ایستگاه‌ها اختصاص یابند که زمان چرخه (Cycle Time) به حداقل برسد و تعادل بین بار کاری ایستگاه‌ها حفظ شود.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۸**
کدامیک از ابزارهای کیفیت برای شناسایی علل ریشه‌ای یک مشکل استفاده می‌شود؟
الف) نمودار کنترل (Control Chart)
ب) Diagrama de Pareto
ج) نمودار Ishikawa (Fishbone)
د) نمودار گانت

**پاسخ صحیح:** ج) نمودار Ishikawa (Fishbone)
**تشریح:** این نمودار به‌صورت یک استخوان‌ماهی شکل می‌گیرد و عوامل مختلف (مردمی، ماشین‌آلات، مواد، روش‌ها، محیط، اندازه‌گیری) را به‌صورت شاخه‌های اصلی شناسایی می‌کند تا ریشهٔ مشکل را مشخص نماید.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۹**
در ارزیابی «قابلیت اطمینان (Reliability)» یک دستگاه، کدامیک معیار نشان‌دهندهٔ میانگین زمان بین خرابی‌ها (MTBF) است؟
الف) زمان متوسط تعمیر (MTTR)
ب) زمان اجرای برنامه نگهداری پیشگیرانه
ج) مجموع زمان کارکرد سالم دستگاه‌ها تقسیم بر تعداد خرابی‌ها
د) نسبت هزینه تعمیر به هزینه سرمایه‌گذاری

**پاسخ صحیح:** ج) مجموع زمان کارکرد سالم دستگاه‌ها تقسیم بر تعداد خرابی‌ها
**تشریح:** MTBF برابر است با مجموع زمان‌های کارکرد بدون خرابی (Uptime) تقسیم بر تعداد خرابی‌های ثبت شده؛ نشان‌دهندهٔ توانایی عملکرد بدون نقص دستگاه است.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۱۰**
کدامیک از روش‌های برنامه‌ریزی تولید «پیش‌دنباله‌ای» (Forward Scheduling) است؟
الف) برنامه‌ریزی بر مبنای تاریخ تحویل نهایی و عقب‌گرد به تاریخ شروع
ب) محاسبهٔ زمان شروع اولین کار بر اساس تاریخ جاری و پیشروی به سمت تحویل
ج) تعیین تاریخ شروع پس از دریافت تمام مواد اولیه
د) هیچ‌یک

**پاسخ صحیح:** ب) محاسبهٔ زمان شروع اولین کار بر اساس تاریخ جاری و پیشروی به سمت تحویل
**تشریح:** در Forward Scheduling زمان شروع اولین فعالیت از تاریخ امروز یا تاریخ در دسترس‌ترین منبع شروع می‌شود و سپس به سمت تاریخ تحویل پیش می‌رود.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۱۱**
در تکنیک «Six Sigma» سطح کیفیت مورد هدف «3.4 عیب در میلیون فرصتها (DPMO)» معادل کدام سطح سیگما است؟
الف) 2σ
ب) 4σ
ج) 5σ
د) 6σ

**پاسخ صحیح:** د) 6σ
**تشریح:** سطح 6σ به معنی 99.99966٪ کیفیت است که معادل حدود 3.4 عیب در هر یک‌میلیون فرصت می‌باشد.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۱۲**
در سیستم «Just‑In‑Time» (JIT) کدامیک از ویژگی‌های زیر **غیر**مورد انتظار است؟
الف) کاهش موجودی‌های میان‌پروژه
ب) تکیه بر تحویل‌های منظم و دقیق از تأمین‌کنندگان
ج) افزایش دوره‌های زمانی بین سفارش‌ها برای کاهش هزینه‌های حمل و نقل
د) تولید بر اساس تقاضای واقعی مشتری

**پاسخ صحیح:** ج) افزایش دوره‌های زمانی بین سفارش‌ها برای کاهش هزینه‌های حمل و نقل
**تشریح:** JIT به‌جای افزایش فواصل سفارش، سعی می‌کند سفارشات کوچک و مکرر انجام شود؛ هدف اصلی کاهش موجودی و زمان نگهداری است.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۱۳**
کدامیک از روش‌های برنامه‌ریزی «قابلیت ظرفیت» (Capacity Planning) برای تخمین توان عملیاتی بر مبنای تقاضای پیش‌بینی‌شده استفاده می‌شود؟
الف) روش حداکثر ظرفیت (Peak Capacity)
ب) روش ایده‌آل (Ideal Capacity)
ج) روش بار واقعی (Effective Capacity)
د) روش هدف‌گذاری (Target Capacity)

**پاسخ صحیح:** ج) روش بار واقعی (Effective Capacity)
**تشریح:** Effective Capacity توان عملیاتی واقعی است که با در نظر گرفتن زمان‌های توقف، نگهداری و کارمزدهای انسانی محاسبه می‌شود؛ برای برنامه‌ریزی دقیق ظرفیت استفاده می‌شود.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۱۴**
در تحلیل «قیمت‌گذاری بر پایه هزینه» (Cost‑Based Pricing) چه عاملی به‌عنوان «هزینه ثابت» شناخته می‌شود؟
الف) هزینه مواد اولیه مصرفی برای یک واحد محصول
ب) هزینه‌های سربار مانند اجاره، بیمه و حقوق ثابت افراد
ج) هزینه حمل‌ونقل به‌ازای هر محصول
د) هزینه‌های تعمیرات متغیر

**پاسخ صحیح:** ب) هزینه‌های سربار مانند اجاره، بیمه و حقوق ثابت افراد
**تشریح:** هزینه‌های ثابت هزینه‌هایی‌اند که با تغییر حجم تولید به‌صورت مستقیم تغییر نمی‌کنند و شامل اجاره، حقوق ثابت، بیمه، استهلاک و… می‌شوند.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۱۵**
در ممیزی «متدولوژی DMAIC» (Define‑Measure‑Analyze‑Improve‑Control) کدام مرحله با «تحلیل علل ریشه‌ای» مرتبط است؟
الف) Define
ب) Measure
ج) Analyze
د) Improve

**پاسخ صحیح:** ج) Analyze
**تشریح:** مرحله Analyze به تجزیه و تحلیل داده‌ها برای شناسایی علل اصلی مشکلات می‌پردازد؛ این گام معمولاً با ابزارهای آماری مانند آزمون فرضیه‌ها و نمودارهای توزیع همراه است.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۱۶**
در سیستم‌های تولید «قابلیت افزایشی (Scalable)» چه ویژگی‌ای وجود دارد؟
الف) توانایی تولید فقط در مقیاس ثابت
ب) امکان افزودن یا حذف تجهیزات با اثر کم بر هزینه واحد
ج) استفاده صرف از نیروی کار انسانی بدون اتوماسیون
د) عدم نیاز به برنامه‌ریزی دوباره هنگام افزایش حجم

**پاسخ صحیح:** ب) امکان افزودن یا حذف تجهیزات با اثر کم بر هزینه واحد
**تشریح:** قابلیت مقیاس‌پذیری به معنای این است که سیستم می‌تواند با افزودن منابع (ماشین‌آلات، نیروی کار) به‌سرعت و با هزینه نسبتا ثابت رشد نماید.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۱۷**
کدامیک از شاخص‌های زیر برای ارزیابی «کارایی یک خط مونتاژ» (Assembly Line Efficiency) استفاده می‌شود؟
الف) درصد استفاده از توان ماشین‌آلات (Utilization)
ب) زمان متوسط انتظار (Average Waiting Time)
ج) نرخ خروجی واقعی نسبت به نرخ نظری (Yield)
د) نسبت هزینه نگهداری به هزینه تولید

**پاسخ صحیح:** ج) نرخ خروجی واقعی نسبت به نرخ نظری (Yield)
**تشریح:** Yield یا درصد خروجی بدون نقص نشان می‌دهد که چقدر تولید واقعی به هدف تولید نظری نزدیک است؛ معیاری مستقیم برای کارایی خط مونتاژ است.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۱۸**
در فرآیند «تجزیه و تحلیل ارزش» (Value Analysis) کدام گام ابتدایی است؟
الف) شناسایی هزینه‌های غیرقابل اجتناب
ب) تعریف عملکرد محصول و اهمیت آن برای مشتری
ج) انتخاب تامین‌کننده ارزان‌ترین ماده اولیه
د) اجرای آزمایش‌های کیفیت

**پاسخ صحیح:** ب) تعریف عملکرد محصول و اهمیت آن برای مشتری
**تشریح:** اولین قدم تحلیل ارزش، تعریف واضح عملکرد (Function) محصول و درجه اهمیت آن برای مشتری است؛ سپس به دنبال روش‌های کم‌هزینه برای ارائه همان عملکرد می‌گردیم.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۱۹**
در برنامه‌ریزی «پروژه‌محور» (Project‑Based Production) چه نوع برنامه‌ریزی زمانی غالب است؟
الف) برنامه‌ریزی گانتی (Gantt)
ب) برنامه‌ریزی PERT/CPM
ج) برنامه‌ریزی کانبان (Kanban)
د) برنامه‌ریزی MRP

**پاسخ صحیح:** ب) برنامه‌ریزی PERT/CPM
**تشریح:** پروژه‌های سفارشی عموماً به زمان‌بندی شبکه‌ایی (PERT یا CPM) نیاز دارند تا زمان‌های بحرانی و مسیر بحرانی (Critical Path) را شناسایی نمایند.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۲۰**
کدامیک از توابع زیر برای محاسبهٔ «هزینه کل مالکیت» (Total Cost of Ownership – TCO) در انتخاب تجهیزات استفاده می‌شود؟
الف) هزینه خرید + هزینه نگهداری + هزینه انرژی + هزینه تعطیلی
ب) تنها هزینه خرید اولیه
ج) هزینه خرید + هزینه حمل‌ونقل فقط
د) هزینه انرژی + هزینه‌های نرم‌افزاری

**پاسخ صحیح:** الف) هزینه خرید + هزینه نگهداری + هزینه انرژی + هزینه تعطیلی
**تشریح:** TCO تمام هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم شامل خرید، نگهداری، انرژی، آموزش، تعطیلی و هزینه‌های فرصت را در طول دوره عمر تجهیزات در بر می‌گیرد.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۲۱**
در بهینه‌سازی «زمان چرخش موجودی» (Inventory Turnover) نسبت به فروش، چه معیاری بالاتر نشان‌دهندهٔ کارایی بهتر است؟
الف) نسبت گردش موجودی کمتر از ۲
ب) نسبت گردش موجودی بالاتر از ۱۰
ج) نسبت گردش موجودی برابر ۱
د) نسبت گردش موجودی برابر ۰

**پاسخ صحیح:** ب) نسبت گردش موجودی بالاتر از ۱۰
**تشریح:** مقدار بالاتر نسبت گردش موجودی نشان می‌دهد که موجودی در دورهٔ مورد بررسی چندین بار به فروش می‌رسد؛ این نشانگر کارایی بالای مدیریت موجودی است.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۲۲**
کدامیک از روش‌های زیر برای «پیش‌بینی تقاضا» با استفاده از داده‌های زمانی (Time‑Series) مناسب است؟
الف) روش تخمینی تکراری (Rolling Forecast)
ب) روش توزیع نرمال (Normal Distribution)
ج) تحلیل رجوعی (Regression Analysis)
د) مدل ARIMA

**پاسخ صحیح:** د) مدل ARIMA
**تشریح:** ARIMA (AutoRegressive Integrated Moving Average) یکی از پرکاربردترین مدل‌های پیش‌بینی سری‌های زمانی است که به‌صورت خودبازگشتی، تفاضلی و میانگین متحرک ترکیب می‌شود.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۲۳**
در سیستم تولید «چندسطحی (Multi‑Stage)» کدام مفهوم به «زمان انتظار میان‌سطحی» اشاره دارد؟
الف) زمان آماده‌سازی ماشین‌آلات
ب) زمان توقف بین عملیات‌های متوالی در یک ایستگاه
ج) زمان که یک قطعه‌ در انتظار پردازش در یک ایستگاه بعدی است
د) زمان تعمیرات پیشگیرانه

**پاسخ صحیح:** ج) زمان که یک قطعه در انتظار پردازش در یک ایستگاه بعدی است
**تشریح:** انتظار میان‌سطحی زمانی است که محصول نیمه‌تمام پس از خروج از یک ایستگاه، پیش از ورود به ایستگاه بعدی در انبار یا صف انتظار می‌ماند.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۲۴**
کدامیک از پارامترهای زیر برای محاسبهٔ «نرخ تغییرات کارایی» (Overall Equipment Effectiveness – OEE) مورد استفاده نیست؟
الف) زمان در دسترس (Availability)
ب) سرعت عملکرد (Performance)
ج) نرخ خطا (Quality)
د) هزینه نگهداری (Maintenance Cost)

**پاسخ صحیح:** د) هزینه نگهداری (Maintenance Cost)
**تشریح:** OEE ترکیبی از سه شاخص اصلی است: Availability, Performance, و Quality. هزینه نگهداری جزئی از محاسبه OEE نیست، هرچند می‌تواند بر این شاخص‌ها تأثیر بگذارد.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۲۵**
در مدلسازی «مردمک (Kanban)» چه معیاری برای تعیین تعداد کارت‌های مردمک در یک مسیر تولید استفاده می‌شود؟
الف) تعداد افراد کارفرما
ب) زمان چرخه × نرخ مصرف
ج) هزینه مواد اولیه
د) طول مسیر فیزیکی

**پاسخ صحیح:** ب) زمان چرخه × نرخ مصرف
**تشریح:** تعداد کارت‌های مردمک (WIP) برابر است با زمان چرخه (Cycle Time) ضرب در نرخ مصرف (Demand Rate) که به‌طور معمول به عنوان «سازوکار دوگانه» یا “Two‑bin system” شناخته می‌شود.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۲۶**
در طرح «فراهم‌سازی منابع» (Resource Allocation) کدام روش برای تخصیص بهینه بین پروژه‌ها بر پایهٔ «ارزش زمانی پول» (Time‑Weighted Money Value) استفاده می‌شود؟
الف) روش هزینه متوسط (Average Cost)
ب) روش ارزش فعلی خالص (NPV)
ج) روش هزینه ثابت (Fixed Cost)
د) روش نقطه سر به سر (Break‑Even)

**پاسخ صحیح:** ب) روش ارزش فعلی خالص (NPV)
**تشریح:** NPV تمام جریان‌های نقدی آینده را با بهره‌ای تصمیم‌گیری می‌کند؛ به‌این‌ترتیب منابع به پروژه‌های با ارزش افزوده اقتصادی بالاتر اختصاص می‌یابند.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۲۷**
در مفهوم «قابلیت تولید سفارشی (Mass Customization)» کدام استراتژی برای ترکیب مزایای تولید انبوه و سفارشی‌سازی استفاده می‌شود؟
الف) تولید پروژه‌ای کامل
ب) ماژولار کردن محصول و استفاده از خطوط انعطاف‌پذیر
ج) تولید یک‌بار در سال
د) استفاده صرف از تولید دستی

**پاسخ صحیح:** ب) ماژولار کردن محصول و استفاده از خطوط انعطاف‌پذیر
**تشریح:** ماژولاریته امکان ترکیب قطعات استاندارد (انبوه) با گزینه‌های سفارشی برای مشتریان را فراهم می‌کند؛ این ترکیب به‌صورت خطوط تولید انعطاف‌پذیر اجرا می‌شود.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۲۸**
کدامیک از معیارهای زیر برای ارزیابی «سطح سرویس» (Service Level) در زنجیره تأمین استفاده می‌شود؟
الف) درصد سفارشاتی که در تاریخ مقرر تحویل می‌شوند
ب) هزینه حمل‌ونقل برای هر واحد محصول
ج) زمان میان‌گیر بین دو مرحله تولید
د) مقدار موجودی نقدی

**پاسخ صحیح:** الف) درصد سفارشاتی که در تاریخ مقرر تحویل می‌شوند
**تشریح:** Service Level معمولاً به‌صورت درصد سفارشاتی تعریف می‌شود که به‌موقع و بدون نقص به مشتری تحویل می‌گردند؛ این معیار نشانگر رضایت مشتری و کارایی زنجیره است.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۲۹**
در تحلیل ریسک پروژه‌های تولید، «احتمال وقوع» (Probability of Occurrence) و «شدت اثر» (Impact) کدام ماتریس را شکل می‌دهند؟
الف) ماتریس SWOT
ب) ماتریس P‑I (Probability‑Impact)
ج) ماتریس BCG
د) ماتریس Porter

**پاسخ صحیح:** ب) ماتریس P‑I (Probability‑Impact)
**تشریح:** این ماتریس احتمال وقوع ریسک در مقابل شدت اثر آن را در یک جدول دوبعدی قرار می‌دهد؛ به تصمیم‌گیرندگان کمک می‌کند تا خطرات را اولویت‌بندی کنند.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۳۰**
برای بهبود «زمان چرخه کل» (Total Cycle Time) در یک خط مونتاژ، بیشینه‌سازی کدام عامل مؤثرتر است؟
الف) افزایش تعداد ایستگاه‌های کاری بدون تغییر توزیع کارها
ب) کاهش زمان تنظیمات (Setup Time) در هر ایستگاه
ج) افزودن کارگران بیشتر به هر ایستگاه
د) افزایش سطح موجودی نیمه‌کامل

**پاسخ صحیح:** ب) کاهش زمان تنظیمات (Setup Time) در هر ایستگاه
**تشریح:** زمان تنظیمات از مهم‌ترین عوامل زمان چرخه است؛ کاهش آن به‌صورت مستقیم زمان کل تولید را کاهش می‌دهد و بهره‌وری را بالا می‌برد.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۳۱**
در روش «تحلیل هزینه‑سود (Cost‑Benefit Analysis)» چه مقدار «نقش» (Net Present Value) مثبت نشان می‌دهد؟
الف) سرمایه‌گذاری مطلوب نیست
ب) هزینه‌ها از سودها بیشتر است
ج) سودهای تخفیف‌خورده بزرگ‌تر از هزینه‌های تخفیف‌خورده است
د) اثرات غیرمالی مهم‌تر هستند

**پاسخ صحیح:** ج) سودهای تخفیف‌خورده بزرگ‌تر از هزینه‌های تخفیف‌خورده است
**تشریح:** NPV مثبت به این معناست که مجموع ارزش فعلی سودها بیشتر از مجموع ارزش فعلی هزینه‌هاست؛ پس سرمایه‌گذاری اقتصادی مستحکم است.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۳۲**
کدامیک از روش‌های زیر برای «مدیریت موجودی ایمنی» (Safety Stock) بر اساس «سطح سرویس» (Service Level) استفاده می‌شود؟
الف) روش نقطه سفارش ثابت (Fixed Reorder Point)
ب) روش مقدار اقتصادی سفارش (EOQ)
ج) روش استاندارد انحراف (Standard Deviation) با Z‑score
د) روش هزینه کمینه (Least Cost)

**پاسخ صحیح:** ج) روش استاندارد انحراف (Standard Deviation) با Z‑score
**تشریح:** موجودی ایمنی = Z × σ demand lead time، که Z مقدار مربوط به سطح سرویس دلخواه (مثلاً 95٪) است.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۳۳**
در تولید «چاپ سه‌بعدی» (Additive Manufacturing) کدام مزیت اصلی نسبت به روش‌های حذف‌گری (Subtractive) محسوب می‌شود؟
الف) قابلیت تولید حجم بزرگ به‌صورت پیوسته
ب) سرعت بالا در تولید تعداد زیاد قطعات یکسان
ج) توانایی تولید ساختارهای داخلی پیچیده بدون ابزار خاص
د) هزینه کمتر مواد اولیه

**پاسخ صحیح:** ج) توانایی تولید ساختارهای داخلی پیچیده بدون ابزار خاص
**تشریح:** چاپ سه‌بعدی می‌تواند لایه به لایه ساختارهای داخلی پیچیده (مانند ماتریس‌های سفارشی) را بدون نیاز به قالب یا ابزارهای سنگین تولید کند.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۳۴**
در مدل «قابلیت تولید توانایی (Capacity Flexibility)» کدام معیار نشان‌دهندهٔ «قابلیت تغییر سرعت خط» است؟
الف) تعداد ایستگاه‌های کاری
ب) زمان تنظیمات (Setup Time)
ج) توان‌پذیری (Scalability)
د) نرخ خروجی در حالت حداکثر

**پاسخ صحیح:** ب) زمان تنظیمات (Setup Time)
**تشریح:** زمان تنظیمات کوتاه‌تر امکان تغییر سریع سرعت یا حجم تولید را فراهم می‌کند؛ این یکی از مهم‌ترین پارامترهای انعطاف‌پذیری تولید است.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۳۵**
کدامیک از روش‌های زیر برای «پیشنویس زمان‌بندی دستی (Manual Scheduling)» برای یک کارگاه تولیدی کوچک مناسب‌ترین است؟
الف) برنامه‌ریزی به‌صورت گانتی (Gantt Chart) ساده
ب) استفاده از نرم‌افزارهای ERP پیچیده
ج) برنامه‌ریزی به‌صورت شبکه PERT/CPM با هزار گره
د) به‌کارگیری هوش مصنوعی پیشرفته

**پاسخ صحیح:** الف) برنامه‌ریزی به‌صورت گانتی (Gantt Chart) ساده
**تشریح:** برای کارگاه‌های کوچک، گانتی ساده کافی است؛ زیرا ساختار واضح زمان شروع و پایان کارها را نشان می‌دهد و نیازی به ابزارهای پیچیده نیست.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۳۶**
در مبنای «قابلیت ریسک (Risk Capacity)» یک خط تولید، چه عاملی بیشترین تأثیر را بر کاهش ریسک تعویق دارد؟
الف) استفاده از مواد اولیه ارزان‌تر
ب) افزایش موجودی اطمینانی برای قطعات بحرانی
ج) کاهش نیروی کاری
د) استفاده از فرآیندهای دستی

**پاسخ صحیح:** ب) افزایش موجودی اطمینانی برای قطعات بحرانی
**تشریح:** موجودی اطمینان برای قطعات کلیدی از ریسک کمبود و تعویق تولید جلوگیری می‌کند؛ این یک راهبرد کلیدی در مدیریت ریسک تولید است.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۳۷**
در نظریه «قابلیت تولید نهایی (Maximum Capacity)» چه پارامتر زیر به‌صورت «محدودیت گرهی» (Bottleneck) شناخته می‌شود؟
الف) کارایی کلی‌کل (Overall Efficiency)
ب) سرعت عرضه مواد اولیه
ج) ایستگاه با کمترین توان خروجی
د) هزینه ثابت

**پاسخ صحیح:** ج) ایستگاه با کمترین توان خروجی
**تشریح:** گرهی یا Bottleneck در خط تولید ایستگاهی است که توان خروجی آن کمتر از سایر ایستگاه‌هاست و بنابراین کل توان خط را محدود می‌کند.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۳۸**
کدامیک از روش‌های زیر برای «بهینه‌سازی زمان تنظیمات» (Setup Time Reduction) مناسب است؟
الف) روش SMED (Single‑Minute Exchange of Die)
ب) روش ABC (Activity‑Based Costing)
ج) روش PERT
د) روش Monte Carlo

**پاسخ صحیح:** الف) روش SMED (Single‑Minute Exchange of Die)
**تشریح:** SMED به‌صورت سیستماتیک تمام فعالیت‌های تنظیمات را تحلیل می‌کند تا زمان آن‌ها را به کمتر از ۱۰ دقیقه (یک رقم) برساند.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۳۹**
در محاسبهٔ «هزینه کل کیفیت» (Total Quality Cost) کدام یک از زیرمجموعه‌ها شامل هزینه‌های پیشگیری (Prevention) است؟
الف) هزینه‌های بازگشت (Return)
ب) هزینه‌های ارزیابی (Assessment)
ج) هزینه‌های آموزش و بهبود فرآیند
د) هزینه‌های تعمیرات اضطراری

**پاسخ صحیح:** ج) هزینه‌های آموزش و بهبود فرآیند
**تشریح:** هزینه‌های پیشگیری شامل هزینه‌های آموزش کارکنان، بهبود فرآیند، برنامه‌ریزی کیفیت و طراحی محصول بدون نقص می‌شود.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۴۰**
در مدل «قابلیت طرح‌ریزی (Design for Manufacturability – DFM)» کدام اصل برای ساده‌سازی تولید تاکید دارد؟
الف) استفاده از بیشترین تعداد قطعات مختلف
ب) استفاده از اشکال پیچیده برای زیبایی محصول
ج) حداقل‌سازی تعداد عملیات مونتاژ و ابزارهای ویژه
د) افزایش وزن برای استحکام

**پاسخ صحیح:** ج) حداقل‌سازی تعداد عملیات مونتاژ و ابزارهای ویژه
**تشریح:** DFM به‌دنبال کاهش هزینه و زمان تولید از طریق ساده‌سازی طراحی، کاهش تعداد قطعات و حذف نیاز به ابزارهای خاص است.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۴۱**
کدامیک از شاخص‌های زیر برای «ارزیابی بهره‌وری نیروی کار» (Labor Productivity) استفاده می‌شود؟
الف) مقدار تولید به ازای هر ساعت کاری
ب) هزینه تمام‌دست نیروی کار
ج) زمان تعطیلی دستگاه‌ها
د) مقدار موجودی مواد اولیه

**پاسخ صحیح:** الف) مقدار تولید به ازای هر ساعت کاری
**تشریح:** Labor Productivity به‌صورت نسبت خروجی (واحد) به ساعات کاری صرف‌شده (مانند محصول/ساعت) محاسبه می‌شود.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۴۲**
در روش «Mura, Muri, Muda» کدام یک به‌معنی «غیرقابل تحمل بودن» (Overburden) اشاره دارد؟
الف) عدم تعادل بار کاری بین ایستگاه‌ها
ب) اضافه‌کاری و فشار بیش از حد بر نیروی کار یا ماشین‌آلات
ج) حذف تمام ضایعات
د) بهبود مستمر

**پاسخ صحیح:** ب) اضافه‌کاری و فشار بیش از حد بر نیروی کار یا ماشین‌آلات
**تشریح:** Muri به‌معنی فشار بیش از حد (Overburden) است که می‌تواند باعث خراب شدن کیفیت و افزایش خطرات ایمنی شود.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۴۳**
در تحلیل «ارزیابی اثرات محیطی» (Environmental Impact Assessment) کدام مؤلفه معمولا به‌صورت «پیشنهاد بهبود» به‌کار می‌رود؟
الف) هزینه سرمایه‌گذاری
ب) انتشار گازهای گلخانه‌ای (CO₂)
ج) زمان حمل‌ونقل
د) تعداد نیروی کار

**پاسخ صحیح:** ب) انتشار گازهای گلخانه‌ای (CO₂)
**تشریح:** ارزیابی محیطی معمولاً برآورد انتشار CO₂ و سایر آلاینده‌ها را شامل می‌شود و بر مبنای این داده‌ها پیشنهادهای بهبود محیطی ارائه می‌گردد.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۴۴**
در «مدیریت پروژه بر پایه «Critical Chain» (CCPM)» چه عاملی به‌عنوان حاشیه (Buffer) اصلی مورد استفاده قرار می‌گیرد؟
الف) حاشیه زمان برای هر فعالیت به‌صورت جداگانه
ب) حاشیه پروژه در انتهای زنجیره بحرانی
ج) حاشیه هزینه برای هر کارگر
د) حاشیه موجودی برای مواد اولیه

**پاسخ صحیح:** ب) حاشیه پروژه در انتهای زنجیره بحرانی
**تشریح:** در CCPM حاشیه (Buffer) اصلی در انتهای زنجیره بحرانی (Project Buffer) قرار می‌گیرد تا تأخیرهای احتمالی در فعالیت‌های بحرانی جبران شود.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۴۵**
کدامیک از روش‌های زیر برای «بهبود زمان تحویل» در زنجیره تأمین «Cross‑Docking» به کار می‌رود؟
الف) انبار‌سازی طولانی‌مدت
ب) نگهداری موجودی در مرکز توزیع و بارگذاری مستقیم بدون ذخیره‌سازی
ج) افزایش تعداد توزیع‌کنندگان
د) استفاده از حمل‌ونقل هوایی همانند

**پاسخ صحیح:** ب) نگهداری موجودی در مرکز توزیع و بارگذاری مستقیم بدون ذخیره‌سازی
**تشریح:** Cross‑Docking کالاها را به‌صورت مستقیم از دریافت به ارسال می‌برد بدون ذخیره‌سازی طولانی، که زمان تحویل را به‌طور چشمگیری کاهش می‌دهد.

[https://azmon98.ir/](https://azmon98.ir/)

—

**سوال ۴۶**
در روش «تحلیل حساسیت» (Sensitivity Analysis) برای یک مدل هزینه‑سود، چه پارامتری معمولاً به‌عنوان «متغیر حساس» انتخاب می‌شود؟
الف) نرخ تورم سالانه
ب) هزینه ثابت پرسنل
ج) درصد تخ