دانلود رایگان نمونه سوالات استخدامی پتروفرهنگ مهندسی برق سال 1404

,دانلود رایگان نمونه سوالات استخدامی پتروفرهنگ مهندسی برق , دانلود رایگان سوالات استخدامی پتروفرهنگ مهندسی برق , ,دانلود رایگان نمونه سوالات استخدامی مهندسی برق پتروفرهنگ  ,

 

تخفیف!
نمونه سوالات استخدامی پتروفرهنگ مهندسی برق

نمونه سوالات استخدامی پتروفرهنگ مهندسی برق

قیمت اصلی تومان99,500 بود.قیمت فعلی تومان49,500 است.

دسته:

توضیحات

تعداد صفحات : حدود 2850 صفحه کتاب پی دی اف

گردآوری کننده : azmon98.ir — سایت آزمون 98

مواد آزمون تخصصی

نمونه سوالات استخدامی بررسی سیستم های قدرت 1  1950 سوال با پاسخنامه

 نمونه سوالات استخدامی بررسی سیستم های قدرت  2 1850 سوال با پاسخنامه

نمونه سوالات استخدامی تحلیل سیستم های انرژی 1 1750 سوال با پاسخنامه

نمونه سوالات استخدامی تحلیل سیستم های انرژی 2 1950 سوال با پاسخنامه

نمونه سوالات استخدامی رله و حفاظت سیستمهای قدرت  1650 سوال با پاسخنامه

نمونه سوالات استخدامی مدارهای الکتریکی 1 1850 سوال با پاسخنامه

نمونه سوالات استخدامی مدارهای الکتریکی 2  1950 سوال با پاسخنامه

نمونه سوالات استخدامی ماشینهای الکتریکی 1 1860 سوال با پاسخنامه

نمونه سوالات استخدامی ماشینهای الکتریکی 2 1970 سوال با پاسخنامه

نمونه سوالات استخدامی مدارهای منطقی، 1650 سوال با پاسخنامه

نمونه سوالات استخدامی تولید نیروگاه 1550 سوال با پاسخنامه

====================

کتاب استخدامی بررسی سیستم های قدرت 1 

کتاب استخدامی بررسی سیستم های قدرت  2

کتاب استخدامی تحلیل سیستم های انرژی 1

کتاب استخدامی تحلیل سیستم های انرژی 2

کتاب استخدامی رله و حفاظت سیستمهای قدرت 

کتاب استخدامی مدارهای الکتریکی 1

کتاب استخدامی مدارهای الکتریکی 2

کتاب استخدامی ماشینهای الکتریکی 1

کتاب استخدامی ماشینهای الکتریکی 2

کتاب استخدامی مدارهای منطقی،

کتاب استخدامی تولید نیروگاه

 

==================================

 

ب

بخش عمومی

,+ نمونه سوالات استخدامی زبان و ادبیات فارسی 1860 سوال با پاسخ

,+ نمونه سوالات استخدامی فناوری اطلاعات 1750 سوال باپاسخ

,+ نمونه سوالات استخدامی زبان انگلیسی عمومی 1560 سوال با پاسخ

,+ نمونه سوالات استخدامی هوش و استعداد شغلی 1930 سوال با جواب

,+ کتاب PDF زبان و ادبیات فارسی

,+ کتاب PDFاستخدامی فناوری اطلاعات

,+ کتاب PDFاستخدامی زبان انگلیسی عمومی

,+ کتاب PDFاستخدامی هوش و استعداد شغلی

محصولات مرتبط

 

 

حتماً! در ادامه، 50 سوال تستی چهارگزینه‌ای برای آزمون استخدامی در حوزه “رله و حفاظت سیستم‌های قدرت” به همراه پاسخنامه تشریحی برای هر سوال طراحی شده است. این سوالات مفاهیم پایه تا پیشرفته حفاظت را پوشش می‌دهند.

 

—

 

سوالات تستی (1 تا 50)

 

1. هدف اصلی سیستم حفاظت در شبکه‌های قدرت چیست؟

الف) افزایش راندمان تولید

ب) کاهش تلفات انتقال

ج) جداسازی سریع و انتخابی بخش معیوب از شبکه

د) بهبود ضریب قدرت

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ج صحیح است. فلسفه اصلی حفاظت، تشخیص سریع خطا و جدا کردن کوچک‌ترین بخش ممکن از شبکه برای حفظ پایداری و تجهیزات و تداوم تغذیه در سایر بخش‌های سالم است. سایر گزینه‌ها از اهداف ثانویه یا مرتبط هستند.

 

—

 

2. کدام نوع خطا در سیستم قدرت بیشترین occurrence (تکرار) را دارد؟

الف) خطای اتصال سه فاز

ب) خطای اتصال دو فاز به زمین

ج) خطای اتصال تک فاز به زمین

د) خطای اتصال دو فاز

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ج صحیح است. آمار جهانی نشان می‌دهد بیش از 70-80% خطاها از نوع تکفاز به زمین هستند، به ویژه در شبکه‌های توزیع هوایی به دلیل عوامل جوی.

 

—

 

3. کدام رله بر اساس مقایسه شدت جریان در دو نقطه از سیستم کار می‌کند؟

الف) رله دیستانس

ب) رله اضافه جریان

ج) رله دیفرانسیل

د) رله اتصال زمین

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ج صحیح است. رله دیفرانسیل اساس کارش مقایسه جریان ورودی و خروجی یک ناحیه حفاظتی (مثل ترانسفورماتور، ژنراتور) است. در حالت سالم این دو برابر و در حالت خطا متفاوت هستند.

 

—

 

4. Zone 3 در رله دیستانس خطوط انتقال معمولاً برای چه منظور تنظیم می‌شود؟

الف) حفاظت اصلی خط خودی

ب) حفاظت پشتیبان برای ترانسفورماتورهای ابتدا و انتهای خط

ج) حفاظت پشتیبان برای خط مجاور

د) حفاظت در برابر اضافه بار

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ج صحیح است. زون 1 برای %80-90 خط خودی (سریع و بدون تاخیر)، زون 2 برای %100-120 خط خودی (با تاخیر زمانی)، و زون 3 به عنوان حفاظت پشتیبان با تاخیر بیشتر برای خطوط مجاور یا ترانسفورماتورها تنظیم می‌گردد.

 

—

 

5. در رله‌های اضافه جریان، معمولاً از کدام مشخصه زمانی-جریان برای هماهنگی با فیوزها استفاده می‌شود؟

الف) مشخصه Definite Time (DT)

ب) مشخصه Very Inverse (VI)

ج) مشخصه Instantaneous

د) مشخصه Long Time Inverse

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ب صحیح است. مشخصه Very Inverse (به شدت معکوس) به دلیل شیب تندتر، برای هماهنگی بهتر با فیوزها (که مشخصه معکوس دارند) در شبکه‌های توزیع مناسب‌تر است.

 

—

 

6. CT با نسبت 400/5 A و کلاس 5P20 به چه معناست؟

الف) دقت 5% در جریان تا 20 برابر جریان نامی

ب) دقت 5% در جریان تا 20 برابر جریان نامی در بار ثانویه نامی

ج) دقت 20% در جریان تا 5 برابر جریان نامی

د) توان خروجی 5 VA در ضریب جریان 20

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ب صحیح است. در نشانه‌گذاری 5P20، عدد اول (5) درصد خطای ترکیبی است، حرف P نشانه حفاظت (Protection) است و عدد دوم (20) آلاف (Accuracy Limit Factor) است، یعنی CT تا 20 برابر جریان نامی (400A) با خطای کمتر از 5% کار می‌کند.

 

—

 

7. رله Buchholz برای حفاظت کدام تجهیز به کار می‌رود؟

الف) ژنراتور

ب) خط انتقال

ج) ترانسفورماتور قدرت روغنی

د) شین‌ها

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ج صحیح است. رله بوخهلتز یک رله مکانیکی-گازی است که بر روی کنسرواتور ترانسفورماتورهای روغنی نصب شده و خطاهای داخلی مانند جرقه‌های ملایم، گرمایش موضعی و کاهش شدید روغن را تشخیص می‌دهد.

 

—

 

8. کدام رله برای تشخیص “حالت بی‌باری ژنراتور” (Loss of Excitation) استفاده می‌شود؟

الف) رله دیفرانسیل ژنراتور

ب) رله اتصال زمین استاتور

ج) رله برد impedance (رله امپدانسی)

د) رله اضافه ولتاژ

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ج صحیح است. از دست دادن تحریک باعث می‌شود ژنراتور از حالت تولید توان به حالت جذب توان راکتیو (مانند یک موتور القایی) برود که این امر باعث تغییر امپدانس ترمینال ژنراتور شده و توسط رله امپدانسی (معمولاً بر روی صفحه R-X) تشخیص داده می‌شود.

 

—

 

9. در سیستم‌های حفاظتی، منظور از عبارت “Fail-Safe” چیست؟

الف) سیستم در صورت خطا خاموش می‌شود.

ب) طراحی سیستم به گونه‌ای است که در صورت خرابی اجزا، به حالت ایمن (معمولاً تریپ) برود.

ج) سیستم دارای قابلیت اطمینان 100% است.

د) سیستم هیچ‌گاه خراب نمی‌شود.

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ب صحیح است. اصل Fail-Safe (خرابی-ایمن) در حفاظت بسیار مهم است. یعنی اگر یک جزء از سیستم حفاظت (مثلاً منبع DC، CT، خود رله) خراب شود، طراحی باید به گونه‌ای باشد که این خرابی منجر به عمل نکردن حفاظت در زمان خطا نشود، بلکه ترجیحاً باعث تریپ کاذب ایمن شود.

 

—

 

10. SCADA در سیستم حفاظت مخفف چیست و نقش اصلی آن چیست؟

الف) Supervisory Control And Data Acquisition – کنترل و مانیتورینگ سیستم

ب) System Control And Data Analysis – آنالیز خطاها

ج) Supervisory Control And Data Acquisition – جمع‌آوری داده و کنترل از راه دور

د) Signal Conditioning And Data Acquisition – تنظیم سیگنال‌ها

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ج صحیح است. اسکادا یک سیستم کنترلی و نظارتی است که اطلاعات وضعیت تجهیزات (از جمله رله‌ها) را جمع‌آوری کرده و امکان کنترل از راه دور (مثلاً باز و بسته کردن کلیدها) را فراهم می‌کند. نقش آن در حفاظت، بیشتر نظارتی و ثبت وقایع است.

 

—

 

11. تنظیم رله زمین (Earth Fault) در شبکه‌هایی با نول ایزوله یا کم‌ایمپدانس چگونه است؟

الف) بر اساس جریان خطای بالا

ب) بر اساس جریان خطای کم و حساسیت بالا

ج) نیازی به رله زمین نیست

د) بر اساس ولتاژ صفر

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ب صحیح است. در شبکه‌های ایزوله یا با اتصال زمین از طریق سیم پیچ پترنسون، جریان خطای زمین بسیار کم است (چند آمپر تا ده‌ها آمپر). بنابراین رله‌های زمین باید بسیار حساس تنظیم شوند.

 

—

 

12. کدام یک از موارد زیر جزو وظایف اصلی “رله پیلوت” در حفاظت خطوط انتقال نیست؟

الف) تشخیص جهت توان خطا

ب) ارسال یا دریافت سیگنال به/از طرف دیگر خط

ج) اندازه‌گیری امپدانس خط

د) قفل کردن رله دیستانس در شرایط نوسان قدرت

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ج صحیح است. رله پیلوت (مانند کاریر رله) وظیفه انتقال اطلاعات (دستور تریپ/بلاک) یا تشخیص جهت را بر عهده دارد. اندازه‌گیری امپدانس بر عهده رله دیستانس است.

 

—

 

13. در حفاظت دیفرانسیل ترانسفورماتور، برای جبران جریان‌های تحریک هجومی (Inrush) از چه روشی استفاده می‌شود؟

الف) افزایش پیک‌آپ رله

ب) استفاده از هارمونیک دوم (2nd Harmonic Restraint)

ج) استفاده از تاخیر زمانی

د) استفاده از هارمونیک سوم

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ب صحیح است. جریان اینراش (هجومی) ترانسفورماتور حاوی هارمونیک دوم با مقدار قابل توجهی است (معمولاً بیش از 15%)، در حالی که جریان خطای داخلی عمدتاً هارمونیک اول است. بنابراین رله‌های دیفرانسیل مدرن با تشخیص درصد هارمونیک دوم، عمل رله را به صورت موقت مسدود (Restrain) می‌کنند.

 

—

 

14. رله “Restricted Earth Fault” (REF) برای حفاظت از چه چیزی استفاده می‌شود و مزیت آن چیست؟

الف) حفاظت از شین – سرعت بالا

ب) حفاظت از سیم پیچی ترانسفورماتور در برابر خطای زمین – حساسیت بالا و ناحیه حفاظتی محدود

ج) حفاظت از خط – انتخاب‌پذیری بالا

د) حفاظت از ژنراتور در برابر خطای فاز به فاز

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ب صحیح است. رله REF یک نوع خاص از رله دیفرانسیل است که فقط خطاهای زمین داخل ناحیه محدودی (معمولاً سیم پیچ ترانسفورماتور) را با حساسیت بسیار بالا (چند درصد جریان نامی) تشخیص می‌دهد و نسبت به خطاهای خارج از ناحیه ایمن است.

 

—

 

15. کدام نوع از تست‌های رله، عملکرد صحیح کل مدار حفاظت از CT/VT تا کویل تریپ بریکر را بررسی می‌کند؟

الف) تست اینجکشن ثانویه

ب) تسه Primary Injection

ج) تست تنظیمات نرم‌افزاری

د) تست اندازه‌گیری ترانسدیوسرها

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ب صحیح است. در تست تزریق اولیه (پرایمری)، جریان خطا از طریق هادی اولیه (مثلاً با کابل‌پیچیدن دور هسته CT) شبیه‌سازی می‌شود و کل مسیر شامل CT، سیم‌کشی ثانویه، رله و بریکر آزمایش می‌شود. تست تزریق ثانویه فقط رله و مدارات ثانویه پس از CT را تست می‌کند.

 

—

 

16. یکی از کاربردهای اصلی رله “فوقدوق” (Under Frequency) در شبکه‌های قدرت چیست؟

الف) حفاظت از موتورها در برابر اضافه بار

ب) اتصال بار به صورت لختی (Load Shedding) برای جلوگیری از فروپاشی فرکانسی

ج) تشخیص خطای زمین

د) حفاظت از خازن‌های اصلاح ضریب قدرت

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ب صحیح است. هنگام وقوع کمبود تولید نسبت به مصرف، فرکانس شبکه شروع به کاهش می‌کند. رله‌های U/F با تشخیص این کاهش، طبق یک طرح از پیش تعیین شده، بخش‌هایی از بار غیرحیاتی را قطع می‌کنند تا تعادل تولید و مصرف برقرار شده و فرکانس بازیابی شود.

 

—

 

17. در حفاظت دیستانس، معمولاً کدام المان برای حفاظت در برابر نوسان قدرت (Power Swing) استفاده می‌شود؟

الف) Zone Extension

ب) Power Swing Block (PSB)

ج) Teleprotection

د) Directional Element

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ب صحیح است. نوسان قدرت (مانند نوسان ژنراتورها پس از یک خطا) باعث تغییر آهسته امپدانس دید رله می‌شود که می‌تواند به طور کاذب وارد دایره حفاظتی رله دیستانس شود. بلوک PSB این تغییرات آهسته را تشخیص داده و به طور موقت رله دیستانس را بلاک می‌کند.

 

—

 

18. استاندارد IEC 61850 مربوط به چیست؟

الف) مشخصات فنی CT و VT

ب) ارتباطات دیجیتال در پست‌های قدرت (استاندارد اتوماسیون پست)

ج) کلاس‌های حفاظتی رله‌ها

د) روش‌های تست رله

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ب صحیح است. استاندارد IEC 61850 یک استاندارد جهانی برای طراحی اتوماسیون و ارتباطات دیجیتال در پست‌های برق است. این استاندارد مدل‌سازی داده‌ها، سرویس‌های ارتباطی (مانند GOOSE، SV) و پروتکل‌ها را تعریف می‌کند.

 

—

 

19. GOOSE در استاندارد IEC 61850 مخفف چیست و کاربرد آن چیست؟

الف) General Object Oriented System Environment – پیکربندی سیستم

ب) Generic Object Oriented Substation Event – تبادل سریع پیام‌های فرمان (مثل تریپ/بلاک) بین دستگاه‌های هوشمند

ج) Grid Operational Ordering System – دستورات عملیاتی

د) Global Operational Signal Exchange – تبادل سیگنال‌های آنالوگ

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ب صحیح است. GOOSE یک مکانیسم انتشار/اشتراک‌گذاری داده‌ها (multicast) بر روی شبکه اترنت است که امکان تبادل بسیار سریع (در حد چند میلی‌ثانیه) پیام‌های باینری (مانند وضعیت، فرمان‌های قطع) بین IEDها را فراهم می‌کند و جایگزین سیم‌کشی‌های سنتی شده است.

 

—

 

20. علت استفاده از رله “Overfluxing” (V/Hz) در حفاظت ترانسفورماتور چیست؟

الف) حفاظت در برابر خطای اتصال کوتاه

ب) حفاظت در برابر اشباع هسته ترانسفورماتور ناشی از نسبت ولتاژ به فرکانس بالا

ج) حفاظت در برابر اضافه بار حرارتی

د) حفاظت در برابر کاهش روغن

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ب صحیح است. اگر نسبت ولتاژ به فرکانس (V/f) از حد مجاز بیشتر شود (مثلاً در شرایط بی‌باری و ولتاژ بالا یا هنگام راه‌اندازی واحدها)، هسته ترانسفورماتور به ناحیه اشباع رفته و جریان تحریک و تلفات فوکو افزایش یافته و باعث گرمایش خطرناک می‌شود. رله V/Hz از این حالت جلوگیری می‌کند.

 

—

 

21. کدام یک از رله‌های زیر بر اساس اندازه‌گیری دما (دماسنجی) کار می‌کند؟

الف) رله دیفرانسیل موتور

ب) رله اضافه جریان موتور

ج) رله حرارتی (Thermal Overload) موتور

د) رله اتصال زمین موتور

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ج صحیح است. رله حرارتی (معمولاً با بیمتال یا مدل‌سازی حرارتی) بر اساس اثر حرارتی جریان اضافه بار موتور کار می‌کند و از سوختن سیم پیچ‌های موتور جلوگیری می‌کند. این رله معمولاً در استارتر موتورها نصب می‌شود.

 

—

 

22. در پست‌های فشارقوی، رله‌های حفاظت شین معمولاً از چه نوعی هستند؟

الف) اضافه جریان

ب) دیستانس

ج) دیفرانسیل با درصد بالا (High Impedance Differential)

د) اتصال زمین جهت‌دار

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ج صحیح است. رله دیفرانسیل شین با امپدانس بالا (High Z Diff) یک روش رایج و قابل اطمینان برای حفاظت شین است. در این روش CTهای همه فیدرهای ورودی و خروجی شین به صورت موازی به یک رله استپر (Stabilizing Resistor) و یک رله ولتاژی متصل می‌شوند.

 

—

 

23. اگر در یک خط انتقال، رله دیستانس در دو طرف خط Zone 2 خود را با تاخیر زمانی یکسان تنظیم کنند، مشکل چیست؟

الف) حفاظت پشتیبان از بین می‌رود.

ب) در صورت خطا در ابتدای خط، هر دو رله به صورت همزمان عمل کرده و انتخاب‌پذیری از بین می‌رود.

ج) حفاظت اصلی خط دچار مشکل می‌شود.

د) سرعت عمل رله افزایش می‌یابد.

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ب صحیح است. برای حفظ انتخاب‌پذیری (Selectivity)، تاخیر زمانی Zone 2 در دو طرف خط باید به صورت پلکانی (مثلاً 0.4s در یک طرف و 0.8s در طرف دیگر) تنظیم شود تا اگر خطا در Zone 2 یک طرف واقع شد، رله طرف دیگر به عنوان پشتیبان با تاخیر بیشتر عمل کند.

 

—

 

24. Trip Circuit Supervision (TCS) چه وظیفه‌ای دارد؟

الف) نظارت بر صحت مدار اندازه‌گیری

ب) نظارت بر سلامت مدار قطع (سیم‌کشی، کویل تریپ بریکر، منبع DC) به صورت دائمی

ج) نظارت بر دمای بریکر

د) نظارت بر جریان خط

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ب صحیح است. مدار TCS یک مدار نظارتی است که به صورت مداوم (حتی وقتی بریکر وصل است) سلامت مسیر جریان تریپ (از ترمینال رله تا کویل بریکر و برگشت) را چک می‌کند و در صورت تشخیص قطعی یا اتصالی، آلارم می‌دهد.

 

—

 

25. منظور از “Single Pole Tripping” در حفاظت خطوط انتقال چیست و مزیت آن چیست؟

الف) قطع همزمان سه فاز – سادگی

ب) قطع فقط فاز معیوب در خطای تکفاز به زمین – افزایش پایداری و قابلیت اطمینان شبکه

ج) قطع فازهای سالم – عیب‌یابی آسان

د) قطع توسط یک رله تنها – کاهش هزینه

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ب صحیح است. در خطاهای تکفاز به زمین (که غالب خطاها هستند)، اگر فقط فاز خطادار قطع شود و دو فاز سالم همچنان وصل بمانند، شبکه همچنان از طریق دو فاز باقی‌مانده سنکرون می‌ماند. این امر پایداری شبکه را افزایش داده و امکان بازبست خودکار (AR) موفق را بالا می‌برد.

 

—

 

26. ANSI/IEEE Device Number برای رله دیفرانسیل چیست؟

الف) 87

ب) 51

ج) 21

د) 67

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه الف صحیح است. کدهای معروف ANSI عبارتند از: 50/51: اضافه جریان، 21: دیستانس، 25: سنکرون چک، 27: Undervoltage، 32: Directional Power، 40: Loss of Field، 46: Reverse Phase/Unbalance، 47: Negative Sequence Voltage، 49: Thermal Overload، 59: Overvoltage، 67: Directional Overcurrent، 81: U/F یا O/F، 85: Carrier/Pilot، 86: Lockout Relay، 87: Differential.

 

—

 

27. رله Lockout (86) چه وظیفه‌ای دارد؟

الف) اندازه‌گیری قفل مکانیکی بریکر

ب) مسدود کردن (لاک کردن) عمل تریپ مجدد پس از یک خطا تا زمانی که به صورت دستی ریست نشود.

ج) قفل کردن درب سلول

د) جلوگیری از وصل بریکر در حالت خطا

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ب صحیح است. رله قفل‌کن (لاک‌اوت) یک رله کمکی دستی-ریست است. پس از عمل کردن رله‌های حفاظتی اصلی و قطع بریکر، این رله عمل کرده و مانع از وصل مجدد بریکر (به صورت اتوماتیک یا دستی) می‌شود تا اپراتور وضعیت را بررسی کند. پس از رفع عیب، باید به صورت فیزیکی ریست شود.

 

—

 

28. Synchronism Check (25) رله در چه شرایطی اجازه وصل بریکر را می‌دهد؟

الف) وقتی دو طرف بریکر هر دو زیر ولتاژ باشند.

ب) وقتی دو طرف بریکر هر دو بی‌برق باشند.

ج) وقتی اختلاف ولتاژ، فرکانس و زاویه بین دو طرف بریکر در حد مجاز باشد.

د) وقتی خطایی تشخیص داده نشود.

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ج صحیح است. رله سنکرون چک (یا سینکروسکوپ) قبل از وصل یک بریکر ارتباطی (مثلاً وصل دو بخش از شبکه) بررسی می‌کند که شرایط ولتاژ، فرکانس و زاویه فاز بین دو طرف بریکر برای یک اتصال ایمن (بدنباله‌دار نوسان‌های بزرگ) مناسب باشد.

 

—

 

29. کدام رله برای تشخیص “چرخش فاز” (Phase Reversal) در سیستم‌های حساس استفاده می‌شود؟

الف) رله اضافه جریان

ب) رله اتصال زمین

ج) رله دیفرانسیل

د) رله ترتیب فاز (Phase Sequence)

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه د صحیح است. رله ترتیب فاز، دنباله فازها (ABC یا ACB) را کنترل می‌کند. در برخی کاربردها مانند موتورها یا پمپ‌ها، چرخش فاز غلط می‌تواند باعث خسارت شود. این رله از راه‌اندازی دستگاه در ترتیب فاز غلط جلوگیری می‌کند.

 

—

 

30. Arc Flash Detection System بر چه اساسی کار می‌کند؟

الف) اندازه‌گیری جریان هارمونیک

ب) تشخیص نور قوس الکتریکی (با فیبر نوری یا سنسور نوری) و صدای فشار ناشی از انفجار

ج) اندازه‌گیری افزایش دما

د) تشخیص گازهای یونیزه

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ب صحیح است. این سیستم‌های ایمنی مدرن، به جای اتکا به جریان (که ممکن است توسط رله‌های معمولی دیر تشخیص داده شود)، با استفاده از سنسورهای بسیار سریع نوری و گاهی فشار، وقوع قوس الکتریکی خطرناک را در چند میلی‌ثانیه تشخیص داده و فرمان قطع را صادر می‌کنند.

 

—

 

31. در تنظیم رله اضافه جریان پشتیبان (Backup)، کدام اصل باید رعایت شود؟

الف) باید سریع‌تر از حفاظت اصلی عمل کند.

ب) محدوده جریانی و زمانی آن باید حفاظت اصلی را پوشش دهد (بیشتر و با تاخیر).

ج) باید فقط در برابر خطاهای زمین عمل کند.

د) باید در نزدیکی مصرف تنظیم شود.

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ب صحیح است. رله پشتیبان دو مشخصه اصلی دارد: 1. پوشش جغرافیایی (Overreach): محدوده جریانی آن باید نقاط انتهایی ناحیه حفاظت اصلی را هم ببیند. 2. تاخیر زمانی: باید به اندازه‌ای تاخیر داشته باشد که ابتدا به حفاظت اصلی فرصت عمل کردن بدهد (اصل Selectivity).

 

—

 

32. دلیل استفاده از “Stabilizing Resistor” در مدار رله دیفرانسیل High Impedance چیست؟

الف) افزایش حساسیت رله

ب) محدود کردن جریان circulating در حالت خطای خارجی و جلوگیری از عمل کاذب رله

ج) کاهش حرارت رله

د) بهبود زمان پاسخ رله

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ب صحیح است. در حالت خطای خارجی، به دلیل اشباع احتمالی یکی از CTها، جریان ناهماهنگی (Circulating Current) در ثانویه CTها به وجود می‌آید. مقاومت استیبلایزینگ با افزایش امپدانس کل حلقه، این جریان را محدود کرده و از ایجاد ولتاژ خطرناک روی رله (که یک رله ولتاژی حساس است) جلوگیری می‌کند.

 

—

 

33. رله “درجه حرارت سیم پیچ” (Winding Temperature) ترانسفورماتور چگونه دمای واقعی سیم پیچ را شبیه‌سازی می‌کند؟

الف) فقط با یک سنسور PT100

ب) با ترکیب دمای روغن و اثر حرارتی جریان بار (با استفاده از یک هیتِر کوچک که توسط جریان تغذیه می‌شود)

ج) با اندازه‌گیری هارمونیک‌ها

د) با اندازه‌گیری مقاومت سیم پیچ

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ب صحیح است. سنسور WTI (Winding Temperature Indicator) دارای یک سنسور دمای روغن (بولب) و یک هیتِر (گرمکن) کوچک است که توسط جریان بار (از طریق یک CT کوچک) گرم می‌شود. این گرمایش، اثر تلفات مسی (I²R) در سیم پیچ را شبیه‌سازی کرده و دمای بولب را بیشتر از دمای روغن افزایش می‌دهد تا دمای نقطه داغ (Hot Spot) سیم پیچ تخمین زده شود.

 

—

 

34. Auto-Reclosing (بازبست خودکار) در خطوط انتقال هوایی چه هدفی دارد؟

الف) تست بریکر

ب) قطع خطاهای موقت (مانند صاعقه) و بازگشت سریع خط به سرویس

ج) کاهش جریان خطا

د) افزایش ظرفیت خط

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ب صحیح است. بیش از 80% خطاهای خطوط هوایی موقت هستند (پس از تخلیه جرقه، عایق هوا خود را بازیابی می‌کند). بازبست خودکار پس از قطع خطا و یک تاخیر مرده (Dead Time) مشخص، بریکر را دوباره وصل می‌کند. اگر خطا برطرف شده باشد، خط به حالت سرویس باز می‌گردد.

 

—

 

35. Busbar Differential Protection بر چه اساس ممکن است به صورت اشتباه در هنگام اشباع CT عمل کند؟

الف) در صورت خطای داخلی

ب) در صورت خطای خارجی با اشباع شدید CT یکی از فیدرها

ج) در صورت قطعی منبع DC

د) در صورت نوسان قدرت

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ب صحیح است. در هنگام خطای خارجی شدید (مثلاً نزدیک به شین)، CT فیدر دارای خطا ممکن است به شدت اشباع شود و جریان ثانویه صحیحی تولید نکند. این امر باعث به هم خوردن توازن جریان‌ها در رله دیفرانسیل و احتمال عمل کاذب آن می‌شود. رله‌های مدرن از الگوریتم‌هایی برای تشخیص اشباع و جلوگیری از این عمل کاذب استفاده می‌کنند.

 

—

 

36. رله “فاصله هوایی” (Air Gap) در بریکرهای SF6 چه وظیفه‌ای دارد؟

الف) اندازه‌گیری فشار گاز

ب) ایجاد یک مسیر تخلیه ایمن برای محافظت از محفظه بریکر در برابر فشار اضافی

ج) خنک‌کاری کنتاکت‌ها

د) عایق‌بندی الکتریکی

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ب صحیح است. در صورتی که به هر دلیلی فشار داخلی محفظه بریکر SF6 (به دلیل قوس داخلی شدید) از حد مجاز بالاتر رود، دیسک فاصله هوایی (Air Gap) یا دیافراگم شکستنی، می‌شکند و گازهای با فشار بالا را به سمت بیرون و معمولاً به سمت بالا هدایت می‌کند تا از انفجار محفظه جلوگیری شود.

 

—

 

37. پارامتر “Z<sub>0</sub>/Z<sub>1</sub>” در تنظیم رله دیستانس چه تأثیری دارد؟

الف) روی زمان عملکرد زون 1 تاثیر می‌گذارد.

ب) روی اندازه و شکل ناحیه حفاظتی (لنز کاراکتر) برای خطاهای زمین تاثیر می‌گذارد.

ج) روی جریان پیک‌آپ رله تاثیر می‌گذارد.

د) روی منطق تریپ رله اثر ندارد.

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ب صحیح است. نسبت امپدانس ترتیبات صفر به مثبت (Z0/Z1) شبکه، بر امپدانس حلقه خطای زمین تاثیر می‌گذارد. این نسبت در محاسبه جبران سکنس صفر (K0) و در نتیجه شکل و اندازه ناحیه حفاظتی المان زمین رله دیستانس (معمولاً لنز کاراکتر یا کوادریلاترال) موثر است.

 

—

 

38. Interposing CT (ICT) در سیستم حفاظت معمولاً برای چه منظوری استفاده می‌شود؟

الف) اندازه‌گیری توان

ب) تطبیق نسبت تبدیل CTهای مختلف در مدار دیفرانسیل یا ایزوله کردن مدار ثانویه

ج) افزایش دقت اندازه‌گیری

د) کاهش هزینه

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ب صحیح است. ICT (ترانس میانی) اغلب در حفاظت دیفرانسیل ترانسفورماتور استفاده می‌شود. زیرا CTهای طرف فشارقوی و فشارضعف ترانسفورماتور، نسبت‌های تبدیل، کلاس و اتصال متفاوتی دارند. ICT برای جبران این تفاوت‌ها و ایزوله کردن مدارات ثانویه به کار می‌رود.

 

—

 

39. Zone 1 یک رله دیستانس معمولاً با چه مشخصه‌ای عمل می‌کند؟

الف) با تاخیر زمانی ثابت

ب) بدون تاخیر زمانی (Instantaneous)

ج) با تاخیر زمانی معکوس

د) فقط با دریافت سیگنال پیلوت

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ب صحیح است. زون 1 به عنوان حفاظت اصلی سریع (High-Speed) خط، معمولاً برای %80-90 طول خط تنظیم شده و عمل آن بدون تاخیر (Instantaneous) است. این Underreach برای اطمینان از عدم Overreach در خطای انتهای خط و حفظ Selectivity است.

 

—

 

40. IEC 60255 استانداردی مربوط به چیست؟

الف) کلاس عایقی ترانسفورماتورها

ب) رله‌های اندازه‌گیری و حفاظت

ج) کابل‌های فشارقوی

د) بریکرهای خلاء

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ب صحیح است. IEC 60255 یک سری استاندارد بین‌المللی است که الزامات و تست‌های مربوط به رله‌های الکتریکی (حفاظتی و اندازه‌گیری) را تعریف می‌کند. بخش‌های مختلف آن به مواردی مانند تست دیالکتریک، تست ارتعاش، تست عملکرد و … می‌پردازد.

 

—

 

41. رله “SOTF” (Switch On To Fault) چه موقع فعال می‌شود و هدف آن چیست؟

الف) پس از بازبست خودکار – اندازه‌گیری امپدانس

ب) در حین یا بلافاصله پس از وصل بریکر – تشخیص خطای موجود روی خط وصل‌شده و قطع سریع آن

ج) در حالت بی‌باری خط – حفاظت از ترانسفورماتور

د) در هنگام نوسان قدرت – بلاک کردن رله دیستانس

 

✅ پاسخنامه تشریحی: گزینه ب صحیح است. گاهی اوقات بریکر روی یک خطای دائمی (مثلاً کابل قطع شده) وصل می‌شود. رله SOTF یک عملکرد حفاظتی موقت است که در حین وصل یا برای مدت کوتاهی پس از آن فعال می‌شود تا با منطق سریع (معمولاً با حساسیت بیشتر

—

 

بخش اول: مفاهیم پایه و تعاریف (10 سوال)

 

1. تحلیل سیستم‌های انرژی (ESA) را تعریف کنید.

 

· پاسخ: تحلیل سیستم‌های انرژی، یک چارچوب روش‌مند برای درک، مدل‌سازی و بهینه‌سازی سیستم‌های پیچیده انرژی است که شامل تولید، تبدیل، انتقال و مصرف انرژی می‌شود. هدف آن، یافتن کارآمدترین، اقتصادی‌ترین و پایدارترین راه‌ها برای تأمین تقاضای انرژی با در نظر گرفتن محدودیت‌های فنی، اقتصادی و زیست‌محیطی است.

 

2. تفاوت اصلی بین “انرژی اولیه” و “انرژی نهایی” چیست؟

 

· پاسخ: انرژی اولیه، شکل اصلی انرژی است که از منابع طبیعی (نظیر نفت خام، گاز طبیعی، زغال‌سنگ، انرژی خورشیدی) استخراج می‌شود. انرژی نهایی، شکلی از انرژی است که پس از فرآوری، تبدیل و انتقال، در اختیار مصرف‌کننده نهایی (مانند برق، بنزین، گاز طبیعی خانگی) قرار می‌گیرد.

 

3. منظور از “کارایی تبدیل انرژی” چیست؟ فرمول آن را بنویسید.

 

· پاسخ: نسبت انرژی مفید خروجی به کل انرژی ورودی در یک فرآیند تبدیل (مانند نیروگاه).

کارایی (η) = (انرژی/توان مفید خروجی) / (انرژی/توان ورودی) × 100%

 

4. چرا تحلیل اقتصادی در طراحی سیستم‌های انرژی حیاتی است؟

 

· پاسخ: زیرا پروژه‌های انرژی معمولاً سرمایه‌بر بوده و هزینه‌های عملیاتی بلندمدت دارند. تحلیل اقتصادی (مانند محاسبه NPV، نرخ بازده) به مقایسه گزینه‌های مختلف بر اساس معیارهای مالی و انتخاب مقرون‌به‌صرفه‌ترین راه‌حل کمک می‌کند.

 

5. “عامل ظرفیت” (Capacity Factor) یک نیروگاه را تعریف کنید.

 

· پاسخ: نسبت انرژی تولیدشده واقعی در یک دوره مشخص (مثلاً یک سال) به حداکثر انرژی قابل تولید اگر نیروگاه در تمام آن دوره با حداکثر ظرفیت نامی خود کار می‌کرد.

**عامل ظرفیت = (تولید واقعی) / (ظرفیت نامی × زمان) **

 

6. سیستم انرژی “متمرکز” و “پراکنده” را با یک مثال مقایسه کنید.

 

· پاسخ: سیستم متمرکز: تولید انرژی در مقیاس بزرگ و متمرکز (مانند یک نیروگاه حرارتی 1000 مگاواتی) و انتقال آن به مصرف‌کنندگان. سیستم پراکنده: واحدهای تولیدی کوچک‌مقیاس نزدیک به محل مصرف (مانند پنل‌های خورشیدی روی پشت بام).

 

7. منظور از “آلودگی چرخه حیات” (Lifecycle Emissions) در سیستم‌های انرژی چیست؟

 

· پاسخ: کل آلاینده‌های منتشرشده در تمام مراحل چرخه حیات یک فناوری انرژی، از استخراج مواد اولیه، ساخت، بهره‌برداری، تا پایان عمر و بازیافت.

 

8. “تابلوی بار” (Load Curve) چیست و چه کاربردی دارد؟

 

· پاسخ: نموداری که تغییرات تقاضای توان (بار) یک سیستم را در طول یک بازه زمانی (معمولاً 24 ساعت یا یک سال) نشان می‌دهد. برای برنامه‌ریزی تولید، تعیین ظرفیت مورد نیاز و تحلیل اقتصادی نیروگاه‌ها استفاده می‌شود.

 

9. “انرژی برگشت‌پذیر” (Energy Return On Energy Invested – EROEI) را تعریف کنید.

 

· پاسخ: نسبت مقدار انرژی مفیدی که از یک منبع انرژی به دست می‌آید به مقدار انرژی‌ای که برای بهره‌برداری از آن منبع مصرف شده است. EROEI > 1 برای توجیه‌پذیری اقتصادی ضروری است.

 

10. چرا ذخیره‌سازی انرژی موضوع مهمی در سیستم‌های انرژی مدرن است؟

 

· پاسخ: برای مدیریت عدم تطابق زمانی بین تولید منابع متناوب (مانند باد و خورشید) و تقاضای مصرف‌کنندگان، افزایش قابلیت اطمینان شبکه، و بهینه‌سازی اقتصادی.

 

—

 

بخش دوم: مدل‌سازی و تحلیل ریاضی (15 سوال)

 

11. برای یک نیروگاه حرارتی با راندمان 40%، اگر سوخت ورودی آن نفت با ارزش حرارتی 42 مگاژول بر کیلوگرم باشد، نرخ مصرف سوخت برای تولید 100 مگاوات توان چقدر است؟

 

· پاسخ:

· انرژی خروجی مفید: 100 MW = 100 MJ/s

· با راندمان 40%، انرژی ورودی مورد نیاز: (100 MJ/s) / 0.4 = 250 MJ/s

· نرخ مصرف سوخت: (250 MJ/s) / (42 MJ/kg) ≈ 5.95 kg/s

 

12. اگر هزینه سرمایه‌گذاری اولیه یک نیروگاه 800 میلیارد تومان و هزینه سوخت و عملیاتی سالانه آن 60 میلیارد تومان باشد، در صورت نرخ بهره 10% و عمر 20 سال، هزینه سطح‌شده برق (LCOE) را محاسبه کنید. (فرض کنید تولید سالانه ثابت و برابر 5000 گیگاوات‌ساعت است).

 

· پاسخ: ابتدا باید ضریب بازیافت سرمایه (CRF) را محاسبه کرد.

· CRF = [i(1+i)^n] / [(1+i)^n – 1] = [0.1*(1.1)^20] / [(1.1)^20 – 1] ≈ 0.1175

· هزینه سالانه سرمایه = 800 میلیارد × 0.1175 = 94 میلیارد تومان

· هزینه کل سالانه = 94 + 60 = 154 میلیارد تومان

· LCOE = (154 میلیارد تومان / سال) / (5000 GWh/سال) = 30.8 تومان بر کیلووات‌ساعت (30800 ریال)

 

13. ارزش حال خالص (NPV) یک پروژه انرژی با سرمایه‌گذاری اولیه 50 میلیون دلار، درآمد خالص سالانه 8 میلیون دلار به مدت 10 سال و نرخ تنزیل 8% چقدر است؟ آیا پروژه توجیه دارد؟

 

· پاسخ:

· NPV = -50 + 8 × [1 – (1+0.08)^-10] / 0.08

· NPV = -50 + 8 × 6.7101 = -50 + 53.68 = 3.68 میلیون دلار

· چون NPV > 0، پروژه از نظر اقتصادی توجیه‌پذیر است.

 

14. فرمول کلی برای محاسبه انرژی الکتریکی تولیدی یک توربین بادی را بنویسید.

 

· پاسخ: P = (1/2) * ρ * A * v^3 * Cp * η

· P: توان خروجی، ρ: چگالی هوا، A: سطح جاروب شده پره‌ها، v: سرعت باد، Cp: ضریب عملکرد، η: راندمان مکانیکی/الکتریکی.

 

15. اگر تابلوی بار پیک یک منطقه 5000 مگاوات و انرژی مصرفی سالانه آن 24000 گیگاوات‌ساعت باشد، “ضریب بار” (Load Factor) سالانه چقدر است؟

 

· پاسخ:

· انرژی سالانه = 24000 GWh = 24,000,000 MWh

· ساعات سال = 8760 ساعت

· متوسط بار = انرژی / زمان = 24,000,000 / 8760 ≈ 2739.7 MW

· ضریب بار = (متوسط بار / پیک بار) = 2739.7 / 5000 ≈ 0.548 یا 54.8%

 

16. تحلیل حساسیت (Sensitivity Analysis) در زمینه تحلیل سیستم‌های انرژی چه کاربردی دارد؟

 

· پاسخ: برای بررسی میزان تأثیر تغییرات پارامترهای کلیدی نامطمئن (مانند قیمت سوخت، نرخ بهره، میزان تولید) بر شاخص‌های اقتصادی پروژه (مانند NPV یا LCOE) استفاده می‌شود تا ریسک پروژه ارزیابی شود.

 

17. در تحلیل اقتصادی، “نرخ بازده داخلی” (IRR) چه مفهومی دارد؟

 

· پاسخ: نرخ تنزیلی که در آن، ارزش حال خالص (NPV) جریان‌های نقدی یک پروژه برابر صفر می‌شود. پروژه‌هایی که IRR آن‌ها از نرخ حداقل جذب سرمایه (MARR) بالاتر باشد، معمولاً پذیرفته می‌شوند.

 

18. مفهوم “هزینه فرصت” (Opportunity Cost) را در انتخاب بین دو پروژه انرژی توضیح دهید.

 

· پاسخ: هزینه فرصت، برابر با ارزش بزرگ‌ترین فرصت از دست رفته (سود بالقوه پروژه جایگزین) هنگام انتخاب یک پروژه خاص است. برای انتخاب بهینه، پروژه‌ای باید انتخاب شود که هزینه فرصت کمتری دارد.

 

19. مدل‌سازی بهینه‌سازی سیستم‌های انرژی اغلب با قید “پایداری محیط زیست” مواجه است. یک نمونه از این قید را بنویسید.

 

· پاسخ: محدود کردن کل انتشار CO2 سیستم به کمتر از یک سقف مشخص (مثلاً X تن در سال) یا الزام به استفاده از حداقل Y درصد از منابع تجدیدپذیر.

 

20. در یک شبکه ساده دو نیروگاهی، نیروگاه A با هزینه نهایی 20 تومان/ک.و.س و نیروگاه B با هزینه نهایی 30 تومان/ک.و.س در حال کار هستند. اگر تقاضا افزایش یابد، کدام نیروگاه باید بار خود را بیشتر کند؟ چرا؟

 

· پاسخ: نیروگاه A. زیرا هزینه نهایی تولید آن پایین‌تر است. در بهینه‌سازی اقتصادی، نیروگاه‌ها بر اساس هزینه نهایی صعودی مرتب شده و به ترتیب بارگیری می‌شوند تا هزینه کل سیستم کمینه شود.

 

21. معادله بلندمدت تعادل انرژی یک کشور را بنویسید.

 

· پاسخ: تولید انرژی اولیه داخلی + واردات – صادرات – تغییرات موجودی = تلفات تبدیل + تلفات انتقال و توزیع + مصرف انرژی نهایی.

 

22. تحلیل “چرخه حیات” (LCA) چه تفاوتی با تحلیل اقتصادی معمول دارد؟

 

· پاسخ: LCA تمام آثار زیست‌محیطی (نه فقط مالی) یک محصول/سیستم را از گهواره تا گور (از استخراج تا دفع) کمی‌سازی می‌کند، در حالی که تحلیل اقتصادی معمولاً بر هزینه‌ها و منافع مالی مستقیم تمرکز دارد.

 

23. در محاسبات انرژی، “واحدهای معادل نفت” (TOE) و “واحدهای معادل برق” (TWh) چگونه به هم تبدیل می‌شوند؟

 

· پاسخ: 1 TOE (تن معادل نفت) ≈ 11.63 MWh (مگاوات‌ساعت). بنابراین، 1 TWh (تراوات‌ساعت) ≈ (1,000,000 MWh) / (11.63 MWh/TOE) ≈ 86,000 TOE.

 

24. اگر بازده یک پیل سوختی 50% و ارزش حرارتی هیدروژن 120 MJ/kg باشد، برای تولید 1 کیلووات‌ساعت برق، چه جرمی از هیدروژن مصرف می‌شود؟

 

· پاسخ:

· 1 kWh = 3.6 MJ انرژی مفید.

· با بازده 50%، انرژی ورودی مورد نیاز = 3.6 / 0.5 = 7.2 MJ.

· جرم هیدروژن = 7.2 MJ / 120 MJ/kg = 0.06 kg یا 60 گرم.

 

25. منظور از “منحنی مدتتداوم بار” (Load Duration Curve) چیست؟

 

· پاسخ: منحنی که بارهای یک سیستم را به صورت نزولی (از بیشترین تا کمترین) در طول یک دوره مرتب می‌کند. از آن برای تعیین ترکیب بهینه نیروگاه‌های پایه، میانی و اوج‌بار استفاده می‌شود.

 

—

 

بخش سوم: مسائل فنی و کاربردی (15 سوال)

 

26. مزایا و معایب اصلی نیروگاه‌های سیکل ترکیبی (Combined Cycle) را نام ببرید.

 

· پاسخ:

· مزایا: راندمان بسیار بالا (بالای 60%)، آلایندگی کمتر نسبت به نیروگاه‌های گازی ساده، زمان راه‌اندازی سریع‌تر نسبت به نیروگاه‌های بخار.

· معایب: سرمایه‌گذاری اولیه بالا، پیچیدگی بیشتر در طراحی و نگهداری.

 

27. نقش ذخیره‌سازهای پمپ‌تلمبه‌ای (Pumped Hydro) در سیستم برق چیست؟

 

· پاسخ: ذخیره انرژی در زمان مازاد تولید (معمولاً شب‌ها) به صورت پتانسیل (پمپاژ آب به ارتفاع) و تولید برق در زمان اوج مصرف (آب‌گذاری و چرخش توربین). این کار به صاف‌کردن منحنی بار و یکپارچه‌سازی منابع متناوب کمک می‌کند.

 

28. “پایداری ولتاژ” در شبکه‌های برق به چه معناست؟

 

· پاسخ: توانایی شبکه برای حفظ سطوح ولتاژ قابل قبول در همه شین‌ها (باس‌ها) تحت شرایط تغییر بار یا وقوع خطا. کاهش ولتاژ ممکن است منجر به فروپاشی ولتاژ شود.

 

29. چرا نیروگاه‌های هسته‌ای معمولاً به عنوان “بار پایه” عمل می‌کنند؟

 

· پاسخ: زیرا سرمایه‌گذاری اولیه بسیار بالا ولی هزینه سوخت نسبتاً پایینی دارند. برای توجیه اقتصادی، باید در بیشتر اوقات سال با ظرفیت بالا و ثابت کار کنند (عامل ظرفیت بالا). تغییر بار دادن آن‌ها کند و پرهزینه است.

 

30. یک چالش اصلی برای ادغام گسترده انرژی باد در شبکه برق چیست؟

 

· پاسخ: متناوب بودن و عدم قطعیت در تولید (وابستگی به سرعت باد) که باعث ایجاد چالش در برنامه‌ریزی، تعادل لحظه‌ای شبکه و نیاز به ذخیره‌سازی یا نیروگاه‌های پشتیبان می‌شود.

 

31. مفهوم “هوشمندسازی شبکه برق” (Smart Grid) چگونه به بهره‌وری انرژی کمک می‌کند؟

 

· پاسخ: با استفاده از ارتباطات دوطرفه، سنسورها و مدیریت داده‌ها، امکان بهینه‌سازی تولید و توزیع، کاهش تلفات، مدیریت بار از سوی مصرف‌کننده (DSM) و یکپارچه‌سازی بهتر منابع پراکنده فراهم می‌شود.

 

32. “برنامه‌ریزی توسعه تولید” (Generation Expansion Planning) با چه هدفی انجام می‌شود؟

 

· پاسخ: برای تعیین نوع، ظرفیت، زمان و مکان احداث نیروگاه‌های جدید در یک افق بلندمدت (مثلاً 20 ساله) به گونه‌ای که تقاضای آینده با قیدهای قابلیت اطمینان، اقتصادی و زیست‌محیطی تأمین شود.

 

33. منظور از “سیستم انرژی هیبریدی” (Hybrid Energy System) چیست؟ مثال بزنید.

 

· پاسخ: سیستمی که از ترکیب دو یا چند منبع انرژی (اغلب یک منبع متناوب با یک منبع پایدار یا ذخیره‌ساز) برای تأمین بار استفاده می‌کند. مثال: سیستم فتوولتائیک + دیزل‌ژنراتور + باتری برای یک روستای دورافتاده.

 

34. راندمان یک چراغ LED را با یک لامپ رشتهای مقایسه کنید.

 

· پاسخ: لامپ رشتهای راندمانی حدود 5-10% (تبدیل بیشتر انرژی به گرما) دارد، در حالی که LED راندمانی در محدوده 30-50% دارد. بنابراین برای تولید نور یکسان، LED انرژی بسیار کمتری مصرف می‌کند.

 

35. تحلیل “پینچ” (Pinch Analysis) در بهینه‌سازی انرژی صنعتی چه کاربردی دارد؟

 

· پاسخ: برای طراحی بهینه شبکه‌های مبدل حرارتی و بازیابی حرارت در فرآیندهای صنعتی با هدف کمینه‌سازی مصرف انرژی گرمایی و سرمایی.

 

36. در سیستم‌های گرمایش منطقه‌ی (District Heating)، مزیت استفاده از “توربین‌های بازیافت حرارت” چیست؟

 

· پاسخ: امکان تولید همزمان برق و حرارت (CHP) را فراهم می‌کنند و راندمان کلی استفاده از سوخت اولیه را به شدت افزایش می‌دهند (گاهی تا بیش از 80%).

 

37. یک روش برای کاهش تلفات انتقال در خطوط برق فشارقوی چیست؟

 

· پاسخ: افزایش سطح ولتاژ انتقال (با توجه به رابطه تلفات توان P_loss = I²R، با افزایش ولتاژ، جریان برای انتقال توان ثابت کاهش یافته و تلفات به مربع جریان کمتر می‌شود).

 

38. چرا قیمت برق در ساعات اوج مصرف بیشتر است؟ (از منظر اقتصادی تحلیل سیستم‌ها)

 

· پاسخ: زیرا در ساعات اوج، نیروگاه‌های گران‌قیمت‌تر (مانند نیروگاه‌های گازی) باید وارد مدار شوند. تعرفه گذاری زمان‌محور (TOU) انگیزه‌ای برای کاهش مصرف در اوج و کاهش هزینه کل سیستم ایجاد می‌کند.

 

39. محاسبه سطح مقطع کابل بر اساس جریان مجاز، بیشتر تحت تأثیر کدام پارامتر فنی است؟

 

· پاسخ: قابلیت تحمل حرارتی و افت ولتاژ مجاز. جریان بیش از حد باعث گرمایش و تخلیه عایق می‌شود.

 

40. اتصال منابع تولید پراکنده (DG) به شبکه توزیع، ممکن است چه مشکلی ایجاد کند؟

 

· پاسخ: مشکلاتی مانند افزایش ولتاژ در نقطه اتصال، تداخل در حفاظت شبکه، افزایش هارمونیک‌ها و ایجاد جریان اتصال کوتاه بالاتر.

 

—

 

بخش چهارم: مباحث پیشرفته و آینده نگر (10 سوال)

 

41. چالش اصلی “گذار انرژی” (Energy Transition) از سوخت‌های فسیلی به سمت تجدیدپذیرها چیست؟

 

· پاسخ: تأمین قابلیت اطمینان و انعطاف‌پذیری شبکه در مواجهه با تولید متناوب منابعی مانند باد و خورشید، نیازمند سرمایه‌گذاری عظیم در شبکه، ذخیره‌سازی و فناوری‌های نوین است.

 

42. “هیدروژن سبز” چه نقشی می‌تواند در سیستم انرژی آینده بازی کند؟

 

· پاسخ: به عنوان یک حامل انرژی و ذخیره‌ساز بلندمدت برای منابع متناوب. می‌توان آن را از برق تجدیدپذیر تولید کرد، ذخیره نمود و بعداً برای تولید برق (در پیل سوختی)، حمل‌ونقل یا صنایع بدون کربن استفاده کرد.

 

43. مفهوم “انرژی منفی” (Negative Emission Technologies) چیست؟ مثال بزنید.

 

· پاسخ: فناوری‌هایی که CO2 را مستقیماً از اتمسفر حذف می‌کنند. مثال: جذب مستقیم هوا (DAC) به همراه ذخیره‌سازی زمین‌شناختی (CCS)، یا کشت گسترده جنگل‌ها.

 

44. تحلیل سناریو (Scenario Analysis) در برنامه‌ریزی سیستم انرژی چه فایده‌ای دارد؟

 

· پاسخ: به سیاست‌گذاران کمک می‌کند تا پیامدهای بلندمدت تصمیمات امروز را تحت شرایط مختلف آینده (مثلاً رشد اقتصادی متفاوت، قیمت نفت، پیشرفت فناوری) بررسی کرده و راهبردهای انعطاف‌پذیر طراحی کنند.

 

45. “شبکه‌های کوچک (میکروگرید)” چگونه به تاب‌آوری سیستم انرژی کمک می‌کنند؟

 

· پاسخ: میکروگریدها می‌توانند در حالت “جزیره‌ای” از شبکه اصلی جدا شده و به صورت مستقل کار کنند. این امر در زمان حوادث طبیعی یا اختلال در شبکه اصلی، برق‌رسانی به مصرف‌کنندگان حیاتی را تضمین می‌کند.

 

46. چرا قیمت‌گذاری کربن (مثلاً از طریق مالیات یا سیستم تجارت انتشار) یک ابزار اقتصادی مؤثر برای کاهش آلایندگی است؟

 

· پاسخ: زیرا هزینه انتشار آلایندگی را که قبلاً بیرونی (بر عهده جامعه) بود، به یک هزینه داخلی برای تولیدکنندگان تبدیل می‌کند. این امر انگیزه مالی برای سرمایه‌گذاری در فناوری‌های پاک و بهبود بهره‌وری انرژی ایجاد می‌کند.

 

47. فناوری “جذب و ذخیره کربن” (CCS) بر روی راندمان و هزینه نیروگاه زغال‌سنگ چه تأثیری دارد؟

 

· پاسخ: راندمان خالص نیروگاه را به دلیل انرژی مصرفی برای فرآیند جذب، حدود 8-12 واحد درصد کاهش می‌دهد و هزینه سرمایه‌گذاری و تولید برق را به طور قابل توجهی افزایش می‌دهد.

 

48. اینترنت اشیا (IoT) چگونه می‌تواند در مدیریت انرژی ساختمان‌ها مؤثر باشد؟

 

· پاسخ: با نصب سنسورهای هوشمند برای نظارت بر دما، رطوبت، حضور افراد و مصرف دستگاه‌ها، و استفاده از این داده‌ها برای کنترل بهینه سیستم‌های گرمایش، سرمایش، روشنایی و کاهش مصرف انرژی.

 

49. “نیروگاه‌های مجازی” (Virtual Power Plants – VPP) چگونه عمل می‌کنند؟

 

· پاسخ: VPP با تجمیع و مدیریت متمرکز تعداد زیادی از منابع پراکنده کوچک (مانند پنل‌های خورشیدی خانگی، باتری‌ها، بارهای قابل کنترل) از طریق یک پلتفرم دیجیتال، آن‌ها را به صورت یک واحد نیروگاهی یکپارچه در بازار برق به نمایش می‌گذارد و عمل می‌کند.

 

50. تحلیل سیستم‌های انرژی در آینده، به کدام مهارت‌ها بیش از پیش نیاز خواهد داشت؟

 

· پاسخ: تسلط بر علم داده و تحلیل‌های پیش‌بین (برای مدیریت منابع متناوب)، مدل‌سازی پیچیده یکپارچه (برق-حرارت-حمل‌ونقل)، اقتصاد انرژی و تنظیم مقررات، و درک فناوری‌های نوظهور (هیدروژن، ذخیره‌سازی پیشرفته).

 

—

 

نکته پایانی برای داوطلبان:

 

· این سوالات نمونه‌ای از طیف مفاهیم کتاب “تحلیل سیستم‌های انرژی 1” (نوشته افشار حضرتی و یا سایر نویسندگان رایج) هستند.

· برای آمادگی کامل، حل مسائل اقتصادی (NPV، LCOE، بازپرداخت)، درک نمودارهای تابلوی بار و مقایسه فناوری‌های مختلف انرژی را حتماً تمرین کنید.

· به قوانین و مقررات انرژی کشور و سند چشمانداز و برنامه‌های توسعه بخش انرژی نیز توجه داشته باشید.

 

 

تخفیف!
نمونه سوالات استخدامی پتروفرهنگ مهندسی برق

نمونه سوالات استخدامی پتروفرهنگ مهندسی برق

قیمت اصلی تومان99,500 بود.قیمت فعلی تومان49,500 است.

دسته:

توضیحات

تعداد صفحات : حدود 2850 صفحه کتاب پی دی اف

گردآوری کننده : azmon98.ir — سایت آزمون 98

مواد آزمون تخصصی

نمونه سوالات استخدامی بررسی سیستم های قدرت 1  1950 سوال با پاسخنامه

 نمونه سوالات استخدامی بررسی سیستم های قدرت  2 1850 سوال با پاسخنامه

نمونه سوالات استخدامی تحلیل سیستم های انرژی 1 1750 سوال با پاسخنامه

نمونه سوالات استخدامی تحلیل سیستم های انرژی 2 1950 سوال با پاسخنامه

نمونه سوالات استخدامی رله و حفاظت سیستمهای قدرت  1650 سوال با پاسخنامه

نمونه سوالات استخدامی مدارهای الکتریکی 1 1850 سوال با پاسخنامه

نمونه سوالات استخدامی مدارهای الکتریکی 2  1950 سوال با پاسخنامه

نمونه سوالات استخدامی ماشینهای الکتریکی 1 1860 سوال با پاسخنامه

نمونه سوالات استخدامی ماشینهای الکتریکی 2 1970 سوال با پاسخنامه

نمونه سوالات استخدامی مدارهای منطقی، 1650 سوال با پاسخنامه

نمونه سوالات استخدامی تولید نیروگاه 1550 سوال با پاسخنامه

====================

کتاب استخدامی بررسی سیستم های قدرت 1 

کتاب استخدامی بررسی سیستم های قدرت  2

کتاب استخدامی تحلیل سیستم های انرژی 1

کتاب استخدامی تحلیل سیستم های انرژی 2

کتاب استخدامی رله و حفاظت سیستمهای قدرت 

کتاب استخدامی مدارهای الکتریکی 1

کتاب استخدامی مدارهای الکتریکی 2

کتاب استخدامی ماشینهای الکتریکی 1

کتاب استخدامی ماشینهای الکتریکی 2

کتاب استخدامی مدارهای منطقی،

کتاب استخدامی تولید نیروگاه

 

==================================

 

ب

بخش عمومی

,+ نمونه سوالات استخدامی زبان و ادبیات فارسی 1860 سوال با پاسخ

,+ نمونه سوالات استخدامی فناوری اطلاعات 1750 سوال باپاسخ

,+ نمونه سوالات استخدامی زبان انگلیسی عمومی 1560 سوال با پاسخ

,+ نمونه سوالات استخدامی هوش و استعداد شغلی 1930 سوال با جواب

,+ کتاب PDF زبان و ادبیات فارسی

,+ کتاب PDFاستخدامی فناوری اطلاعات

,+ کتاب PDFاستخدامی زبان انگلیسی عمومی

,+ کتاب PDFاستخدامی هوش و استعداد شغلی

محصولات مرتبط

 

 

azmonfaragir
25 ژانویه 2026
سوالات استخدامی آموزش و پرورش
9 بازدید