دانلود رایگان سوالات استخدامی پتروفرهنگ حقوقی

دانلود رایگان سوالات استخدامی پتروفرهنگ حقوقی , دانلود رایگان سوالات استخدامی پتروفرهنگ حقوق , دانلود رایگان سوالات استخدامی حقوقی پتروفرهنگ , دانلود رایگان سوالات استخدامی حقوق پتروفرهنگ , دانلود رایگان سوالات استخدامی پترو فرهنگ حقوقی , 

نمونه سوالات استخدامی پتروفرهنگ حقوقی

نمونه سوالات استخدامی پتروفرهنگ حقوقی

تومان19,800

دسته:

توضیحات

تعداد صفحات : حدود 1850 صفحه کتاب پی دی اف

گردآوری کننده : سایت آزمون 98

بخش تخصصی

+ نمونه سوالات حقوق اساسی 1430سوال + پاسخنامه

+ نمونه سوالات حقوق بین الملل (عمومی ) 1930سوال + پاسخنامه

+ نمونه سوالات حقوق بین الملل ( خصوصی) 1830سوال + پاسخنامه

+ نمونه سوالات حقوق تجارت 1780سوال + پاسخنامه

+ نمونه سوالات حقوق کار 1760سوال + پاسخنامه

+ نمونه سوالات حقوق مدنی 1700سوال + پاسخنامه

+ نمونه سوالات آیین دادرسی مدنی 1500سوال + پاسخنامه

+ نمونه سوالات آیین دادرسی کیفری 1860سوال + پاسخنامه

+ کتاب PDFحقوق اساسی

+ کتاب PDF حسابداری صنعتی

+ کتاب PDFحقوق تجارت

+ کتاب PDF حقوق کار

+ کتاب PDFحقوق مدنی

+ کتاب PDF آیین دادرسی مدنی

+ کتاب PDF آیین دادرسی کیفری

بخش عمومی

بخش عمومی

,+ نمونه سوالات استخدامی زبان و ادبیات فارسی 1860 سوال با پاسخ

,+ نمونه سوالات استخدامی فناوری اطلاعات 1750 سوال باپاسخ

,+ نمونه سوالات استخدامی زبان انگلیسی عمومی 1560 سوال با پاسخ

,+ نمونه سوالات استخدامی هوش و استعداد شغلی 1930 سوال با جواب

,+ کتاب PDF زبان و ادبیات فارسی

,+ کتاب PDFاستخدامی فناوری اطلاعات

,+ کتاب PDFاستخدامی زبان انگلیسی عمومی

,+ کتاب PDFاستخدامی هوش و استعداد شغلی

 

 

محصولات مرتبط

**سوالات تستی حقوق بین‌الملل (عمومی) – ۱۰۰ سؤال**
*هر سؤال شامل ۴ گزینه (الف‑د) است. پس از هر سؤال پاسخ صحیح و توضیح مختصر (۲‑۳ جمله) آورده شده است.*

—

### ۱. منشور سازمان ملل چه سالی تصویب شد؟
الف) ۱۹۴۲ ب) ۱۹۴۵ ج) ۱۹۴۸ د) ۱۹۵۰
**پاسخ صحیح:** ب
**توضیح:** منشور ملل در ۲۶ ژوئن ۱۹۴۵ توسط ۵۰ کشور تصویب و به‌سرعت به ۲۲ کشور دیگر ملحق شد.

### ۲. اصل عدم مداخله در امور داخلی یک دولت تحت چه نامی شناخته می‌شود؟
الف) اصل برابری ب) اصل سرسختی ج) اصل حاکمیت ملی د) اصل صلح‌پذیری
**پاسخ صحیح:** ج
**توضیح:** اصل حاکمیت ملی منع هر گونه فشار یا استفاده از زور علیه دولت‌ها برای تغییر ساختار داخلی آن‌هاست.

### ۳. پیمان‌ها تحت کدام اصل «قانون داخلی» کشورها اعتبار دارند؟
الف) اصل تطبیق ب) اصل ارجاع ج) اصل امپریسی د) اصل ادغام
**پاسخ صحیح:** الف
**توضیح:** اصل تطبیق (پارادایم داخلی) می‌گوید که پیمان‌ها پس از تصویب قوانین داخلی این کشور اجرایی می‌شوند.

### ۴. چه سازمانی وظیفه حل‌وفصل اختلافات بین‌المللی را بر عهده دارد؟
الف) سازمان تجارت جهانی ب) دیوان بین‌المللی عدالت ج) صندوق بین‌المللی پول د) سازمان ملل متحد
**پاسخ صحیح:** ب
**توضیح:** دیوان بین‌المللی عدالت (ICJ) به‌عنوان دستگاه قضایی اصلی سازمان ملل، اختلافات بین‌المللی را بر اساس حقوق بین‌الملل حل می‌کند.

### ۵. چه معیاری برای تعیین «دولت» در حقوق بین‌الملل به‌کار می‌رود؟
الف) شناخت جمعیت ب) توانایی اداری ج) داشتن سرزمین ثابت د) تمام موارد فوق
**پاسخ صحیح:** د
**توضیح:** برای شناسایی یک دولت باید جمعیت، سرزمین، حکومت مؤثر و توانایی روابط بین‌المللی وجود داشته باشد.

### ۶. کدامیک از موارد زیر جزو «نقض مستقیم» بر عهدهٔ یک کشور محسوب می‌شود؟
الف) عدم اجرای یک تصمیم دیوان بین‌المللی ب) عدم اعطای ویزا به شهروندان یک کشور دیگر ج) توقیف کشتی تجاری در آب‌های داخلی د) همهٔ موارد
**پاسخ صحیح:** الف
**توضیح:** نادیده گرفتن قطعاً تصمیمات دیوان بین‌المللی، یک نقض مستقیم از تعهدات بین‌المللی است.

### ۷. اصل «تقابل» در حقوق بین‌الملل به چه مفهوم است؟
الف) تضاد قوانین داخلی با قوانین بین‌المللی ب) تضاد دو پیمان بین‌المللی ج) تضاد بین‌المللی در نظام قض د) تضاد اقتصادی بین‌المللی
**پاسخ صحیح:** ب
**توضیح:** اصل تقابل (lex specialis) به این اصل اشاره دارد که در مواجهه با دو پیمان، پیمان خاص‌تری ارجحیت دارد.

### ۸. چه زمانی می‌توان یک شخص را در کشوری به‌دلیل جرمی که در کشور دیگر ارتکاب داده است، تعقیب کرد؟
الف) در صورت وجود «قضایای مشترک» ب) فقط با رضایت کشور محل جرم ج) در صورت داشتن «قضایای دوجانبه» د) هیچ‌گاه
**پاسخ صحیح:** ج
**توضیح:** اصل جبرانی‌گیری (extradition) بر مبنای توافق‌نامه‌های دوجانبه یا چندجانبه انجام می‌شود.

### ۹. چه پیمانی نخستین بار «قوانین جنگی» را تنظیم کرد؟
الف) پیمان ویانا‑سالامین ب) کنوانسیون ژنو ۱۹۴۹ ج) پیمان ویانا ۱۹۶۹ د) کنوانسیون های‌که‌گل
**پاسخ صحیح:** ب
**توضیح:** کنوانسیون ژنو ۱۹۴۹ و پروتکل‌های افزودنی‌اش نخستین چارچوب قانونی دربارهٔ حفاظت از قربانیان جنگ را وضع کردند.

### ۱۰. حق «دسترس به آب» در حقوق بین‌الملل چه مفهومی شناخته می‌شود؟
الف) حق عمومی ب) حق خصوصی ج) حق انسانی د) حق تجاری
**پاسخ صحیح:** ج
**توضیح:** دسترسی به آب به‌عنوان یک حق انسانی توسط سازمان ملل در سال ۲۰۱۰ به‌صورت قطعیه‌ای تأیید شد.

### ۱۱. چه سازمانی مسئول تدوین «قوانین دریایی» است؟
الف) سازمان ملل متحد ب) اتحادیه اروپا ج) سازمان بین‌المللی دریانوردی د) بانک جهانی
**پاسخ صحیح:** الف
**توضیح:** کنوانسیون حقوق دریا (UNCLOS) توسط سازمان ملل تدوین شد و به‌عنوان «قانون دریای باز» شناخته می‌شود.

### ۱۲. در صورت بروز «جنگ»، چه اصل قانونی برای حفاظت از افراد غیرنظامی اعمال می‌شود؟
الف) اصل تعادل قدرت ب) اصل تساوی‌ساز ج) اصل تفکیک د) اصل ناپذیری
**پاسخ صحیح:** ج
**توضیح:** اصل تفکیک (distinction) می‌گوید که قدرت‌های مسلح باید بین مبارزان و غیرنظامیان تفاوت قائل شوند.

### ۱۳. چه پیمانی اولین بار «حمایت از پناهندگان» را تنظیم کرد؟
الف) پیمان ژنو ۱۹۵۱ ب) کنوانسیون حقوق بشر ۱۹۴۸ ج) پیمان ویانا ۱۹۶۹ د) معاهده ئلگوز
**پاسخ صحیح:** الف
**توضیح:** کنوانسیون پناهندگان ۱۹۵۱ تعریف و حقوق اساسی پناهندگان را تعیین می‌کند.

### ۱۴. چه معیاری برای تعیین «قانون‌مندی یک پیمان» در حقوق بین‌الملل وجود دارد؟
الف) امضا ب) تصدیق ج) اعطای جشنواره د) هر سه مورد
**پاسخ صحیح:** ب
**توضیح:** برای اینکه یک پیمان به‌صورت قانونی برای یک کشور اعمال شود، لازم است که توسط آن کشور به‌صورت تصدیق یا ratification تأیید شود.

### ۱۵. اصل «بدون پیشینه قبلی» در نظام‌های بین‌المللی به چه اشاره دارد؟
الف) عدم اعتبار تصمیمات پیشین ب) عدم تسویه‌حساب‌های مالی ج) عدم محاکمهٔ مجدد د) عدم اعطای اعتبار به اسناد قدیمی
**پاسخ صحیح:** ج
**توضیح:** اصل non‑bis in idem (عدم محاکمهٔ دوباره) منع می‌کند که یک فرد برای همان جرم بیش از یک بار مورد پیگرد قضائی قرار گیرد.

### ۱۶. «قوانین عادت‌ها» در حقوق بین‌الملل چه ویژگی دارد؟
الف) نوشتاری ب) عمومی ج) مؤثر در صورت پذیرش عمومی و پابرجا بودن د) همه موارد
**پاسخ صحیح:** ج
**توضیح:** عادت‌های بین‌المللی تنها زمانی تبدیل به منبع حقوق می‌شوند که به‌صورت عمومی و برای مدت طولانی قبول شده باشند.

### ۱۷. چه سازمانی مسئول نظارت بر اجرای «تغییرات اقلیمی» بین‌المللی است؟
الف) بانک جهانی ب) سازمان حفاظت محیط زیست (UNEP) ج) سازمان ملل متحد د) سازمان بهداشت جهانی
**پاسخ صحیح:** ج
**توضیح:** چارچوب‌های بین‌المللی مانند توافق‌نامه پاریس تحت نظارت مستقیم سازمان ملل انجام می‌شود.

### ۱۸. «حقوق بشر» به‌عنوان یک شاخه از حقوق بین‌الملل از چه زمانی به‌صورت نظام‌مند شناخته شد؟
الف) پس از جنگ جهانی دوم ب) پس از جنگ سرد ج) در سال ۱۹۸۹ د) در سال ۲۰۲۰
**پاسخ صحیح:** الف
**توضیح:** منشور حقوق بشر عام ۱۹۴۸ و پس از آن کنوانسیون‌های مختلف به‌صورت نظام‌مند حقوق بشر بین‌المللی را شکل دادند.

### ۱۹. چه اصل قانونی برای «قرض‌گیری» بین‌المللی وجود دارد؟
الف) اصل تعهدی ب) اصل سرمایه‌ای ج) اصل ارزی د) هیچ‌کدام
**پاسخ صحیح:** الف
**توضیح:** بدهی‌های دولتی بر پایهٔ تعهدات قراردادی (توافق‌نامه‌های قرض‌الحسنه) بین‌المللی ایجاد می‌شوند.

### ۲۰. چه اساس‌نامه‌ای «قوانین مربوط به جرایم جنگی» را تنظیم می‌کند؟
الف) اساس‌نامه ژنو ۱۹۴۹ ب) اساس‌نامه هیروشیما ج) اساس‌نامه مونیخ د) اساس‌نامه اوتاوا
**پاسخ صحیح:** الف
**توضیح:** کنوانسیون‌های ژنو (۱۹۴۹) به‌صورت جامع جرایم جنگی، حقوق جنگجویان و غیرنظامیان را تعریف می‌کنند.

### ۲۱. چه اصل قانونی «قوانین تجاری» را در سطح جهانی تنظیم می‌کند؟
الف) اصول گاتسچی ب) قوانین گمرکی ج) منشور گاتسچی (WTO) د) هیچ‌کدام
**پاسخ صحیح:** ج
**توضیح:** سازمان تجارت جهانی (WTO) برپایهٔ منشور گاتسچی، قوانین تجارت بین‌المللی را هماهنگ می‌کند.

### ۲۲. اصل «معافیت دیپلماتیک» چه مفهومی دارد؟
الف) معافیت مالی ب) معافیت قضایی ج) معافیت تجاری د) معافیت فرهنگی
**پاسخ صحیح:** ب
**توضیح:** افراد دیپلماتیک از تحت‌صلاحیت قضایی محلی معاف هستند و تنها در کشوری که نمایندگی دارند مورد پیگرد قرار می‌گیرند.

### ۲۳. چه پیمانی نخستین بار «حقوق کودکان» را تنظیم کرد؟
الف) کنوانسیون حقوق کودک (CRC) ب) پیمان حقوق بشر ج) معاهده ژنو د) معاهده لایوز
**پاسخ صحیح:** الف
**توضیح:** کنوانسیون حقوق کودک در سال ۱۹۸۹ تصویب شد و به‌عنوان گسترده‌ترین پیمان حقوق بشری شناخته می‌شود.

### ۲۴. چه معیاری برای تعیین «قوانین محدودکنندهٔ آزادی‌های اساسی» در حقوق بین‌الملل استفاده می‌شود؟
الف) اصل ضرورت ب) اصل موقیت ج) اصل تناسب د) همه موارد
**پاسخ صحیح:** ج
**توضیح:** اصل تناسب (proportionality) اطمینان می‌دهد که محدودیت‌ها با هدف مشروع مرتبط و ضروری باشند.

### ۲۵. چه اصل قانونی «پروتکل‌های افزودنی» به پیمان‌ها را تعریف می‌کند؟
الف) اصل تکمیل ب) اصل تجزیه ج) اصل تجمیع د) اصل ویژه
**پاسخ صحیح:** الف
**توضیح:** پروتکل‌های افزودنی به‌عنوان تکمیل‌کنندهٔ متن اصلی پیمان، اعمال می‌شوند و برای طرفین همان اعتبار را دارند.

### ۲۶. سازمانی که «قوانین بین‌المللی جرایم سازماندهی‌شده» را نظارت می‌کند، کدام است؟
الف) INTERPOL ب) ICC (دادگاه کیفری بین‌المللی) ج) UNODC د) EUROPOL
**پاسخ صحیح:** ب
**توضیح:** دادگاه کیفری بین‌المللی (ICC) جرایم جنگ، نسل‌کشی و جنایت‌های علیه بشری را بررسی می‌کند.

### ۲۷. چه پیمانی «قوانین مهاجرتی» را تنظیم می‌کند؟
الف) پیمان ژنو ۱۹۵۱ ب) کنوانسیون مهاجرت ۱۹۸۰ ج) معاهده لایوز د) هیچکدام
**پاسخ صحیح:** ب
**توضیح:** کنوانسیون بین‌المللی دربارهٔ وضعیت مهاجران (1980) حقوق اساسی مهاجران را تعریف می‌کند.

### ۲۸. اصل «سازمان‌پذیری» در حقوق بین‌الملل چه معنایی دارد؟
الف) قابلیت اجرای تصمیمات ب) قابلیت تشخیص مسئله ج) قابلیت همکاری د) همه موارد
**پاسخ صحیح:** د
**توضیح:** سازمان‌پذیری به‌معنی این است که نظام بین‌المللی باید بتواند به طور مؤثر تصمیم‌گیری و اجرای قوانین را انجام دهد.

### ۲۹. «قوانین فورس ماژور» در پیمان‌ها چه مفهوم دارد؟
الف) رویدادی خارج از کنترل طرفین که تعهدات را معلق می‌کند ب) نقض عمدی ج) اعمال تحریم د) تعهدات مالی
**پاسخ صحیح:** الف
**توضیح:** فورس ماژور به‌حالت اضطراری که توان اجرای تعهدات را به‌دلیل شرایطی غیرقابل پیش‌بینی محدود می‌کند، اشاره دارد.

### ۳۰. چه سازمانی «قوانین مرتبط با سلاح‌های شیمیایی» را تنظیم می‌نماید؟
الف) OPCW (سازمان منع سلاح‌های شیمیا) ب) NATO ج) UNDP د) WHO
**پاسخ صحیح:** الف
**توضیح:** سازمان منع سلاح‌های شیمیایی (OPCW) بر اجرای کنوانسیون شیمیایی ۱۹۹۳ نظارت می‌کند.

### ۳۱. در حقوق بین‌الملل، «قوانین متقابل» چه ویژگی دارد؟
الف) تنها به‌صورت یک‌طرفه ب) بر پایهٔ تبادل منافع ج) بر پایهٔ فشار سیاسی د) هیچ‌کدام
**پاسخ صحیح:** ب
**توضیح:** قوانین متقابل (reciprocity) به این اصل تکیه دارد که هر کشور تنها به‌آنچه دیگران برایش می‌پذیرند، حق دارد.

### ۳۲. چه اصل قانونی «قوانین مربوط به تسلیم‌پذیری نیروهای نظامی» را تعریف می‌کند؟
الف) اصل مقاومت ب) اصل تسلیم ج) اصل استثنا د) اصل قاطعیت
**پاسخ صحیح:** ب
**توضیح:** اصل تسلیم (surrender) در قوانین جنگی، شرایطی را برای تسلیم نیروها بدون پیامدهای کیفری تعیین می‌کند.

### ۳۳. «قوانین دموکراتیک» در حقوق بین‌الملل چگونه تعریف می‌شوند؟
الف) نظام‌های انتخابی ب) نظام‌های اقتدارگرا ج) نظام‌های فدرال د) هیچ‌کدام
**پاسخ صحیح:** الف
**توضیح:** به‌صورت کلی، حقوق بین‌الملل بر پایهٔ احترام به حاکمیت مردم، انتخابات آزاد و شفافیت سیاسی تأکید دارد.

### ۳۴. چه پیمانی «قوانین مربوط به اجاق‌سوزی‌های جنگی» را تنظیم می‌کند؟
الف) کنوانسیون ژنو ۱۹۴۹ ب) کنوانسیون لایوز ج) پیمان وین ۱۹۶۹ د) پیمان هلسینکی
**پاسخ صحیح:**
**توضیح:** کنوانسیون لایوز (1949) به‌خصوص به‌حمایت از سقوطگاه‌های جنگی و افراد آسیب‌دیده می‌پردازد.

### ۳۵. اصل «بدون پیشبرد پیشین» (non‑retroactivity) در حقوق بین‌الملل به چه معنی است؟
الف) قوانین جدید به‌صورت عکسی اعمال می‌شوند ب) قوانین جدید به‌روزی پیش می‌آیند ج) قوانین جدید به‌صورت بازگشت‌ناپذیر اعمال می‌شوند د) قوانین جدید به‌صورت پیش‌فرض اعمال می‌شوند
**پاسخ صحیح:** ج
**توضیح:** اصل عدم بازگشت‌پذیری مانع از اعمال قوانین جدید بر رویدادهای پیشین می‌شود.

### ۳۶. چه سازمانی مسئول «قوانین حقوقی جزایر» است؟
الف) UNCTAD ب) UNCLOS ج) WHO د) IMF
**پاسخ صحیح:** ب
**توضیح:** کنوانسیون حقوق دریا (UNCLOS) محدوده‌ها، حاکمیت و حقوق اقتصادی حاشیه‌ای جزایر را تعیین می‌کند.

### ۳۷. چه معیاری برای «قوانین تعهدی» در روابط دیپلماتیک به‌کار می‌رود؟
الف) اصول پایداری ب) اصل تعهدی (pacta sunt servanda) ج) اصل متعددی د) اصل تجاری
**پاسخ صحیح:** ب
**توضیح:** اصل pacta sunt servanda می‌گوید که هر پیمان بین‌المللی باید به‌طور وفادارانه اجرا شود.

### ۳۸. چه اصل قانونی «قوانین مربوط به مباحث نفتی» را تنظیم می‌کند؟
الف) اصل ملی‌سازی ب) اصل اشتراک مالی ج) اصل آزادسازی د) اصل سایر
**پاسخ صحیح:** ب
**توضیح:** قراردادهای نفتی بر پایهٔ اشتراک درآمدها (production sharing) بین دولت و شرکت‌های بین‌المللی تنظیم می‌شوند.

### ۳۹. چه معیاری برای «قوانین تجاری بین‌المللی» در مورد تعرفه‌ها به‌کار می‌رود؟
الف) اصل MFN (Most‑Favored‑Nation) ب) اصل تعادل ج) اصل گسترش د) اصل انحصاری
**پاسخ صحیح:** الف
**توضیح:** اصل MFN تضمین می‌کند که هر کشور از تمام مزایا و معافیت‌های تجاری برابر با بهترین شرایط برای تمام اعضا بهره‌مند شود.

### ۴۰. در حقوق بین‌الملل، «قوانین عمومی» به چه اشاره دارد؟
الف) قوانین داخلی ب) قوانین عمومی قانون‌گذاری ج) قوانین بین‌المللی جامع (jurisprudence) د) هیچکدام
**پاسخ صحیح:** ج
**توضیح:** قوانین عمومی به‌عنوان منابع کلی حقوق بین‌الملل شامل عادات، اصول کلی حقوق، تصمیمات دیوان و نظرات حقوق‌پژوهان می‌باشند.

### ۴۱. چه معیاری برای «قوانین مربوط به آب‌های داخلی» استفاده می‌شود؟
الف) اصل حاکمیت ملی ب) اصل مشترک ج) اصل تعادل د) اصل متقابل
**پاسخ صحیح:** الف
**توضیح:** آب‌های داخلی تحت حاکمیت کامل هر کشور قرار دارند و قوانین داخلی آن کشور بر آنها حاکم است.

### ۴۲. اصل «عدم استثناء در موارد اضطراری» در حقوق بین‌الملل چه تأثیری دارد؟
الف) اجازه می‌دهد کشوری قوانین خاصی را در زمان بحران اعمال کند ب) ممنوعیت هر گونه تغییر قانونی ج) تعلیق کلی تمام قوانین د) عدم تأثیر بر قوانین انسانی
**پاسخ صحیح:** ا
**توضیح:** در موارد اضطراری (emergency)‌ می‌توان برخی تعهدات را به‌صورت موقت تعلیق یا تعد کرد، اما حقوق اساسی انسانی استثناء ندارند.

### ۴۳. چه سازمانی «قوانین مربوط به حفاظت از میراث فرهنگی» را تنظیم می‌کند؟
الف) UNESCO ب) IMF ج) WTO د) ILO
**پاسخ صحیح:** الف
**توضیح:** کنوانسیون میراث فرهنگی (1972) توسط یونسکو تدوین شد و به حفاظت از مکان‌ها و آثار فرهنگی می‌پردازد.

### ۴۴. چه اصل قانونی «قوانین مربوط به تجاری‌سازی مسکن» را تعیین می‌کند؟
الف) اصل مالکیت ب) اصل استفاده ج) اصل تجاری‌سازی د) اصل اجاره
**پاسخ صحیح:** ج
**توضیح:** اصل تجاری‌سازی (commercialization) که معمولاً در چارچوب معاهدات تجاری به کار می‌رود، به‌کارگیری سرمایه‌گذاری خصوصی در حوزه مسکن را توجیه می‌کند.

### ۴۵. در حقوق بین‌الملل، «قوانین اعمال شده توسط سازمان‌های بین‌المللی» تحت چه اصل قانونی قرار دارند؟
الف) اصل استقلال ب) اصل تکثیر ج) اصل موثریت د) اصل مشروعیت (legitimacy)
**پاسخ صحیح:** د
**توضیح:** اعمال تصمیمات سازمان‌های بین‌المللی فقط وقتی مشروع‌اند که بر پایهٔ انعطاف‌پذیری و پذیرش آن‌ها توسط اعضا باشد.

### ۴۶. چه پیمانی «قوانین مرتبط با اسکان اخراجی‌ها» را تنظیم می‌کند؟
الف) کنوانسیون پناهندگان ب) معاهده لایوز ج) پیمان ویانا د) هیچکدام
**پاسخ صحیح:** ب
**توضیح:** معاهده لایوز (1951) به مسألهٔ اسکان افراد تحت سرپناه می‌پردازد و حقوق اساسی آن‌ها را تضمین می‌کند.

### ۴۷. «قانون اساسی» تحت چه اصولی در سطح بین‌المللی شناخته می‌شود؟
الف) اصل استقلال ملی ب) اصل اقتدار عمومی ج) اصل جهانی د) اصل خنثی‌سازی
**پاسخ صحیح:** الف
**توضیح:** استقلال ملی به‌عنوان نیروی اساسی در حقوق بین‌الملل، تمام نظام‌های حقوقی داخلی را در چارچوب حاکمیت خود قرار می‌دهد.

### ۴۸. چه معیاری برای «قوانین مربوط به حمل‌ونقل هوایی» می‌باشد؟
الف) کنوانسیون شیكاگو ب) کنوانسیون پاریس ج) معاهده ومِفِراف د) هیچکدام
**پاسخ صحیح:** الف
**توضیح:** کنوانسیون شیكاگو ۱۹۴۴ چارچوب قانونی حمل‌ونقل هوایی بین‌المللی را تدوین می‌کند.

### ۴۹. در حقوق بین‌الملل، «قوانین مربوط به حقوق سرمایه‌گذاری» به‌طور عمده توسط کدام سازمان نظارت می‌شود؟
الف) IMF ب) World Bank ج) UNCITRAL د) OECD
**پاسخ صحیح:** ج
**توضیح:** کمیسیون ملل متحد برای قانون‌گذاری تجاری (UNCITRAL) مدل‌های قراردادی سرمایه‌گذاری را ارائه می‌کند.

### ۵۰. چه اصل قانونی «قوانین مربوط به حریم خصوصی در فضای‌مجازی» را تعریف می‌کند؟
الف) اصل حمایت از داده‌ها ب) اصل حاکمیت دیجیتال ج) اصل شفافیت د) اصل رقابت آزاد
**پاسخ صحیح:** ب
**توضیح:** اصل حاکمیت دیجیتال بیان می‌کند که هر کشور حق تنظیم قوانین مرتبط با داده‌های شخصی داخل مرزهای خود را دارد، در چارچوب معیارهای بین‌المللی.

### ۵۱. «قوانین مربوط به ممنوعیت استفاده از سلاح‌های هسته‌ای» تحت چه معیاری هستند؟
الف) پیمان عدم‌پراکندگی سلاح‌های هسته‌ای (NPT) ب) معاهده پاریس ج) معاهده لایوز د) هیچکدام
**پاسخ صحیح:** الف
**توضیح:** پیمان عدم‌پراکندگی سلاح‌های هسته‌ای ۱۹۶۸، چارچوب اصلی منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای را فراهم می‌کند.

### ۵۲. چه معیاری برای «قوانین بشر دوستانه در زمان بحران‌های طبیعی» به‌کار می‌رود؟
الف) اصول بحرانی ب) اصول انسانی ج) اصول اضطراری د) اصل فورس ماژور
**پاسخ صحیح:** ب
**توضیح:** اصول انسانی (Humanitarian principles) در زمان بحران‌های طبیعی برای حفظ کرامت و حمایت از آسیب‌دیدگان به کار می‌روند.

### ۵۳. چه معیاری برای «قوانین مربوط به حمل‌ونقل دریایی» در حقوق بین‌الملل استفاده می‌شود؟
الف) کنوانسیون باریکاس ب) کنوانسیون هگل ج) کنوانسیون سیتی‌لاین د) هیچکدام
**پاسخ صحیح:** ج
**توضیح:** کنوانسیون سیتی‌لاین (1976) چارچوب قانونی حمل‌ونقل دریایی بار را تنظیم می‌کند.

### قوانین مربوط به اعتبار اسناد بین‌المللی» تحت چه اصل قانونی قرار دارند؟
الف) اصل ادراک ب) اصل صحت ج) اصل تقاریر د) اصل استقرار (habitual)
**پاسخ صحیح:** ب
**توضیح:** اصل صحت (authenticity) تضمین می‌کند که اسناد بین‌المللی برای مقاصد قانونی معتبر شناخته شوند.

### ۵۵. چه معیاری برای «قوانین کشف‌ویدیوهای جنگی» در حقوق بین‌الملل به کار می‌رود؟
الف) اصل حفظ اسناد ب) اصل شفافیت ج) اصل مستندات د) اصل حفاظت از حریم شخصی
**پاسخ صحیح:** ج
**توضیح:** اصل مستندات (evidence) در محاکمات بین‌المللی به‌دلیل اهمیت شواهد تصویری در بررسی جرایم جنگی حیاتی است.

### ۵۶. چه پیمانی «قوانین مربوط به تجارت الکترونیک» را تنظیم می‌کند؟
الف) معاهده WTO ب) معاهده دیجیتال‑دینامیک ج) معاهده میثاق سایبری د) هیچکدام
**پاسخ صحیح:** ج
**توضیح:** معاهده میثاق سایبری (Cybersecurity Treaty) مباحث مربوط به تجارت الکترونیک و حفاظت از داده‌ها را پوشش می‌دهد.

### ۵۷. «قوانین مربوط به حق حیات» در حقوق بین‌الملل بر چه اساسی استوار است؟
الف) اصل حیات ب) اصل حفاظت ج) اصل امنیت د) اصل پیشگیری
**پاسخ صحیح:** الف
**توضیح:** اصل حیات (right to life) در دیوان بین‌المللی عدالت و میثاق حقوق کودک به‌عنوان یک حق اساسی شناخته می‌شود.

### ۵۸. چه معیاری برای «قوانین مربوط به حقوق اقلیت‌ها» در جامعه بین‌المللی به‌کار می‌رود؟
الف) اصل تساوی ب) اصل تنوع ج) اصل عدم تبعیض د) اصل استقلال
**پاسخ صحیح:** ج
**توضیح:** اصل عدم تبعیض در اسناد بین‌المللی مانند اعلامیه جهانی حقوق بشر و پیمان‌های خاص به‌وضوح بیان شده است.

### ۵۹. چه پیمانی «قوانین مربوط به اعتراض‌های مسالمت‌آمیز» را تنظیم می‌کند؟
الف) معاهده هلسینکی ب) کنوانسیون حقوق بشر اروپا ج) معده وی‌این د) هیچکدام
**پاسخ صحیح:** ب
**توضیح:** کنوانسیون حقوق بشر اروپا حق آزادی تجمع و اعتراض مسالمت‌آمیز را تضمین می‌کند، مشروط بر محدودیت‌های قانونی.

### ۶۰. در حقوق بین‌الملل، «قوانین مربوط به تحریم‌های اقتصادی» تحت چه چارچوبی قرار دارند؟
الف) قطعنامه‌های امنیت شورای ملل ب) معاهده WTO ج) معاهده IMF د) هیچکدام
**پاسخ صحیح:** الف
**توضیح:** تحریم‌های اقتصادی اغلب بر پایهٔ قطعنامه‌های امنیت شورای ملل تصویب می‌شوند و مجبور به اجرای اعضا هستند.

### ۶۱. چه اصل قانونی «قوانین مربوط به تعهدات اقتصادی بین‌المللی» را تعریف می‌کند؟
الف) اصل تعهدی ب) اصل تجاری ج) اصل مالی د) اصل مشارکتی
**پاسخ صحیح:** الف
**توضیح:** اصل pacta sunt servanda (پیمان‌ها باید پایه‌گذار تعهدات اقتصادی بین‌المللی است.

### ۶۲. چه معیاری برای «قوانین مربوط به مرزهای دریایی» وجود دارد؟
الف) خط‌مرزی ۲۴۰ مایل ب) خط‌مرزی ۱۲۲ مایل ج) خط‌مرزی ۱۰۰ مایل د) هیچکدام
**پاسخ صحیح:** ب
**توضیح:** بر پایهٔ کنوانسیون حقوق دریا، محدودهٔ اقتصادی انحصاری (EEZ) تا ۲۰۲ مایلا (حدود ۳۷۲ km) از خط ساحلی ادامه دارد؛ مرزهای ۱۲۲ مایل به‌عنوان مرز داخل‌دستی کشورها شناخته می‌شود.

### ۶۳. چه اصل قانونی «قوانین مربوط به حق‌الامید» را تضمین می‌کند؟
الف) اصل امید ب) اصل مشروعیت ج) اصل آزادی د) اصل پیشگیری
**پاسخ صحیح:** ب
**توضیح:** اصل مشروعیت (legitimacy) در اسناد بین‌المللی، پایه‌گذار حق‌الامید برای حفظ نظام‌های قانونی و سیاسی است.

### ۶۴. چه معیاری برای «قوانین مربوط به حفظ محیط‌زیست» در معاهدات بین‌المللی به‌کار می‌رود؟
الف) اصل پایداری ب) اصل بهره‌برداری ج) اصل تجاری د) اصل محدودیت
**پاسخ صحیح:** الف
**توضیح:** اصل پایداری (sustainability) در معاهداتی چون توافق‌نامهٔ پاریس برای مقابله با تغییرات اقلیمی مورد تأکید است.

### ۶۵. چه اصولی برای «قوانین مربوط به کشف طلا و معادن در بین‌المللی وجود دارد؟
الف) اصل مالکیت دولتی ب) اصل خصوصی ج) اصل مشترک د) اصل تجاری
**پاسخ صحیح:** ج
**توضیح:** در بسیاری از معاهدات بین‌المللی، حق استخراج معادن ترکیبی از مالکیت دولتی و حق مشارکت خصوصی (production sharing) است.

### ۶۶. چه معیاری برای «قوانین مربوط به مهاجرت کارگر**» بین‌المللی استفاده می‌شود؟
الف) اصل کارگر آزاد ب) اصل کارگر محافظت‌شده ج) اصل کارگر محدود د) اصل کارگر تعهدی
**پاسخ صحیح:** ب
**توضیح:** معاهده‌ٔ جهانی کارگر (ILO) بر حفاظت از حقوق کارگران مهاجر تأکید دارد و تضمین می‌کند که شرایط کاری عادلانه باشد.

### ۶۷. چه اصل قانونی «قوانین مربوط به مالکیت فکری» را تنظیم می‌کند؟
الف) اصل نوآوری ب) اصل مالکیت ج) اصل حفاظت د) اصل تجاری
**پاسخ صحیح:** ج
**توضیح:** معاهده ترافت (TRIPS) به‌عنوان چارچوب بین‌المللی، حق مالکیت فکری و محافظت از نوآوری‌ها را برقرار می‌کند.

### ۶۸. چه معیاری برای «قوانین مربوط به تشریک‌نظر در مذاکرات بین‌المللی» اعمال می‌شود؟
الف) اصل شفافیت ب) اصل مشارکت ج) اصل اجماع د) اصل انحصار
**پاسخ صحیح:** ب
**توضیح:** اصل مشارکت (participation) در مذاکرات بین‌المللی تضمین می‌کند که تمام طرفین فرصت برابر برای اظهار نظر داشته باشند.

### ۶۹. چه پیمانی «قوانین مربوط به حفظ تنوع زیستی» را تنظیم می‌کند؟
الف) معاهده بیون (BIOTA) ب) کنوانسیون تنوع زیستی (CBD) ج) معاهده پاریس د) هیچکدام
**پاسخ صحیح:** ب
**توضیح:** کنوانسیون تنوع زیستی ۱۹۹۲ چارچوب قانونی بین‌المللی برای حفاظت از تنوع زیستی و استفاده پایدار از آن فراهم می‌کند.

۷۰. چه اصل قانونی «قوانین مربوط به حمایت از شهروندان در خارج از کشور»

سوالات حقوق کار

**سوالات حقوق کار – بخش اول (۱ تا ۵۰)**

در هر سؤال گزینه‌های **الف – ب – ج – د** آمده است. پس از گزینه‌ها گزینهٔ صحیح (با حرف) و توضیح تشریحی مختصر آورده شده است.

—

### ۱. «کارگر» در قانون کار به چه مفهوم‌ قانونی می‌پردازد؟
الف) فقط کارگری که در بخش دولتی مشغول به کار است
ب) هر شخصی که به موجب عقدی در مرزهای کار ساعت‌کاری منظم مشغول به کار شود
ج) فقط کارمند اداره‌ای
د) فقط کارگر پیمانکاری

**پاسخ:** ب
**تشریح:** طبق ماده ۳ قانون کار، کارگر شامل هر شخصی است که به‌صورت مداوم یا موقت، تحت رهبری کارفرما، در چارچوب یک قرارداد کاری (ضمائم کاری، قرارداد موقت یا کار تمام‌وقت) به انجام کار می‌پردازد؛ صرف‌نظر از بخش عمومی یا خصوصی بودن کارفرما.

—

### ۲. حداقل سن قانونی برای استخدام کارگر تحت قرارداد تمام‌وقت در بخش خصوصی کدام است؟
الف) ۱۴ سال
ب) ۱۵ سال
ج) ۱۶ سال
د) ۱۸ سال

**پاسخ:** ج
**تشریح:** بر پایهٔ ماده ۴ قانون کار، افراد می‌توانند از سن ۱۶ سال به‌صورت تمام‌وقت در بخش خصوصی استخدام شوند؛ برای کار پاره‌وقت و کارهای سبک می‌توان از ۱۴ سال استفاده کرد، اما استفاده از کارگران زیر ۱۶ سال در کارهای سنگین ممنوع است.

—

### ۳. چه شرایطی برای اعتراف کارگر به «کار اشتغال‌پذیر» (کار مشمول قانون کار) لازم است؟
الف) داشتن کارت شناسایی معتبر
ب) داشتن قرارداد کتبی یا شفاهی که حق و وظایف کارگر و کارفرما را مشخص کند
ج) داشتن حداقل یک سال تجربه کاری
د) داشتن مدرک تحصیلی مرتبط

**پاسخ:** ب
**تشریح:** قانون کار می‌پذیرد هرگونه رابطهٔ کاری که از طریق قرارداد (کتبی یا شفاهی) شکل بگیرد، به‌جز ارتباطات غیرمستمر یا خوداشتغالی. این قرارداد باید موضوع کار، مدت زمان، حقوق و سایر شرایط را تعیین کند تا کارگر به‌عنوان «کارگر» شناخته شود.

—

### ۴. «کارفرما» در قانون کار چه معنایی دارد؟
الف) تنها صاحب یک شرکت سهامی خاص
ب) هر شخص حقیقی یا حقوقی که کارگر را به کار می‌گیرد و دستمزد می‌پردازد
ج) فقط دولت و نهادهای عمومی
د) فقط سازمان‌های غیرانتفاعی

**پاسخ:** ب
**تشریح:** طبق ماده ۲ قانون کار، کارفرما می‌تواند شخص حقیقی، حقوقی، دولتی یا غیر دولتی باشد که کارگر را به‌منظور انجام وظیفه‌ای به‌صورت مزد یا پاداش به کار می‌گیرد؛ نه لزوماً مالک شرکت بوده و نه محدود به بخش خاصی.

—

### ۵. بیشینه ساعت کاری روزانه برای کارگر تمام‌وقت در بخش خصوصی به‌چه مقدار است؟
الف) ۸ ساعت
ب) ۷ ساعت
ج) ۹ ساعت
د) ۱۰ ساعت

**پاسخ:** الف
**تشریح:** ماده ۷۲ قانون کار حداکثر ساعت کاری روزانه را ۸ ساعت (یا معادل ۴۰ ساعت در هفته) برای کارگر تمام‌وقت معین می‌کند؛ ساعت‌های اضافه‌کاری تنها در موارد اضطراری و با پرداخت اضافه‌کاری قابل‌اجراست.

—

### ۶. در زمان کاری اضافه‌کاری، کارفرما باید به کارگر چه درصدی از دستمزد عادی پرداخت کند؟
الف) ۱۰٪
ب) ۲۵٪
ج) ۳۲٪
د) ۵۰٪

**پاسخ:** ج
**تشریح:** طبق ماده ۷۲‑۲ قانون کار، دستمزد اضافه‌کاری برای ساعت‌های اضافی کاری ۳۲ درصد بالاتر از دستمزد ساعت عادی می‌باشد؛ در موارد اضطراری یا شبانه‌روز ممکن است درصدهای دیگری (مثلاً ۴۰٪) اعمال شود.

—

### ۷. حق «مرخصی استحقاقی» سالانه برای کارگر تمام‌وقت چقدر است؟
الف) ۲۲ روز کاری
ب) ۲۴ روز کاری
ج) ۲۸ روز کاری
د) ۳۲ روز کاری

**پاسخ:** ب
**تشریح:** بر پایهٔ ماده ۹۲ قانون کار، کارگر تمام‌وقت حق دارد سالانه ۲۴ روز مرخصی استحقاقی (به‌علاوهٔ روزهای بیماری و اضطراری) داشته باشد؛ این مرخصی باید در طول سال کاری استفاده شود.

—

### ۸. در چه شرایطی کارگر می‌تواند «استعلاج» (دادرسی) را علیه کارفرما برای دریافت دستمزد معوق طلب کند؟
الف) پس از ۶ ماه از تاریخ سررسید دستمزد
ب) پس از ۱ سال از سررسید دستمزد
ج) فوراً بدون مهلت انتظار
د) فقط زمانی که کارفرما به‌صورت کتبی رد پرداخت کند

**پاسخ:** ب
**تشریح:** ماده ۸۴ قانون کار مقرر می‌کند کارگر می‌تواند تا یک سال پس از سررسید دستمزد معوق، طلب خود را از طریق شکایت کارگری یا دادگاه کار پیگیری کند؛ پس از این مهلت، طلب منقضی می‌شود.

—

### ۹. «کارگر مبتنی بر پیمان» (پیمان‌کار) تحت کدام ماده از قانون کار تعریف می‌شود؟
الف) ماده ۳
ب) ماده ۴۲
ج) ماده ۵۲
د) ماده ۶۲

**پاسخ:** ج
**تشریح:** ماده ۵۲ قانون کار به‌پیمان‌کار» را به‌عنوان کسی تعریف می‌کند که با کارفرما بر پایهٔ پیمان‌کاری به‌جای کار معمولی فعالیت می‌کند؛ روابط او بیشتربیه به قرارداد خدماتی است و تحت برخی بندهای کارگری متفاوت می‌باشد.

—

### ۱۰. محدودیت ساعت کاری حداکثر برای کارگر نوجوان (۱۴‑۱۷ سال) به چه مقدار است؟
الف) ۴ ساعت در روز
ب) ۶ ساعت در روز
ج) ۸ ساعت در روز
د) ۱۰ ساعت در روز

**پاسخ:** ب
**تشریح:** ماده ۷۲‑۲ قانون کار برای کارگران نوجوان (۱۴ تا ۱۷ سال) حداکثر ساعت کاری روزانه را ۶ ساعت (و هفتگی ۳۶ ساعت) تعیین می‌کند؛ این محدودیت جهت حفظ سلامت and رشد فیزیکی نوجوانان وضع شده است.

—

### ۱۱. چه وضعیتی برای «مرخصی بیماری» کارگر پیش‌بینی شده است؟
الف) ۲ روز در هر سال
ب) ۵ روز در هر سال
ج) ۱۰ روز در هر سال
د) ۲۴ روز در هر سال

**پاسخ:** ب
**تشریح:** طبق ماده ۹۸ قانون کار، هر کارگر سالانه حق دارد ۵ روز مرخصی بیماری (به‌علاوهٔ روزهای استراحت و درمان) با ارائه‌ی سند پزشکی معتبر بگیرد؛ در صورت عدم ارائه سند، مرخصی به‌عنوان غیبت محسوب می‌شود.

—

### ۱۲. حق «پاداش» (سالیانه یا فصلی) برای کارگر بر پایهٔ چه معیاری پرداخت می‌شود؟
الف) تصمیم صرف کارفرما بدون قید
ب) بر اساس عملکرد و دستاوردهای مشخص شده در پیمان‌نامه یا قرارداد کار
ج) بر پایهٔ سن کارگر
د) بر پایهٔ تحصیلات کارگر

**پاسخ:** ب
**تشریح:** قانون کار (ماده ۸۹) اجازه می‌دهد کارفرما بر اساس ارزیابی عملکرد، میزان تولید یا معیارهای معین پاداش مالی به کارگر بدهد؛ این پاداش باید پیشاپیش در قرارداد یا رهنماهای داخلی تعریف شود.

—

### ۱۳. در چه شرایطی کارفرما می‌تواند «وظیفهٔ کار» را از کارگر حذف کند؟
الف) به‌صورت دلخواه و بدون دلیل
ب) در صورت عدم توانایی کارگر در انجام آن، پس از ارزیابی فنی و پزشکی
ج) فقط در صورتی که کارگر رضایت بدهد
د) هیچ‌گاه

**پاسخ:** ب
**تشریح:** حذف یا تغییر وظیفهٔ کار باید بر پایهٔ عدم توانایی واقعی کارگر (مثلاً به‌دلیل بیماری یا عدم مهارت) باشد و پس از ارزیابی فنی/پزشکی انجام شود؛ کارفرما باید دلیل موجه ارائه کند و جبران خسارت مربوطه را انجام دهد.

—

### ۱۴. «مرخصی سالیانه» باید حداکثر چه زمانی در سال کاری استفاده شود؟
الف) تا پایان ماه مارس
ب) تا پایان ماه می
ج) تا پایان ماه ژوئن
د) تا پایان سال تقویمی (دسامبر)

**پاسخ:** ج
**تشریح:** ماده ۹۲ قانون کار مقرر می‌کند مرخصی سالیانه باید تا پایان ماه ژوئن سال جاری (پس از شروع سال کاری) استفاده شود؛ در صورتی که کارگر تا آن زمان استفاده نکند، این حق منقضی می‌شود.

—

### ۱۵. «مفهوم کار غیررسمی» (کار فریلنس) در قانون کار چه ویژگی‌ای دارد؟
الف) مشمول تمام بندهای قانون کار می‌شود
ب) فقط در مواردی که کارفرما با کارگر قرارداد کتبی داشته باشد مشمول می‌شود
ج) در بیشتر موارد به عنوان خوداشتغالی شناخته می‌شود و مشمول برخی از حقوق کار نیست
د) به‌صورت خودکار تحت پوشش بیمه اجتماعی قرار می‌گیرد

**پاسخ:** ج
**تشریح:** کار غیررسمی یا فریلنس اغلب به‌عنوان خوداشتغالی شناخته می‌شود؛ بنابراین حقوقی نظیر مرخصی استحقاقی، بیمه بیکاری یا تشخیص کارگر رسمی برای او اعمال نمی‌شود، مگر آنکه قرارداد ویژه‌ای تنظیم شود.

—

### ۱۶. حق «بیمهٔ تامین اجتماعی» برای کارگر از چه زمانی شروع می‌شود؟
الف) از زمان امضای قرارداد کاری
ب) از تاریخ اولین حضور در محل کار
ج) از تاریخ دریافت اولین حقوق
د) از تاریخ ثبت در سازمان تامین اجتماعی

**پاسخ:** ب
**تشریح:** بر پایهٔ قانون تامین اجتماعی، کارگر از تاریخ اولین حضور در محل کار (پیدا شدن در فهرست بیمه) حق بیمه دارد؛ کارفرما موظف است فوراً کارگر را به سازمان بیمه معرفی کند.

—

### ۱۷. در چه شرایطی «کارگر» می‌تواند از «حق تعطیلات رسمی» بهره‌مند شود؟
الف) فقط در ایام تعطیلات رسمی ملی
ب) فقط در ایام تعطیلات محلی استان
ج) در تمام تعطیلات رسمی تعیین شده توسط قانون کار (مانند عید نوروز، عید فطر و …)
د) فقط در تعطیلات خانوادگی

**پاسخ:** ج
**تشریح:** قانون کار (ماده ۹۳) فهرستی از تعطیلات رسمی ملی و مذهبی را تعیین می‌کند که کارگر حق دارد در این روزها بدون دریافت کسر حقوق مرخصی داشته باشد؛ کارفرما موظف است این روزها را به‌صورت عاری از کار در نظر بگیرد.

—

### ۱۸. «کارگر ساعتی» (پاره‌وقت) چه مزایای قانونی نسبت به «کارگر تمام‌وقت» دارد؟
الف) فقط حق مرخصی استحقاقی ندارد
ب) حق دریافت اضافه‌کار و مرخصی استحقاقی به‌صورت نسبی بر اساس ساعت کار دارد
ج) هیچ‌گونه مزایای قانونی ندارد
د) فقط حق بیمه دارد

**پاسخ:** ب
**تشریح:** کارگر پاره‌وقت مستحق دریافت مزایای قانونی (مثل مرخصی استحقاقی، اضافه‌کار، بیمه) به‌صورت نسبت به ساعات کاری خود است؛ به‌عبارت دیگر، مزایا به‌نسبت ساعت کاری محاسبه می‌شود.

—

### ۱۹. «قانون‌گذاری مینی‌موم» (Minimum Wage) در ایران توسط چه نهادی تعیین می‌شود؟
الف) مجلس شورای اسلامی
ب) شورای عالی حل و فصل دعاوی کار
ج) وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
د) سازمان تامین اجتماعی

**پاسخ:** ج
**تشریح:** وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با تصویب تصمیم‌نامه‌های ماهانه یا سالانه، حداقل دستمزدهای ملی را تعیین می‌کند؛ این دستمزد به‌عنوان حداقل پایهٔ پرداخت به کارگر در تمام بخش‌ها اعمال می‌شود.

—

### ۲۰. چه وضعیتی برای «استخدام کارگر تحت قرارداد موقت» پیش‌بینی شده است؟
الف) حداکثر یک سال
ب) حداکثر دو سال
ج) حداکثر شش ماه (در موارد خاص قابل تمدید تا یکسال)
د) بدون محدودیت زمانی

**پاسخ:** ج
**تشریح:** طبق ماده ۲۲ قانون کار، قرارداد موقت برای کارهای موقتی (مثلاً پروژه‌های کوتاه‌مدت) می‌تواند حداکثر شش ماه باشد؛ در برخی موارد خاص (مانند تعطیلی فصلی) می‌توان تا یک سال تمدید کرد.

—

### ۲۱. حق «حالت اضطراری» (Emergency Leave) برای کارگر در چه مواردی تعریف می‌شود؟
الف) ازدواج کارگر
ب) وفات یکی از بستگان درجه یک (پدر، مادر، همسر، فرزند)
ج) بیماری جدی شخصی یا یکی از بستگان درجه یک
د) همه موارد فوق

**پاسخ:** د
**تشریح:** ماده ۹۹ قانون کار کارگر را در صورت وقوع مواردی چون ازدواج، وفات یا بیماری جدی بستگان درجه یک (پدر/مادر/همسر/فرزند) حق دارد تا ۳ روز مرخصی اضطراری (بدون کسر حقوق) دریافت کند.

—

### ۲۲. در صورتی که کارگر پس از دریافت مرخصی بیماری، به‌سرعت به کار بازگردد، چه حکم قانونی برای کارفرما وجود دارد؟
الف) کارگر باید از مرخصی بیماری صرف‌نظر کند
ب) کارفرما باید حقوق مرخصی بیماری را به‌صورت کامل پرداخت کند؛ حتی اگر کارگر زودتر بازگردد
ج) کارفرما می‌تواند مرخصی را به‌صورت غیرقابل‌استفاده شمارش کند
د) کارگر باید مجدداً درخواست مرخصی بدهد

**پاسخ:** ب
**تشریح:** بر پایهٔ ماده ۹۸‑۲ قانون کار، کارفرما ملزم است حقوق مرخصی بیماری را به‌صورت کامل حتی در صورتی که کارگر زودتر به‌کار برگردد، پرداخت نماید؛ کارگر حق دارد به‌صورت کامل پاداش دریافت کند.

—

### ۲۳. حق «بیمه بیکاری» برای کارگر تحت چه شرایطی فعال می‌شود؟
الف) بلافاصله پس از اخراج توسط کارفرما
ب) پس از گذشت یک‌سال کار در همان شرکت
ج) پس از ثبت‌نام در سامانه بیکاری و داشتن حداقل ۶ ماه سابقه کار پایدار
د) فقط برای کارگرهایی که تحت قرارداد جزئی کار می‌کنند

**پاسخ:** ج
**تشریح:** مطابق قانون نظام بیمه بیکاری، کارگر برای دریافت حق بیکاری باید حداقل شش ماه سابقه کار پیوسته داشته باشد، در سامانه بیکاری ثبت‌نام کند و شرایط دیگری نظیر عدم تقصیر در بیکیاری (مانند اخراج به‌دلیل تخلف) را داشته باشد.

—

### ۲۴. در زمان «قطع قرارداد» (Termination) چه دلایلی قانونی برای کارفرما پذیرفته می‌شود؟
الف) دلایل دلخواه کارفرما
ب) با توجه به مواردی همچون عدم توانایی مالی، تغییر ساختار سازمانی، تخلف کارگر، نقص در اجرای وظایف یا اتمام مدت قرارداد موقت
ج) فقط تخلف کارگر
د) فقط اتمام دوره آزمایشی

**پاسخ:** ب
**تشریح:** بر پایهٔ ماده ۷۲‑۳ قانون کار، کارفرما می‌تواند قرارداد را به‌دلیل علل قانونی نظیر عدم توانایی مالی، تغییرات ساختاری، تخلف کارگر یا اتمام مدت قرارداد موقت خاتمه دهد؛ هر یک این دلایل باید دلایل مکتوب داشته باشد.

—

### ۲۵. «دوره آزمایشی» (Probation) در قرارداد کار چه محدودیتی دارد؟
الف) حداکثر یک ماه
ب) حداکثر دو ماه
ج) حداکثر سه ماه (در برخی موارد شش ماه)
د) بدون محدودیت زمانی

**پاسخ:** ج
**تشریح:** ماده ۷۲‑۴ قانون کار حداکثر دورهٔ آزمایشی را برای کارگران تمام‌وقت سه ماه (و برای برخی مشاغل فنی و یا کارهای خاص می‌تواند تا شش ماه تمدید شود) تعیین می‌کند؛ پس از این مدت کارگر یا کارفرما می‌تواند قرارداد را بدون دلیل خاص خاتمه دهد.

—

### ۲۶. حق «کارگر» برای تشکیل «انجمن کارگری» (Union) بر پایهٔ چه اصل قانونی است؟
الف) اصل تجاری
ب) اصل آزادی انجمنی (آزادی تجمع)
ج) اصل مالکیت
د) اصل حاکمیت

**پاسخ:** ب
**تشریح:** قانون کار (ماده ۲۲) حق کارگر را برای ایجاد و پیوستن به انجمن‌های کارگری به‌منظور دفاع از حقوق و منافع خود تضمین می‌کند؛ این حق بر پایهٔ آزادی انجمنی و تجمع در قوانین اساسی (ماده ۲۲) استوار است.

—

### ۲۷. در صورت «نقض تعهد کارفرما» به پرداخت دستمزد، کارگر می‌تواند چه اقدام قانونی انجام دهد؟
الف) فقط شکایت به معاونت کاری
ب) تنها درخواست از لجنات کارگری
ج) شکایت کارگری (به‌منظور دریافت دستمزد معوق) یا دعوای قضایی در دادگاه کار
د) هیچ‌چیزی

**پاسخ:** ج
**تشریح:** کارگر می‌تواند نسبت به کارفرما شکایت کارگری (در مراجع کار) یا دعوای مدنی در دادگاه کار (شکایت حقوقی) برای دریافت دستمزد معوق و هزینه‌های قانونی ثبت نماید؛ مهلت قانونی برای شکایت ۱ سال از زمان سررسید دستمزد است.

—

### ۲۸. حق «پاداش» (پیشنهاد) سالانه برای کارگر بر چه اساسی پرداخت می‌شود؟
الف) صرف‌نظر از عملکرد
ب) بر اساس معیارهای عملکردی، سودآوری یا دستاوردهای مشخص در قرارداد یا ضوابط شرکت
ج) بر پایهٔ سن کارگر
د) بر پایهٔ تعداد روزهای غیبت

**پاسخ:** ب
**تشریح:** قانون کار (ماده ۸۹) اجازه می‌دهد پاداش سالانه یا فصلی بر اساس عملکرد، دستاوردهای کاری یا معیارهای پیشین تعریف شده در قرارداد یا آئین‌نامه داخلی شرکت پرداخت شود؛ این پاداش باید معین و شفاف باشد.

—

### ۲۹. در صورتی که کارگر به‌دلیل «آسیب شغلی» از کار خود ناتوان می‌شود، چه حق و مزایایی دارد؟
الف) فقط حق بیمه‌ای در اداره تأمین اجتماعی
ب) حق دریافت دستمزد کامل به‌همراه مزایای بازنشستگی، هزینه‌های درمانی و معافیت از کار برای مدت معین یا دائم بر اساس قانون تأمین اجتماعی
ج) فقط حق مرخصی‌استحقاقی
د) هیچ‌چیز

**پاسخ:** ب
**تشریح:** طبق قانون تأمین اجتماعی، کارگر آسیب شغلی حق دریافت مزایای بیکاری، درمان، مستمری و معافیت از کار (به‌صورت جزئی یا دائم) را دارد؛ همچنین کارفرما موظف به پرداخت حق بیمه و جبران خسارت می‌باشد.

—

### ۳۰. «دستمزد پایه» (Base Salary) کارگر چگونه تعریف می‌شود؟
الف) مبلغ کل حقوق شامل اضافه‌کار، پاداش و مزایا
ب) تنها مبلغی که برای ساعت کاری عادی پرداخت می‌شود، بدون احتساب اضافه‌کار یا پاداش‌ها
ج) تنها حق زندان کارگر
د) مبلغی که می‌ بدون توجه به ساعات کار

**پاسخ:** ب
**تشریح:** دستمزد پایه شامل مبلغ ثابت است که کارفرما برای ساعت کاری عادی (به‌صورت ماهانه یا ساعتی) به کارگر پرداخت می‌کند؛ اضافه‌کار، پاداش و سایر مزایا به‌صورت جداگانه محاسبه می‌شوند.

—

### ۳۱. حق «استراحت روزانه» برای کارگر به‌مدت چند ساعت تعیین شده است؟
الف) یک ساعت
ب) دو ساعت
ج) نیم ساعت
د) بدون استراحت

**پاسخ:** ج
**تشریح:** ماده ۷۲‑۱ قانون کار، کارگر را برای هر روز کاری حق دارد یک استراحت نیم ساعت (به‌عنوان زمان استراحت غذای نهار) داشته باشد؛ این زمان به‌عنوان ساعت کاری محسوب نمی‌شود.

—

### ۳۲. در صورتی که کارگر «غیبت غیرموجه» داشته باشد، کارفرما چه اقدامی می‌تواند انجام دهد؟
الف) کاهش حقوق برای روزهای غیبت
ب) اخطار کتبی، سپس کاهش حقوق یا قطع قرارداد در صورت تکرار
ج) تنها اخطار کتبی
د) هیچ‌چیز

**پاسخ:** ب
**تشریح:** بر اساس ماده ۷۲‑۵ قانون کار، کارفرما می‌تواند پس از اخطار کتبی، در صورت تکرار غیبت غیرموجه، حقوق را کاهش داده یا حتی قرارداد را فسخ کند؛ این اقدامات باید به‌صورت مکتوب و با مستندات انجام شود.

—

### ۳۳. «مرخصی زاد‌و‌ولد» (پذیرفتن مرخصی به‌دلیل بارداری یا تولد فرزند) برای کارگر چه مدتی است؟
الف) ۲۴ روز
ب) ۴۰ روز (۲۲ روز قبل از زایمان و ۱۸ روز پس از زایمان)
ج) ۶۰ روز
د) ۸۰ روز

**پاسخ:** ب
**تشریح:** قانون کار (ماده ۹۲‑۲) کار باردار اجازه می‌دهد ۲۲ روز قبل از تاریخ تخمینی زایمان و ۱۸ روز پس از زایمان (در مجموع ۴۰ روز) مرخصی بارداری بگیرد؛ این مرخصی با حقوق كامل است.

—

### ۳۴. حق «مرخصی برای مراقبت از فرزند» (Childcare Leave) برای کارگر به چه میزان است؟
الف) ۳ روز در سال
ب) ۵ روز در سال
ج) ۷ روز در سال
د) ۱۰ روز در سال

**پاسخ:** ج
**تشریح:** ماده ۹۸‑۲ قانون کار به کارگر حق می‌دهد تا ۷ روز مرخصی غیرمجاز سالیانه برای مراقبت از فرزند (مستقل از بیماری یا بستگی) بگیرد؛ این مرخصی بدون کسر حقوق است.

—

### ۳۵. حق «بیمه حوادث کار» برای کارگر توسط چه نهادى تامین می‌شود؟
الف) سازمان تأمین اجتماعی
ب) شرکت بیمه خصوصی
ج) کارفرما به‌صورت مستقیم
د) هیچ‌یک

**پاسخ:** الف
**تشریح:** قانون تأمین اجتماعی کارگران را تحت پوشش بیمه حوادث کار قرار می‌دهد؛ کارفرما موظف است حق بیمه را به‌صورت ماهانه به سازمان تأمین اجتماعی پرداخت کند تا در صورت وقوع حادثه یا آسیب شغلی پوشش داشته باشد.

—

### ۳۶. در چه مواردی کارگر می‌تواند «تقاضای مرخصی در طول روز» (Half‑day Leave) داشته باشد؟
الف) فقط در روزهای تعطیل
ب) به‌صورت توافق با کارفرما برای موارد اضطراری یا شخصی کوتاه‌مدت
ج) برای هر دلایل دلخواه
د) هیچ‌چیز

**پاسخ:** ب
**تشریح:** کارگر می‌تواند با توافق کارفرما برای موارد اضطراری، پزشکی یا شخصی کوتاه‌مدت (مثلاً مراجعه به پزشک) نصف‌روز مرخصی بگیرد؛ این مرخصی به‌صورت کسر جزئی از ساعت کاری حساب می‌شود.

—

### ۳۷. حق «استراحت مرخصی» (Annual Leave) در صورت ادامهٔ کار در همان سال، چه زمانی به‌صورت تبدیل به پول می‌شود؟
الف) هر زمان که کارگر بخواهد
ب) فقط در انتهای سال کاری (پایان مارس) اگر کارگر از مرخصی استفاده نکرده باشد
ج) فقط پس از دو سال کار پیوسته
د) هرگز

**پاسخ:** ب
**تشریح:** طبق ماده ۹۲ قانون کار، اگر کارگر تا پایان مارس سال جاری از مرخصی استحقاقی خود استفاده نکرده باشد، می‌تواند این مرخصی را به‌صورت حقوق معادل (پول) دریافت کند؛ در غیر این صورت مرخصی باید در همان سال مصرف شود.

—

### ۳۸. «قانون کار» حق «استفاده از کیف پول» (پیشنهاد در محل کار) را برای کارگر چگونه تنظیم می‌کند؟
الف) فقط در فعالیت‌های تفریحی
ب) به‌صورت کامل برای تمام کارگران
ج) بر اساس سیاست داخلی شرکت و با رعایت قوانین کار (بدون تخلف از ساعات کاری، استراحت یا مرخصی)
د) ممنوع

**پاسخ:** ج
**تشریح:** استفاده از کیف پول یا امکانات رفاهی در محل کار باید در چارچوب سیاست‌های داخلی شرکت باشد؛ این استفاده نباید باعث تجاوز از ساعت کاری، نقص در استراحت یا مرخصی شود و باید با رضایت کارفرما باشد.

—

### ۳۹. در صورتی که کارگر «به‌صورت غیرمستمر» در یک شغل (پاره‌وقت) کار کند، چه حقوقی برای او در قانون کار پیش‌بینی شده است؟
الف) فقط دستمزد پایه
ب) دستمزد پایه، اضافه‌کار (در صورت کار بیش از ساعت معین)، مرخصی استحقاقی به‌صورت نسبت به ساعت کار و حق بیمه
ج) هیچ‌چیزی
د) فقط حق بیمه

**پاسخ:** ب
**تشریح:** کارگر پاره‌وقت حق دریافت دستمزد پایه، اضافه‌کار (اگر ساعات کاری او از ساعت‌های معین روزانه/هفتگی فراتر رود)، مرخصی استحقاقی (نسبت به ساعت کار) و حق بیمه تأمین اجتماعی دارد؛ این مزایا نسبت به زمان کار او محاسبه می‌شود.

—

### ۴۰. حق «استفاده از تسهیلات بهداشتی» (بهداشت و درمان) برای کارگر تحت چه شرایطی فراهم می‌شود؟
الف) فقط در بیمارستان‌های دولتی
ب) در قالب بیمهٔ درمانی عمومی (تأمین اجتماعی) یا بیمهٔ تکمیلی شرکت
ج) فقط در صورتی که کارفرما موافقت کند
د) هیچ‌چیز

**پاسخ:** ب
**تشریح:** کارگر تحت پوشش بیمهٔ درمانی عمومی (تأمین اجتماعی) یا بیمهٔ تکمیلی (اگر شرکت پوشش اضافه داشته باشد) می‌تواند از خدمات بهداشتی-درمانی استفاده کند؛ کارفرما موظف است حق بیمه را پرداخت نماید.

—

### ۴۱. «مرخصی استعلاجی» برای کارگر به‌مدت چند روز در سال تعیین شده است؟
الف) ۲ روز
ب) ۵ روز
ج) ۱۰ روز
د) ۱۵ روز

**پاسخ:** ب
**تشریح:** ماده ۹۸‑۲ قانون کار به کارگر حق می‌دهد در صورت بیماری شخصی (غیر بارداری) حداکثر ۵ روز مرخصی استعلاجی در سال داشته باشد؛ این مدت می‌تواند با ارائه مدرک پزشکی معادل شود.

—

### ۴۲. حق «دریافت مرخصی به‌منظور حضور در مراسم عروسی» (شنای عروسی) برای کارگر چیست؟
الف) ۲ روز
ب) ۴ روز
ج) ۷ روز
د) ۱۰ روز

**پاسخ:** ب
**تشریح:** طبق ماده ۹۹‑۲ قانون کار، کارگر برای حضور در مراسم عروسی خود یا بستگان درجه یک (پدر، مادر، همسر) حق دارد ۴ روز مرخصی بدون کسر حقوق دریافت کند.

—

### ۴۳. در صورتی که کارگر «دست‌مزد» خود را در حساب بانکی دریافت نکند، چه حقوق قانونی دارد؟
الف) فقط شکایت به بانک
ب) حق دریافت دستمزد از طریق دادگاه کار یا شکایت کارگری به‌منظور اجرای حکم پرداخت
ج) فقط پیامک به کارفرما
د) هیچ‌چیز

**پاسخ:** ب
**تشریح:** کارگر می‌تواند نسبت به کارفرما شکایت کارگری یا دعوای قضائی در دادگاه کار ارائه دهد؛ کارفرما ملزم به پرداخت دستمزد معوق به‌صورت نقدی (چک یا واریز بانکی) است و در صورت عدم پرداخت می‌تواند جریمه شود.

—

### ۴۴. «کارگر ساعتی» (پاره‌وقت) چه نحوه‌ای برای دریافت «اضافه‌کار» دارد؟
الف) اضافه‌کار پرداخت نمی‌شود
ب) اضافه‌کار به‌صورت ۳۲٪ بیشتر از نرخ پایه ساعتی مح می‌شود
ج) اضافه‌کار به‌صورت ۵۰٪ بیشتر از نرخ پایه محاسبه می‌شود
د) اضافه‌کار فقط در صورت توافق کتبی

**پاسخ:** ب
**تشریح:** بر اساس ماده ۷۲‑۲ قانون کار، اضافه‌کار برای هر ساعت کاری افزوده (بیش از زمان کاری عادی) به‌صورت ۳۲٪ بالاتر از دستمزد ساعتی پایه پرداخت می‌شود؛ این قاعده برای کارگر ساعتی و تمام‌وقت یکسان است.

—

### ۴۵. حق «پیشنهاد «آزاد» (Free Time) برای کارگر در تعطیل‌ها و اعیاد چه‌گونه تعریف می‌شود؟
الف) فقط در تعطیلات رسمی
ب) فقط در روزهای آخر هفته
ج) به‌صورت تعطیلات رسمی، اعیاد، تعطیلات نیمه‌سال و تعطیلات دیگر با رضایت کارفرما
د) هیچ‌چیز

**پاسخ:** ج
**تشریح:** مطابق ماده ۹۳ قانون کار، کارگر حق دارد در تمام روزهای تعطیل رسمی، عیدهای مذهبی و تعطیلات نیمسال (به‌موجب توافق کارفرما) مرخصی بگیرد؛ این روزها بدون کسر حقوق محسوب می‌شوند.

—

### ۴۶. حق «تقاضای مزایده» (ارزیابی عملکرد) برای کارگر در چارچوب قانون کار چه محوری دارد؟
الف) فقط برای کارمندان ارشد
ب) فقط در سال‌نامه مالی
ج) بر پایهٔ ارزیابی عملکرد سالانه یا دوره‌ای که در آداب داخلی شرکت تعریف شده است؛ کارگر می‌تواند درخواست بازنگری یا اعتراض به نتایج ارزیابی داشته باشد
د) هیچ‌چیز

**پاسخ:** ج
**تشریح:** قانون کار (ماده ۸۹) به کارفرما اجازه می‌دهد پاداش یا مزایای سالانه را بر پایهٔ ارزیابی عملکرد کارگر (سالانه یا دوره‌ای) تعیین کند؛ کارگر می‌تواند نسبت به نتایج این ارزیابی اعتراض کرده و دلایل خود را ارائه دهد.

—

### ۴۷. چه زمانی کارگر می‌تواند «دریافت مرخصی برای حضور در مراسم تشییع جنازه» داشته باشد؟
الف) فقط بعد از مرگ همسر
ب) فقط پس از مرگ والدین
ج) برای مرگ همسر، پدر، مادر، فرزند یا خواهر/برادر (در درجه یک) ۲ روز مرخصی بدون کسر حقوق
د) برای هر یک از بستگان

**پاسخ:** ج
**تشریح:** ماده ۹۹‑۳ قانون کار کارگر را حق‌دار می‌کند تا برای مراسم تشییع جنازهٔ بستگان درجه یک (همسر، پدر، مادر، فرزند، خواهر/برادر) دو روز مرخصی بدون کسر حقوق داشته باشد.

—

### ۴۸. در چه شرایطی کارگر می‌تواند «نقض قرارداد» (Breach of Contract) توسط کارفرما را به‌عنوان مورد دعوا پیش‌رونده مطرح کند؟
الف) فقط در صورت عدم پرداخت دستمزد
ب) هر نوع عدم اجرای تعهدات (مانند عدم پرداخت دستمزد، عدم پرداخت مزایا، تخلف در ساعات کاری) می‌تواند به‌عنوان نقض قرارداد مطرح شود؛ کارگر می‌تواند شکایت کارگری یا دعوای قضائی ارائه دهد.
ج) فقط در صورت عدم پرداخت بیمه
د) فقط در صورت رعایت قوانین ایمنی

**پاس

**آیین دادرسی کیفری – ۱۰۰ سؤال تستی + تشریح (پاسخ‌نامه)**

هر سؤال شامل چهار گزینهٔ الف‑ب‑ج‑د است. پس از گزینه‌ها گزینهٔ صحیح (با حرف) و یک توضیح تحلیلی (۲‑۳ جملۀ کوتاه) آمده است.

—

### سؤال 1
کِی مُدِّعی (متهم) حق دارد به‌موقعی که دلایل جدید پیدا می‌کند، «درخواست تجدیدنظر» بدهد؟
الف) حداکثر ۶ ماه پس از صدور حکم قطعی
ب) حداکثر ۲ سال پس از صدور حکم قطعی
ج) حداکثر ۱ سال پس از صدور حکم قطعی
د) حداکثر ۳ ماه پس از صدور حکم قطعی

**پاسخ:** ج
**تشریح:** طبق ماده ۴۲ قانون آیین‌دادرسی کیفری، متهم می‌تواند حداکثر یک سال پس از تاریخ صدور حکم قطعی برای تجدیدنظر درخواست کند؛ در این مدت باید دلایل جدید یا اشکال اساسی در دادگاه را نشان دهد.—

### سؤال 2
کی فرمان «حصر» (محکوم به حصر) توسط دادگاه صادر می‌شود؟
الف) فقط برای جرائم مالی
ب) برای جرائم سنگین که حبس تعزیری برای آن مقرر نیست
ج) برای تمام جرائم، صرف‌نظر از میزان حبس
د) فقط برای جرائم جنایی خاص

**پاسخ:** ب
**تش:** حصر (حبس تعلیقی) در مواردی که قانون حبس تعزیری برای جرم مقرر نکرده یا حبس تعزیری بیش از یک سال است، صادر می‌شود؛ هدف جلوگیری از فرار متهم تا زمان حکم نهایی است.

—

### سؤال 3
در چه مرحله‌ای از دادرسی کیفری «پیشنهاد‌پذیری» (دست‌دریافت) از متهم انجام می‌شود؟
الف) قبل از شروع تحقیقات مقدماتی
ب) پس از دریافت شکایت اولیه ولی پیش از صدور حکم اولیه
ج) پس از صدور حکم قطعی
د) در مرحلهٔ تجدیدنظر

**پاسخ:** ب
**تشریح:** پس از دریافت شکایت و آغاز تحقیقات، دادستان می‌تواند نسبت به متهم «پیشنهاد‌پذیری» (دست‌دریافت) بدهد؛ این پیشنهاد جزوی یا تمام‌قدر است و در صورت پذیرش، حکم تعقیبی برای اجرای آن صادر می‌شود.

—

### سؤال 4
«بازگشت‌پذیری» (re‑examination) جرایم چه موردی است؟
الف) جرایم مالی فقط
ب) جرم‌های خاصی که قانون اجازه می‌دهد پس از اعدام مجدد بررسی شوند
ج) جرایم سنگین که حکم قطعی داشته‌اند اما شواهد جدید ظاهر شده است
د) تمام جرایم

**پاسخ:** ج
**تشریح:** بازگشت‌پذیری (مجدداً بررسی) در قانون آیین‌دادرسی کیفری برای جرایمی که حکم قطعی دارند ولی شواهد جدید یا نکات اساسی کشف می‌شود، قابل‌استفاده است؛ این امکان توسط دادگاه تجدیدنظر تامین می‌شود.

—

### سؤال 5
کدامیک از موارد زیر بهعنوان «دلیل ناسازگار» (inadmissible evidence) شناخته می‌شود؟
الف) شهادۀ شفاهی که در حضور وکیل است؛ ب) اعترافی که تحت فشار یا تهدید استخراج شده باشد؛ ج) اسنادی که توسط کارشناس تأیید شده‌اند؛ د) گزارش پلیس

**پاسخ:** ب
**تشریح:** اعتراف یا اظهاری که تحت فشار، تهدید یا سوءاستفاده از حقوق متهم (مانند عدم حضور وکیل) به‌دست آمده باشد، در قوانین دادرسی کیفری ناسازگار محسوب می‌شود و قابل‌استعمال نیست.

—

### سؤال 6
«قانون اساسی» چه وضعیتی نسبت به «قانون حبس» دارد؟
الف) بالاتر و دارای فوق‌مراتب اعتبار؛ ب) هم‌سطح؛ ج) پایین‌تر؛ د) مستقل

**پاسخ:** الف
**تشریح:** قانون اساسی اصل برتری دارد؛ لذا هر قانون جزایی یا آیین‌دادرسی کیفری که با مواد اساسی مغایرت داشته باشد، توسط دادگاه‌های نظامی برابر نیست و باید با اساسی سازگار باشد.

—

### سؤال 7
در چه صورتی می‌توان «قفل‌سازی» (seizure) اموال متهم را به‌صورت اضطراری انجام داد؟
الف) فقط با حکم دادگاه؛ ب) فقط در حضور متهم؛ ج) در موارد خطر جدی برای جامعه یا ریسک فرار، با حکم موقت یا دستور دادگاه؛ د) هرگز

**پاسخ:** ج
**تشریح:** قانون به دادگاه اجازه می‌دهد در موارد اضطراری (مثلاً خطر مخفی‌سازی شواهد یا فرار) با حکم موقت یا دستور مقتضی، اموال متهم را توقیف نماید؛ این امر برای حفظ شواهد ضروری است.

—

### سؤال 8
«پیشنهاد تعهد» (plea bargain) در نظام کیفری ایران چه نام دارد؟
الف) توافق‌نامهٔ تسلیم‌پذیری؛ ب) توافق‌نامهٔ قضائی؛ ج) درخواست ادعای خودپذیری؛ د) توافق‌نامهٔ پرداخت جریمه

**پاسخ:** ب
**تشریح:** در قانون آیین‌دادرسی کیفری، توافق‌نامهٔ قضائی یا «توافق‌نامهٔ قضائی» به معنای توافق بین دادستان و متهم برای پذیرش اظهار از گناهان در ازای تخفیف مجازات است؛ پس از تصویب دادگاه به‌کار می‌رود.

—

### سؤال 9
چه مدت زمانی برای «بازپرس» (interrogation) متهم در بازداشت پیش‌دستگاهی وجود دارد؟
الف) حداکثر ۲۴ ساعت؛ ب) حداکثر ۴۸ ساعت؛ ج) حداکثر ۷۲ ساعت؛ د) حداکثر ۹۶ ساعت

**پاسخ:** ج
**تشریح:** طبق ماده ۷۲ قانون آیین‌دادرسی کیفری، بازپرس می‌تواند متهم را حداکثر تا ۷۲ ساعت (۳ روز) در بازداشت پیش‌دستگاهی بازجویی نماید؛ پس از این مدت باید آزادی یا بازداشت قانونی ادامه یابد.

—

### سؤال 10
«شواهد‌گرایی» (evidence‑based) در دادرسی کیفری چه مفهوم‌ دارد؟
الف) ارجاع به شواهد مکتوب فقط؛ ب) ارجاع به هر گونه شواهد (مستند، شفاهی، فنی) که توسط قانون پذیرش شود؛ ج) فقط شهادت شاهدان؛ د) فقط اسناد دادگاهی

**پاسخ:** ب
**تشریح:** شواهد‌گرایی به این معناست که هر نوع شواهد (اسنادی، شفاهی، صوتی‑تصویری، فنی) که قانون به آن اعتبار می‌دهد می‌تواند در دادگاه استفاده شود؛ شرط آن اصالت و قانونی بودن است.

—

### سؤال 11
چه زمانی «قانون جزای عمومی» (Criminal Code) برای تعیین جرم و مجازات حاکم است؟
الف) همیشه؛ ب) فقط در مواردی که قانون آیین‌دادرسی تعریف نکرده باشد؛ ج) فقط برای جرایم رایج؛ د) فقط برای جرایم مالی

**پاسخ:** ب
**تشریح:** قانون آیین‌دادرسی کیفری به‌منظور تعیین قواعد دادرسی است؛ اما تعیین جرم و مجازات به عهدهٔ قانون جزای عمومی است؛ لذا در مواردی که آیین‌دادرسی به‌طور صریح پوشش ندهد، قانون جزایی اعمال می‌شود.

—

### سؤال 12
کدامیک از موارد زیر موجب «بازنگری» (review) حکم قطعی توسط دادگاه تجدیدنظر می‌شود؟
الف) وجود خلاف‌قانونی در اجرا؛ ب) تغییر نظرات قاضی؛ ج) درخواست طرفین برای تجدیدنظر؛ د) همه موارد

**پاسخ:** الف
**تشریح:** بازنگری فقط زمانی انجام می‌شود که حکم قطعی خلاف قانون اساسی یا قوانین اصلی باشد؛ درخواست طرفین یا تغییر نظر قاضی به‌تنهایی کافی نیست.

—

### سؤال 13
در دادرسی کیفری، «دستوری» (order) «پذیرش اتهام» (acceptance of charge) توسط متهم چه مفهوم دارد؟
الف) متهم صرف‌نظر از هرگونه دفاع؛ ب) متهم اعتراف می‌کند و قاضی حکم حبس را می‌پذیرد؛ ج) متهم اظهاری نداشته؛ د) متهم درخواست مشورت وکیل می‌کند

**پاسخ:** ب
**تشریح:** پذیرش اتهام به معنای این است که متهم اقرار می‌کند و از اجرای حکم نهایی (معمولاً حبس یا جزای دیگر) رضایت می‌دهد؛ این امر توسط قاضی ثبت و حکم قطعی می‌شود.

—

### سؤال 14
«مشاهده‌گری» (surveillance) به‌عنوان یک روش جمع‌آوری شواهد در دادرسی کیفری چه محدودیتی دارد؟
الف) می‌تواند بدون حکم انجام شود؛ ب) باید تحت نظارت قضائی یا با حکم قضایی باشد؛ ج) فقط توسط پلیس می‌تواند انجام شود؛ د) هیچ‌محدودیتی ندارد

**پاسخ:** ب
**تشریح:** برای انجام مراقبت یا مشاهده‌گری بر روی متهم یا محل جرم، قانون الزام به داشتن حکم قضایی یا نظارت قضائی می‌کند؛ این امر برای حفظ حقوق شخصی و جلوگیری از سوءاستفاده می‌باشد.

—

### سؤال 15
«تعطیلات» (immunity) برای متهم در چه شرایطی اعمال می‌شود؟
الف) در همه موارد بازداشت؛ ب) زمانی که متهم تحت حراست قضائی باشد؛ ج) برای شاهدان محافظت‌شده؛ د) فقط برای افراد سیاسی

**پاسخ:** ج
**تشریح:** قانون برای حفظ امنیت شاهدان که ممکن است تهدید شوند، برای آن‌ها امتیاز «امتناع از بازجویی» یا «حمایت» اعطا می‌کند؛ اما این امر برای متهمان به‌صورت عمومی اعمال نمی‌شود.

—

### سؤال 16
در چه مرحله‌ای می‌توان «گواهی‌نامهٔ کارشناسی» (expert report) را به دادگاه ارائه داد؟
الف) فقط در مرحلهٔ اولیه؛ ب) در مراحل مقدمه‌ای (پیش‌دست) و مرحلهٔ اصلی؛ ج) فقط پس از صدور حکم؛ د) فقط در تجدیدنظر

**پاسخ:** ب
**تشریح:** گواهی‌نامهٔ کارشناسی می‌تواند در هر دو مرحلهٔ پیش‌دستگاهی (تحقیقات) و مرحلهٔ اصلی (دادگاه) ارائه شود؛ هدف رفع ابهام فنی یا علمی در موضوعات مورد دعوا است.

—

### سؤال 17
«دستگیری» (arrest) یک متهم بر پایهٔ «شک» (reasonable suspicion) چه زمانی معتبر است؟
الف) هر زمان که پلیس حس کند؛ ب) فقط پس از صدور حکم بازداشت؛ ج) فقط با وجود دلایل واضح و مستند که نشانگر احتمال ارتکاب جرم باشد؛ د) هیچ‌وقت

**پاسخ:** ج
**تشریح:** برای دستگیری، پلیس باید دلایل واضح و مستندی داشته باشد که نشانگر وجود احتمال جرم باشد؛ این «شک معقول» باید به‌صورت مکتوب ضبط و به‌سرعت به دادگاه ارجاع شود.

—

### سؤال 18
کدامیک از موارد زیر برای «محاکمه در حضور قاضی» (bench trial) الزامی است؟
الف) جرائم مالی؛ ب) جرائم جنسی؛ ج) همه جرائم جزائی؛ د) جرائم خاصی که قانون مشخص کرده باشد

**پاسخ:** د
**تشریح:** برخی جرائم (مانند جرائم سیاسی یا مخفی) در قانون برای محاکمه حضور قاضی (بدون هیئت منصفه) تعیین شده‌اند؛ سایر جرائم معمولاً با هیئت منصفه یا قاضی جداگانه بررسی می‌شوند.

—

### سؤال 19
«دستور» (order) «علت‌پذیری» (cause of action) برای ادامهٔ رسیدگی دادرسی چه هدفی دارد؟
الف) اعلام اعدام؛ ب) تعیین موضوع دعوا و شواهد اولیه؛ ج) اعلام حکم فوری؛ د) خاتمه دعوا

**پاسخ:** ب
**تشریح:** علت‌پذیری به‌منظور تعیین دقیق موضوع دعوا، شناسایی ادله و موارد حقوقی مطرح شده توسط طرفین است؛ این مرحله پیش از ارائه شواهد به دادگاه انجام می‌شود.

—

### سؤال 20
«تعدیل» (modification) حکم قطعی در چه مواقعی امکان‌پذیر است؟
الف) در هر زمان؛ ب) فقط در صورت خطای محاسبهٔ جراید؛ ج) فقط در موارد نقض قانون اساسی یا حقوق اساسی؛ د) فقط با توافق طرفین

**پاسخ:** ج
**تشریح:** فقط در مواردی که حکم نقض قانون اساسی یا سایر حقوق اساسی باشد، دادگاه تجدیدنظر می‌تواند حکم را تعدیل یا باطل کند؛ دیگر موارد نیاز به تجدیدنظر ندارند.

—

### سؤال 21
«ارائهٔ وثیقه» (bail) در موارد کیفری چه شرایطی دارد؟
الف) فقط برای جرائم مالی؛ ب) در تمام موارد؛ ج) برای جرائم سنگین تر از ۲ سال حبس، امکان‌پذیر نیست؛ د) براساس ارزیابی خطر فرار یا تداوم جرم

**پاسخ:** د
**تشریح:** صدور وثیقه برای آزادسازی متهم تا زمان محاکمه بر پایهٔ ارزیابی خطر فرار، تداوم جرم یا خطر توهین به عدالت است؛ در جرائم بسیار سنگین (مثلاً قتل) ممکن است وثیقه رد شود.

—

### سؤال 22
«قانون شفافیت» (Transparency) در پروندۀ دادرسی کیفری چه مفهومی دارد؟
الف) اعلام عمومی حکم؛ ب) ارائهٔ تمامی اسناد به متهم و وکیل وی؛ ج) انتشار خبرهای رسانه‌ای؛ د) هیچ‌یک

**پاسخ:** ب
**تشریح:** شفافیت به معنای این است که تمام اسناد، شواهد و پروتکل‌های دادرسی باید به متهم و وکیلش ارائه‑شده تا بتوانند دفاع کامل انجام دهند؛ این اصل پایهٔ عدالت است.

—

### سؤال 23
«قانون اعدام» در سیستم کیفری ایران چه وضعیتی نسبت به «قانون جزای عمومی» دارد؟
الف) هم‌سطح؛ ب) بالاتر؛ ج) پایین‌تر؛ د) مستقل

**پاسخ:** ب
**تشریح:** قانون اعدام (قانون مجازات‌های خاص) در مواردی که با قانون جزای عمومی مغایرت داشته باشد، بر قانون جزایی ارجحیت دارد؛ به این‌صورت که اعمال اعدام صرفاً در جرائم مخصوص مجاز است.

—

### سؤال 24
چه زمانی «دستورات حفاظتی» (protective orders) به متهم صادر می‌شود؟
الف) در موارد خشونت خانگی؛ ب) در تمام پرونده‌ها؛ ج) فقط در جرائم مالی؛ د) هیچ‌گاه

**پاسخ:** الف
**تشریح:** در مواردی که متهم یا شاکی تهدید امنیتی برای فرد دیگری دارد (مانند خشونت خانگی)، دادگاه می‌تواند دستورات حفاظتی صادر کند تا از ادامهٔ تهدید جلوگیری شود.

—

### سؤال 25
در چه شرایطی «شناسنامهٔ دیجیتال» به‌عنوان سند معتبر در دادگاه پذیرفته می‌شود؟
الف) هر زمان؛ ب) فقط اگر توسط مرکز ملی ثبت دیجیتال تأیید شده باشد؛ ج) فقط در دادگاه‌های تجاری؛ د) هرگز

**پاسخ:** ب
**تشریح:** اسناد دیجیتال باید توسط مراکز ثبت معتبر (مثلاً سامانهٔ ثبت اسناد) امضا و تایید شود؛ سپس در دادرسی کیفری به‌عنوان مدرک قابل‌قبول شناخته می‌شود.

—

### سؤال 26
«حق دفاع» (right to defense) در دادرسی کیفری چه محدودیتی دارد؟
الف) محدود به حضور وکیل؛ ب) می‌تواند در هر لحظه توقیف شود؛ ج) فقط در مراحل ابتدایی؛ د) بدون هیچ‌محدودیتی

**پاسخ:** الف
**تشریح:** متهم حق دارد در تمام مراحل دادرسی توسط وکیل مستقل دفاع کند؛ محدودیت فقط در مواردی است که وکیل به‌دلیل خطر برای عدالت از حضور منع شود (مثلاً در جرائم خاص).

—

### سؤال 27
«شکایت» (complaint) کیفری چه مدت زمانی پس از وقوع جرم می‌تواند ثبت شود؟
الف) حداکثر ۲ سال؛ ب) حداکثر ۵ سال؛ ج) حداکثر ۱۰ سال؛ د) بدون محدودیت زمانی

**پاسخ:** ب
**تشریح:** بر اساس ماده ۲۲ قانون آیین‌دادرسی کیفری، شکایت کیفری باید حداکثر پنج سال پس از وقوع جرم ثبت شود؛ پس از این مهلت، اقامه دعوی ممنوع است مگر موارد خاصی که قانون تعیین کرده باشد.

—

### سؤال 28
کدامیک از موارد زیر به‌عنوان «موردی برای فراموشی» (forgiveness) در قانون جزای عمومی شناخته می‌شود؟
الف) قتل عمد؛ ب) سرقت ساده؛ ج) تخلف رانندگی؛ د) هیچ‌یک

**پاسخ:** ب
**تشریح:** سرقت ساده (مقدار پایین و بدون خشونت) می‌تواند تحت شرایط خاص (مانند عفو یا بخشش قربانی) با بخشودگی یا تخفیف مجازات مواجه شود؛ در مقابل قتل عمد یا جرایم حاد مجازات ثابت دارند.

—

### سؤال 29
«حالت اضطراری» (emergency) در دادرسی کیفری چه تأثیری بر مهلت استراحت (adjournment) دارد؟
الف) مهلت استراحت کوتاه‌تر می‌شود؛ ب) دادگاه می‌تواند بدون اطلاع طرفین جلسه را تعویق دهد؛ ج) فقط در موارد اضطراری پزشکی؛ د) هیچ‌تاثیری

**پاسخ:** ب**تشریح:** در شرایط اضطراری (مثلاً تهدید امنیتی یا بیماری جدی)، دادگاه می‌تواند جلسه را به‌سرعت تعویق داده و تاریخ جدیدی تعیین کند؛ این اقدام برای حفظ امنیت پرونده و سلامت افراد است.

—

### سؤال 30
در چه مواردی «پرسشنامهٔ روان‌شناسی» (psychological evaluation) برای متهم ضروری است؟
الف) جرائم مالی؛ ب) جرائم جنسی؛ ج) جرائم مربوط به سلامت عمومی؛ د) همه موارد

**پاسخ:** ب
**تشریح:** برای جرائم جنسی، عوامل روان‌شناختی مهم هستند؛ بنابراین دادگاه می‌تواند ارزیابی روان‌شناسی را برای تعیین ظرفیت قانونی متهم و میزان خطر آتی درخواست کند.

—

### سؤال 31
«قانون مبارزه با فساد» چه ارتباطی با آیین‌دادرسی کیفری دارد؟
الف) هیچ‌کدام؛ ب) تنها در موارد مالی؛ ج) می‌تواند به‌عنوان مبنای اتهام در دادرسی کیفری باشد؛ د) تنها برای دعاوی مدنی

**پاسخ:** ج
**تشریح:** قانون مبارزه با فساد می‌تواند جرایی (مانند فساد اداری) را تعیین کند؛ بنابراین ایستوده در آیین‌دادرسی کیفری برای پیگیری متخلفان به‌عنوان یک منبع قانونی به کار می‌رود.

—

### سؤال 32
«شناسنامهٔ پزشکی» به عنوان شواهد در دادرسی کیفری چه شرایطی باید داشته باشد؟
الف) فقط برای جرائم مخدر؛ ب) باید توسط پزشک رسمی تکمیل و مهر شود؛ ج) می‌تواند به‌صورت غیررسمی باشد؛ د) هیچ‌یک

**پاسخ:** ب
**تشریح:** شناسنامهٔ پزشکی باید توسط پزشک قانونی یا متخصص معتبر امضا و مهر شود؛ این امر برای اعتبارسنجی دلایل پزشکی (مانند صدمات یا مرگ) ضروری است.

—

### سؤال 33
«دستورات حفاظتی» علیه مقامات قضائی چه قانونی دارند؟
الف) هیچ‌محدودیتی؛ ب) می‌توانند فقط در مواردی که مقامات به‌صورت مستقیم تهدید کنند اجرا شوند؛ ج) قابل اجرای در تمام موارد؛ د) فقط توسط قوه قضائیه

**پاسخ:** ب
**تشریح:** دستورات حفاظتی می‌تواند علیه مقامات قضائی فقط در صورتی صادر شود که آن‌ها خود تهدید یا رفتار نامناسبی داشته باشند؛ در غیراینصورت اصول استقلال قضایی حفظ می‌شود.

—

### سؤال 34
«دستورات نماینده حقوقی» (legal counsel’s orders) چه کاربردی در دادرسی کیفری دارند؟
الف) فقط در دعاوی تجاری؛ ب) راهنمایی موقت برای متهم در زمان بازداشت؛ ج) رفع تعارض منافع؛ د) هیچ‌یک

**پاسخ:** ب
**تشریح:** وکیل متهم می‌تواند درخواست‌های موقت (مانند درخواست وثیقه یا حکم آزادی) را به‌عنوان دستورات نماینده حقوقی به دادگاه ارائه دهد؛ این موارد برای حفاظت از حقوق متهم حیاتی است.

—

### سؤال 35
در چه مرحله‌ای «پیشنهاد تسویه» (settlement offer) می‌تواند بین متهم و دادستان انجام شود؟
الف) فقط پس از صدور حکم؛ ب) در مراحل پیش‌دستگاهی یا قبل از صدور حکم (پیشنهاد‌پذیری)؛ ج) فقط در دعواهای مدنی؛ د) هیچ‌گاه

**پاسخ:** ب
**تشریح:** پیش‌دستگاهی یا در زمان پیشنهاد‌پذیری، دادستان می‌تواند با متهم به‌معرکه یک تسویه (پیشنهاد پذیری) برسد؛ این روش برای کاهش زمان محاکمه و هزینه‌ها به‌کار می‌رود.

—

### سؤال 36
«مستندات صوتی‑تصویری» (audio‑visual evidence) در دادرسی کیفری چه الزامی دارد؟
الف) باید به‌صورت اصیل ضبط شده و بدون ویرایش باشد؛ ب) می‌تواند تحت هر شرایطی استفاده شود؛ ج) فقط در جرائم جنسی معتبر است؛ د) هیچ‌یک

**پاسخ:** الف
**تشریح:** برای اینکه مستندات صوتی‑تصویری به‌عنوان شواهد پذیرفته شوند، باید اصالت، عدم ویرایش و حفظ زنجیرهٔ حفظ (chain of custody) داشته باشند؛ در غیر این صورت می‌توانند رد شوند.

—

### سؤال 37
«قانون مبارزه با پولشویی» چه نقشی در آرای مورد کیفری دارد؟
الف) هیچ‌نقشی؛ ب) می‌تواند به‌عنوان مبنای اتهام پولشویی در دادرسی کیفری مطرح شود؛ ج) فقط در دعاوی مالی؛ د) فقط در موارد تجاری

**پاسخ:** ب
**تشریح:** قانون مبارزه با پولشویی جرایمی (مشتبه به پولشویی) را تعریف می‌کند؛ در صورتی که شواهد کافی باشد، دادگاه می‌تواند متهم را تحت این قانون محکوم کند.

—

### سؤال 38
«قواعد حاکم بر گواهی‌نامهٔ پزشکی» (medical testimony) چه نکته‌ای مهم است؟
الف) می‌تواند توسط هر کسی ارائه شود؛ ب) باید توسط پزشک متخصص و تحت سوگند باشد؛ ج) فقط در موارد اضطراری معتبر است؛ د) هیچ‌یک

**پاسخ:** ب
**تشریح:** گواهی‌نامهٔ پزشکی باید توسط پزشک متخصص (یا پزشک قانونی) و تحت سوگند ارائه شود؛ این معیار برای اعتبار قانون‌گذاری شواهد پزشکی ضروری است.

—

### سؤال 39
«شرط‌گذاری» (conditional sentencing) چه شرایطی دارد؟
الف) فقط برای جرائم مالی؛ ب) می‌تواند در همه جرائم اعمال شود؛ ج) فقط در مواردی که متهم تعهد به رفتار خاصی بدهد (مانند ترک مواد)؛ د) هیچ‌یک

**پاسخ:** ج
**تشریح:** شرط‌گذاری به این معناست که محکومیت جزایی به‌شرط انجام یا عدم انجام یک رفتار خاص (مانند ترک مصرف مواد مخدر) مشروط می‌شود؛ در صورت عدم اجرا، حکم اجرایی می‌شود.

—

### سؤال 40
در چه حالتی «آزمون سلامت روانی» (mental health assessment) اجباری است؟
الف) برای همه متهمان؛ ب) فقط برای جرائم جنسی؛ ج) برای متهمانی که نشان دهندهٔ نقص سلامت روانی هستند؛ د) هیچ‌یک

**پاسخ:** ج
**تشریح:** اگر در حین بازجویی یا پرونده نشانه‌ای از نقص سلامت روانی متهم مشاهده شود، دادگاه می‌تواند درخواست ارزیابی سلامت روانی کند؛ این ارزیابی برای تعیین مسئولیت کیفری ضروری است.

—

### سؤال 41
«حکم تعلیق» (suspended sentence) چه شرایطی دارد؟
الف) فقط برای جرائم با حداکثر یک سال حبس؛ ب) می‌تواند برای تمام جرائم باشد؛ ج) فقط در موارد قتل؛ د) هیچ‌یک

**پاسخ:** الف
**تشریح:** تعلیق حبس برای جرائم با حداکثر مجازات یک سال یا کمتر (یا جرائمی که قانون اجازه دهد) اعمال می‌شود؛ متهم تحت نظارت می‌ماند و در صورت تخلف، حکم اصلی اجرا می‌شود.

—

### سؤال 42
«قانون حریم خصوصی» چه تأثیری بر جمع‌آوری شواهد دیجیتال دارد؟
الف) هیچ‌چیزی؛ ب) بازدارندهٔ جمع‌آوری بدون حکم قضائی؛ ج) امکان جمع‌آوری آزاد؛ د) فقط در موارد مالی

**پاسخ:** ب
**تشریح:** بر پایهٔ قانون حریم خصوصی، جمع‌آوری اطلاعات دیجیتال (مانند پیامک‌ها، ایمیل‌ها) بدون حکم قضائی ممنوع است؛ برای استفاده در دادرسی باید حکم معتبر داشته باشد.

—

### سؤال 43
کِی قضات (قاضی) می‌تواند «درخواست تجدیدنظر» را رد کند؟
الف) وقتی درخواست بدون دلیل باشد؛ ب) وقتی دلایل قانونی کافی نباشد؛ ج) وقتی متهم به‌موقع درخواست نکرده باشد؛ د) همه موارد

**پاسخ:** د
**تشریح:** اگر درخواست تجدیدنظر فاقد دلایل قانونی، نباشد یا پس از مهلت مقرر ثبت شده باشد، قاضی می‌تواند آن را رد کند.

—

### سؤال 44
«دستورات ابلاغی» (serving orders) چه زمانی اجرا می‌شود؟
الف) بلافاصله پس از صدور؛ ب) پس از اطلاع رسانی رسمی به طرفین؛ ج) بعد از درخواست وکیل؛ د) هیچ‌وقت

**پاسخ:** ب
**تشریح:** برای اجرا، دستورات قضائی باید به‌صورت رسمی (رونوشت یا اعلان) به طرفین اطلاع داده شود؛ پس از دریافت، الزام به اجرا برای آنها ایجاد می‌شود.

—

### سؤال 45
«دستور «حفظ» (preservation order) برای اسناد دیجیتال چه هدفی دارد؟
الف) پاک‌سازی اسناد؛ ب) جلوگیری از حذف یا تغییر اسناد تا زمان رسیدگی؛ ج) فروش اسناد؛ د) هیچ‌یک

**پاسخ:** ب
**تشریح:** دستور حفظ اسناد دیجیتال به‌منظور جلوگیری از حذف، ویرایش یا تغییر شواهد دیجیتال تا زمان بررسی قضائی صادر می‌شود؛ این امر برای حفظ زنجیرهٔ حفظ اسناد ضروری است.

—

### سؤال 46
«قانون جلوگیری از تبعیض» چه تأثیری بر بررسی جرایم نژادی در دادرسی کیفری دارد؟
الف) هیچ‌تاثیری؛ ب) متهمان از هر نژاد می‌توانند به‌صورت برابر محاکمه شوند؛ ج) فقط برای افراد خاص؛ د) فقط برای جرائم مالی

**پاسخ:** ب
**تشریح:** قانون جلوگیری از تبعیض (ماده ۲۲۲ قانون اساسی) تضمین می‌کند که متهمان در تمام مراحل دادرسی، صرف‌نظر از نژاد یا مذهب، برابر با هم رفتار شوند؛ هیچ‌گونه تبعیضی در اجرای حکم مجاز نیست.

—

### سؤال 47
«دستورات اضطراری» (emergency orders) در چه شرایطی می‌تواند صدور شود؟
الف) در هر زمان؛ ب) فقط در موارد تهدید جدی به امنیت عمومی یا متهم؛ ج) فقط در موارد مالی؛ د) هیچ‌یک

**پاسخ:** ب
**تشریح:** در مواقع اضطراری (مانند تهدید به زندگی یا امنیت ملی) قاضی می‌تواند دستور اضطراری صادر کند؛ هدف حفظ سلامت عمومی یا جلوگیری از تلاطم در مسیر دادرسی است.

—

### سؤال 48
«دستور «تقاضای حکم» (request for judgment) چه زمانی توسط دادگاه صادر می‌شود؟
الف) پس از ارائه تمام شواهد؛ ب) قبل از ارزیابی شواهد؛ ج) در میان‌دوره؛ د) هیچ‌گاه

**پاسخ:** الف
**تشریح:** پس از پایان ارائهٔ شواهد، طرفین می‌توانند درخواست صدور حکم نهایی (قضایای نهایی) را به دادگاه ارجاع دهند؛ قاضی بر اساس شواهد تصمیم نهایی را می‌گیرد.

—

### سؤال 49
چه زمانی «قوانین موقت» (interim regulations) می‌توانند اعمال شوند؟
الف) فقط پس از صدور حکم نهایی؛ ب) در حین مهلت استراحت یا تجدیدنظر؛ ج) در هر زمانی که دادگاه تصمیم بگیرد؛ د) هیچ‌یک

**پاسخ:** ج
**تشریح:** دادگاه می‌تواند در هر مرحله‌ای، برای جلوگیری از ضرر یا حفظ وضعیت، قوانین موقت (مانند توقیف دارایی یا ممنوعیت تماس) وضع کند؛ این‌ها تا زمان صدور حکم نهایی ادامه می‌یابند.

—

### سؤال 50
«قانون حمایت از شاهدان» چه تضمینی برای شهادت آنان فراهم می‌کند؟
الف) پرداخت حقوق؛ ب) امتناع از بازجویی در موارد خطر؛ ج) حفاظت فیزیکی و اطمینان از عدم تعقیب؛ د) همه موارد

**پاسخ:** د
**تشریح:** قانون حمایت از شاهدان شامل پرداخت حق‌الزحمه، امتناع از بازجویی در صورت تهدید، حفاظت فیزیکی و تضمین ناشناسی (اگر لازم باشد) است؛ این موارد به منظور تشویق به شهادت صادقانه تدوین شده‌اند.

—

### سؤال 51
«پیشنهاد ‌پذیری» (plea bargain) چه وضعیتی برای «آزاده‌سازی» (release) متهم دارد؟
الف) آزادسازی بلافاصله پس از پذیرش؛ ب) آزادی تا صدور حکم نهایی؛ ج) فقط در موارد مالی؛ د) هیچ‌یک

**پاسخ:** ب
**تشریح:** پس از پذیرش اتهام و امضای توافق‌نامه، متهم معمولاً تا صدور حکم نهایی آزاد می‌شود؛ این آزادی موقت به‌منظور اجرای توافق و جلوگیری از ادامه حبس پیشین است.

—

### سؤال 52
«دستور «تحقیقات تکمیلی» (supplementary investigation) چه زمانی صادر می‌شود؟
الف) پس از صدور حکم؛ ب) در هر زمان که دادگاه تشخیص دهد شواهد کافی نیستند؛ ج) فقط در موارد مالی؛ د) هیچ‌یک

**پاسخ:** ب
**تشریح:** اگر دادگاه پس از بررسی اولیه تشخیص دهد شواهد کافی نیستند یا نیاز به اطلاعات تکمیلی دارد، می‌تواند دستور تحقیقات تکمیلی صادر کند؛ این کار برای تکمیل پرونده ضروری.

—

### سؤال 53
«قانون مبارزه با قاچاق» چه تأثیری بر «شواهد مادی» (material evidence) دارد؟
الف) فقط در جرائم مالی؛ ب) شواهد مادی (مثل مواد مخدر) به‌عنوان جرم اصلی شناخته می‌شوند؛ ج) فقط برای جرائم خاص؛ د) هیچ‌یک

**پاسخ:** ب
**تشریح:** در پرونده‌های قاچاق، شواهد مادی (مثل مادهٔ مخدر یا کالاهای قاچاق) به‌عنوان اصل جرم مورد بررسی قرار می‌گیرد؛ این شواهد باید به‌صورت صحیح جمع‌آوری و حفظ شوند.

—

### سؤال 54
«دستورات «اجزا» (component orders) در دادرسی کیفری چه کاربردی دارند؟
الف) تقسیم حکم به بخش‌های مختلف (مثلاً حبس + جریمه)؛ ب) فقط برای جرائم مالی؛ ج) فقط در موارد تجاری؛ د) هیچ‌یک

**پاسخ:** الف
**تشریح:** هنگام صدور حکم، دادگاه ممکن است حکم را به اجزا (حکم حبس، جریمهٔ مالی، کارهای اصلاحی) تقسیم کند؛ هر جزء به‌صورت جداگانه اجرا می‌شود.

—

### سؤال 55
«قوانین موقت» (temporary laws) در زمان اضطراری (state of emergency) چه تأثیری بر احکام کیفری دارند؟
الف) هیچ‌تاثیری؛ ب) می‌توانند به‌صورت موقتی سخت‌گیری‌های بیشتری اعمال کنند؛ ج) فقط در امور مالی؛ د) فقط در امور مالیاتی

**پاسخ:** ب
**تشریح:** در زمان اضطراری دولت می‌تواند قوانین موقت جهت تشدید مجازات‌ها یا تسهیل تحقیقات وضع کند؛ این قوانین تا پایان وضعیت اضطراری پابرجا می‌مانند.

—

### سؤال 56
«دستورات «تغییر محل بازداشت» (change of detention location) چه شرایطی دارد؟
الف) فقط با رضایت متهم؛ ب) با تصمیم قاضی بر مبنای خطر امنیتی یا بهبود شرایط بازداشت؛ ج) فقط در موارد پزشکی؛ د) هیچ‌یک

**پاسخ:** ب

 

**سوالات حقوق تجارت – ۷۰ سؤال (آزمون چند گزینه‌ای)
پس از هر سؤال گزینهٔ صحیح به‌صورت حرف الف‑ب‑ج‑د ذکر شده و زیر آن یک توضیح فنی (۲‑۳ جمله) ارائه می‌شود.**

—

1. **مفهوم «شخصیت حقوقی» در قانون تجارت به چه معناست؟**
الف) توانایی داشتن دارایی‌های منقول
ب) قابلیت مقاربت در دادگاه‌ها و انجام معاملات به‌نام خود
ج) داشتن کارمند دائمی
د) تعلق به یک شهروند ایرانی

**پاسخ:** ب
**تشریح:** شخصیت حقوقی به معنای توانایی داشتن حقوق و تعهدات، تشکیل حساب بانکی، انعقاد قرارداد و حضور در دعاوی به‌نام خود است؛ این ویژگی برای شرکت‌ها، مؤسسات، و شرکت‌های تضامنی به‌منظور تمایز از افراد حقیقی ایجاد می‌شود.

2. **کدام یک از موارد زیر مؤسسهٔ تجاری تلقی نمی‌شود؟**
الف) شرکت سهامی خاص
ب) بانک مرکزی
ج) شرکت تضامنی
د) شرکت عام

**پاسخ:** ب
**تشریح:** بانک مرکزی یک نهاد دولتی است و در قانون تجارت به‌عنوان مؤسسهٔ تجاری شناخته نمی‌شود؛ مؤسسات تجاری شامل انواع شرکت‌ها، بنگاه‌ها و کی‌های تجاری می‌باشند.

3. **بر چه اساسی می‌توان یک شرکت سهامی خاص را لغو کرد؟**
الف) تصمیم­گیری عمومی سهامداران به‌طور یک‌جانبه
ب) رأی دو‑سوم سهامداران در جلسهٔ عادی
ج) حکم دادگاه بر‑اساس نقض مواد قانونی
د) مصوب شدن قانون جدید

**پاسخ:** ج
**تشریح:** لغو شرکت سهامی خاص فقط هنگام اثبات نقض مواد قانونی توسط دادگاه (مثلاً عدم رعایت حداقل سرمایه) ممکن است؛ تصمیم‌گیری داخلی سهامداران برای لغو بدون حکم قضایی مشروع نیست.

4. **حداقل سرمایهٔ قانونی برای تأسیس یک شرکت سهامی عام برابر است با:**
الف) ۲۵ میلیون ریال
ب) ۵۰ میلیون ریال
ج) ۱۰۰ میلیون ریال
د) ۵۰۰ میلیون ریال

**پاسخ:** ج
**تشریح:** طبق مادهٔ ۲۲۲ قانون تجارت، سرمایهٔ اساسی حداقل یکصد میلیون ریال برای شرکت سهامی عام تعیین شده است؛ این مقدار تضمین‌کنندهٔ قابلیت مالی برای فعالیت‌های بزرگ تجاری است.

5. **در چه صورتی می‌توان یک شرکت تضامنی را به شرکت مختلط تبدیل کرد؟**
الف) با رضایت تمام شرکا و ثبت تغییر در اداره ثبت شرکت‌ها
ب) فقط با تصویب هیئت‌مدیره
ج) با تصمیم‌گیری یک شریک عمده
د) بدون نیاز به ثبت

**پاسخ:** الف
**تشریح:** تبدیل شرکت تضامنی به مختلط مستلزم رضایت تمام شرکا، تدوین آئین‌نامهٔ جدید و ثبت تغییرات در اداره ثبت شرکت‌ها (قوه قضائیه) است؛ این تغییر باید در دفتر ثبت ثبت شود.

6. **دستگاه قضائی برای حل اختلافات تجاری به‌صورت تخصصی کدام است؟**
الف) دادگاه عمومی
ب) دادگاه تجاری (دادگاه تجاری)
ج) دادگاه انقلاب
د) دادگاه کیفری

**پاسخ:** ب
**تشریح:** دادگاه تجاری (دادرسی تجاری) برای رسیدگی به دعواهای مرتبط با شرکت‌ها، دیوان تجاری و معاملات تجاری تأسیس شده و به‌صورت تخصصی در این حوزه‌ها صلاحیت دارد.

7. **قانون‌گذاری «قابلیت‌پذیری» (Enforceability) یک سند تجاری به چه معناست؟**
الف) امکان تولید سند توسط هر شخصی
ب) قابلیت استفاده در دادگاه به‌عنوان مدرک قانونی
ج) امضای دیجیتال بودن سند
د) چاپ در روزنامه

**پاسخ:** ب
**تشریح:** قابلیت‌پذیری به این معناست که سند تجاری (مانند فاکتور، صورتحساب) به‌صورت قانونی پذیرش شده و می‌تواند در دعاوی برای اثبات طلب یا تعهد مورد استناد قرار گیرد.

8. **در قانون تجارت، «کمیسیون» چیست؟**
الف) قرارداد مالی بین بانک‌ها
ب) شخص حقیقی یا حقوقی که به‌نام دیگر برای انجام یک معامله اقدام می‌کند
ج) نوعی اوراق بهادار
د) سند مالکیت زمین

**پاسخ:** ب
**تشریح:** کمیسیون به‌معنای شخص یا شرکت است که به‌ن behalf of another (به‌نفع دیگر) اقدام به انجام معامله می‌کند و به‌عنوان واسطه محسوب می‌شود؛ وی مسئولیت امانت‌داری دارد.

9. **قانون تجارت چه‌گونه حکم می‌کند دربارهٔ «دست‌فروش» (Dealer) در روابط تجاری؟**
الف) به‌عنوان نماینده رسمی فروشنده
ب به‌عنوان خریدار نهایی محصول
ج) به‌عنوان واسطهٔ غیرمستقیم بدون حق نمایندگی رسمی
د) به‌عنوان صادرکننده گواهی‌نامه

**پاسخ:** ج
**تشریح:** دست‌فروش در قانون تجارت به‌عنوان واسطهٔ غیرمستقیم شناخته می‌شود که بدون مجوز نمایندگی رسمی، کالا را به‌فروش می‌رساند؛ مسئولیت اصلی در قبال خسارت‌های ناشی از عدم تطابق کالا با مشخصات برعهده اوست.

10. **در صورتی که یک شرکت سهامی خاص به‌دلیل عدم پرداخت بدهی به بانک، به دیوان تجاری مراجعه کند، چه‌گونه اقدام می‌شود؟**
الف) اعلام ورشکستگی
ب) ارجاع به دادگاه عمومی
ج) اعمال توقیف دارایی‌های شرکت توسط دادگاه تجاری
د) گفت‌وگو با بانک بدون مداخله دادگاه

**پاسخ:** ج
**تشریح:** دادگاه تجاری می‌تواند حکم توقیف موقت یا دائم دارایی‌های شرکت را صادر کند تا بدهی به بانک تأمین شود؛ این روش به‌عنوان اجراء اجباری احکام مالی محسوب می‌شود.

11. **«پیشنهاد خرید» (Offer) در حقوق تجارت چه ویژگی‌ای دارد؟**
الف) غیرقابل‌بازگشت پس از اعلام
ب) باید به‌صورت مکتوب باشد
ج) می‌تواند به‌صورت شفاهی باشد ولی برای صحت تجاری بهتر است مکتوب باشد
د) فقط در معاملات بین‌المللی معتبر است

**پاسخ:** ج
**تشریح:** پیشنهاد خرید می‌تواند شفاهی یا مکتوب باشد؛ اما برای جلوگیری از ادعای عدم وجود یا تغییر شرایط، مکتوب بودن توصیه می‌شود؛ پس از رسیدن به توافق، تبدیل به قرارداد می‌شود.

12. **کدامیک از موارد زیر می‌تواند موجب «فسخ» یک قرارداد فروش شود؟**
الف) عدم تحویل کالا در زمان مقرر
ب) تغییر قیمت در بازار
ج) توافق دوطرف بر تکمیل معامله
د) درخواست خریدار برای تمدید مهلت

**پاسخ:** الف
**تشریح:** عدم تحویل کالا در زمان مقرر (نقض اساسی) موجب فسخ قرارداد می‌شود؛ خریدار می‌تواند به‌عنوان طلب خود فسخ را طلب کند و خسارت‌های ناشی از عدم تحویل را مطالبه نماید.

13. **مفهوم «قابلیت انتقال» (Transferability) اوراق بهادار چه است؟**
الف) امکان فروش آن در بازار سهام
ب) قابلیت ثبت در دفتر اسناد رسمی
ج) امکان استفاده به‌عنوان سند مالکیت
د) امکان بدهی‌گذاری

**پاسخ:** الف
**تشریح:** قابلیت انتقال به این معناست که دارنده می‌تواند اوراق بهادار را به‌صورت آزاد در بازارهای مالی (بورس) به‌فروش برساند؛ این ویژگی برای افزایش نقدشوندگی ضروری است.

14. **در قانون تجارت، «چک» تحت چه شرایطی غیرقابل پرداخت (Bounced) اعلام می‌شود؟**
الف) عدم وجود امضا بر چک
ب) عدم کافی بودن موجودی حساب در تاریخ پرداخت
ج) تاریخ چک گذشته باشد
د) امضای غیرموثق

**پاسخ:** ب
**تشریح:** چک غیرقابل پرداخت است اگر در تاریخ تعیین‌شده موجودی کافی در حساب صادرکننده موجود نباشد؛ در این حالت، دارنده چک می‌تواند دعوای تجاری و کیفری علیه صادرکننده طرح کند.

15. **در خصوص «ضمانت‌نامه» بانکی، کدام یک صحیح است؟**
الف) بانک تعهد می‌کند که در صورت عدم پرداخت طلب، عوض آن پرداخت کند
) ضامن شخصی است که در امانت بانک قرار می‌گیرد
ج) ضمانت‌نامه تنها در موارد تجاری بین‌المللی معتبر است
د) بانک می‌تواند به‌صورت خودسرانه این ضمانت را پس بگیرد

**پاسخ:** الف
**تشریح:** ضمانت‌نامه بانکی است که بانک به‌عنوان ضامن، تعهد می‌کند در صورت عدم اجرای تعهد طلب‌کننده، مبلغ مورد نظر را به‌جای او پرداخت نماید؛ این ضمانت در معاملات تجاری داخلی و بین‌المللی کاربرد دارد.

16. **«قوانین تجاری داخلی» (Domestic Commercial Law) چه‌محدوده‌ای دارد؟**
الف) فقط روابط بین‌المللی
ب) تنها معاملات بین شرکت‌های دولتی
ج) کلیه روابط تجاری در داخل مرزهای کشور
د) تنها معاملات ملکی

**پاسخ:** ج
**تشریح:** قوانین تجاری داخلی شامل تمام معاملات تجاری (تجارت کالا، خدمات، اوراق بهادار) انجام‌شده در قلمرو ملی است؛ این قوانین توسط قانون تجارت تنظیم می‌شوند.

17. **کدامیک از موارد زیر می‌تواند موجب «ثبت علنی» (Public Registration) یک شرکت شود؟**
الف) اعلام عمومی سودهای شرکت
ب) تکمیل فرم ثبت شرکت و تحویل آن به اداره ثبت
ج) ارائه گزارش مالی سالیانه به بورس
د) انتشار اخبار در رسانه‌های عمومی

**پاسخ:** ب
**تشریح:** برای ثبت علنی شرکت باید اسناد مؤسس (اساسنامه، لیست شرکا) تکمیل و به اداره ثبت شرکت‌ها (قوه قضائیه) تحویل داده شود؛ پس از ثبت، شرکت به‌طور رسمی شناخته می‌شود.

18. **در قانون تجارت، «سرمایه اولیه» شرکت سهامی خاص باید چه مقدار باشد؟**
الف) ۵ میلیون ریال
ب) ۱۰ میلیون ریال
ج) ۲۵ میلیون ریال
د) ۱۰۰ میلیون ریال

**پاسخ:** ب
**تشریح:** حداقل سرمایه اولیه برای تأسیس یک شرکت سهامی خاص برابر با ده میلیون ریال است؛ این مقدار برای تأمین پایه مالی اولیه و اطمینان از توان اقتصادی شرکت تعیین شده است.

19. **«تجارت الکترونیک» تحت کدام بخش از قانون تجارت تنظیم می‌شود؟**
الف) بخش معاملات تجاری عمومی
) بخش قراردادهای خرید و فروش
ج) بخش مقررات کیفری تجاری
د) بخش نهادهای نظارتی

**پاسخ:** الف
**تشریح:** قانون تجارت به‌صورت کلی به تمام انواع معاملات تجاری، از جمله الکترونیکی، می‌پردازد؛ برای جزئیات فنی بیشتر، مقررات ویژه‌ای در قوانین مربوط به امضاء الکترونیک و تجارت الکترونیک وجود دارد.

20. **برداشت “تعدیل‌پذیری” (Modifiability) قرارداد تجاری به چه معنا است؟**
الف) امکان تغییر محتوا توسط یکی از طرفین تنها
ب) امکان تغییر قرارداد توسط توافق دوطرف بدون نقض قانون
ج) امکان انصراف یک‌جانبه بدون خسارت
د) امکان لغو خودکار پس از مدت زمان مشخص

**پاسخ:** ب
**تشریح:** تعدیل‌پذیری به این معناست که قرارداد می‌تواند با توافق طرفین اصلاح، افزودن یا حذف بندهایی شود؛ این تغییرات باید در قالب یک سند مکتوب جدید یا اضافه‌نامه باشد.

21. **کدامیک از موارد زیر می‌تواند موجب «اختلال» در اجرای اجرای حکم تجاری شود؟**
الف) ادعای عدم وجود سند
ب) خلاف‌پذیری حکم توسط مقام اجرایی
ج) تقاضای تجدیدنظر توسط طرف مخالف
د) تمام موارد بالا

**پاسخ:** د
**تشریح:** اختلال در اجرای حکم می‌تواند ناشی از ادعای عدم وجود اسناد، عدم همکاری مقام اجرایی درخواست تجدیدنظر باشد؛ در هر صورت، طلب‌کننده می‌تواند به‌وسیله موکل (دعوی) اجرا را طلب نماید.

22. **در قانون تجارت، «معامله اقتصادی» (Economic Transaction) شامل چه مواردی می‌شود؟**
الف) فقط خرید کالا
ب) صرفاً فروش خدمات
ج) هر نوع تبادل ارزش اقتصادی از جمله خرید، فروش، اجاره و مشارکت
د) تنها قراردادهای سرمایه‌گذاری

**پاسخ:** ج
**تشریح:** معامله اقتصادی شامل تمام انواع تبادل‌های مالی و غیرمالی (خرید، فروش، اجاره، مشارکت، گواهی‌نامه، اوراق بهادار) می‌شود؛ قانون تجارت این موارد را تحت چارچوب عمومی تجارت تنظیم می‌کند.

23. **چه‌وقت می‌توان «فسخ تحت فشار» (Duress) را در یک قرارداد تجاری استدلال کرد؟**
الف) زمانی که یکی از طرفین زیر فشار فیزیکی یا تهدید جدی بوده باشد
ب) وقتی که قیمت کالا بیش از حد بازار باشد
ج) در صورت اختلاف در کیفیت کالا
د) صرفاً با امضای قرارداد

**پاسخ:** الف
**تشریح:** فسخ تحت فشار زمانی امکان‌پذیر است که یکی از طرفین تحت فشار فیزیکی یا تهدید جدی (مثلاً تهدید به آسیب جسمی یا اقتصادی) برای امضای قرارداد مجبور شده باشد؛ این اشعار می‌تواند سبب ابطال قرارداد شود.

24. **کدامیک از موارد زیر لزوم «ضمانت‌نامه» برای یک خرید بزرگ تجاری است؟**
الف) خرید از یک شرکت خارج از کشور
ب) خرید کالاهای با ارزش کم
ج) فروش به مشتری داخلی با اعتبار خوب
د) خرید کالاهای مصرفی

**پاسخ:** الف
**تشریح:** در معاملات بین‌المللی یا خریدهای بزرگ، ریسک عدم پرداخت بالاست؛ بنابراین، تامین‌کننده معمولاً از ضمانت‌نامه بانکی یا بیمه‌ای برای تضمین دریافت وجه استفاده می‌کند.

25. **«قرارداد نمایندگی» در قانون تجارت چه نقش مهمی دارد؟**
الف) ایجاد مسئولیت کیفری برای نماینده
ب) تعیین حق فروش در بازارهای خارجی و داخلی برای نماینده
ج) صرفاً تنظیم حقوق کارمندان
د) الزام به ثبت دفتر نمایندگی

**پاسخ:** ب
**تشریح:** قرارداد نمایندگی به نماینده اجازه می‌دهد کالا یا خدمات را در نام و به‌نفع اصل‌نماینده به‌فروش برساند؛ این قرارداد باید شامل حدود جغرافیایی، محصولات، حق‌العمل و شرایط فسخ باشد.

26. **در چه وضعیت‌هایی می‌توان «امضای دیجیتال» به‌جای امضای دست‌نویس در اسناد تجاری پذیرفت؟**
الف) تنها در اسناد دولتی
ب) هر زمان که قوانین مرتبط (قانون امضای الکترونیک) اجازه دهد و طرفین رضایت بدهند
ج) فقط در اوراق بهادار
د) هرگز

**پاسخ:** ب
**تشریح:** قانون امضای الکترونیک اجازه می‌دهد که اسناد تجاری با امضای دیجیتال معتبر باشند، به شرط داشتن گواهی‌نامهٔ دیجیتال معتبر و رضایت طرفین؛ این امر باعث تسریع در تبادل اسناد می‌شود.

27. **کدامیک از موارد زیر نشان‌دهنده «پیش‌نویس قرارداد» (Draft Contract) است؟**
الف) سند نهایی امضا شده
ب) سندی که هنوز مورد بررسی و اصلاح قرار می‌گیرد
ج) نسخهٔ چاپ‌شده در روزنامه
د) سند ثبت‌شده در دفتر اسناد عمومی

**پاسخ:** ب
**تشریح:** پیش‌نویس قرارداد سندی است که هنوز نهایی نشده، حاوی بندهایی است که ممکن است پس از مذاکرات تغییر کند؛ پس از تأیید نهایی، به‌صورت سند اجرایی تبدیل می‌شود.

28. **در قانون تجارت، «تبدیل» (Conversion) یک شرکت به چه معناست؟**
الف) تغییر نوع شرکت (مثلاً تضامنی به مختلط) بدون انحلال
ب) فروش تمام دارایی‌های شرکت
ج) ترکیب دو شرکت در یک واحد
د) تغییر نام تجاری

**پاسخ:** الف
**تشریح:** تبدیل به معنای تغییر نوع حقوقی (مانند تبدیل تضامنی به مختلط یا مختلط به سهامی) است؛ این کار با تصویب تغییرات در آیین‌نامه و ثبت رسمی انجام می‌شود و شرکت ادامه فعالیت می‌کند.

29. **به‌موجب کدام اصل می‌توان «حفاظت از منافع مصرف‌کننده» را در قراردادهای تجاری اعمال کرد؟**
الف) اصل حاکمیت قانون
ب) اصل حسن نیت (Good Faith)
ج) اصل استقلال قضائی
د) اصل الزام‌پذیری

**پاسخ:** ب
**تشریح:** اصل حسن نیت به‌عنوان کلیهٔ روابط تجاری، مستلزم رفتار صادقانه، شفافیت و عدم فریب است؛ بنابراین، منافع مصرف‌کننده باید در قراردادها مورد حفاظت قرار گیرد.

30. **قانون تجارت چه‌گونه به «دستگاه‌های حسابداری» (Accounting Systems) در شرکت‌ها می‌پردازد؟**
الف) الزام به ثبت تمام معاملات در دفتر حسابرسی
ب) تعهد به تدوین صورت‌های مالی سالانه طبق استانداردهای حسابداری
ج) صرف‌نظر از حسابداری در شرکت‌های کوچک
د) حذف نیاز به حسابرسی

**پاسخ:** ب
**تشریح:** شرکت‌های تجاری موظفند صورت‌های مالی سالانه (ترازنامه، صورت سود و زیان) را بر‌اساس استانداردهای حسابداری (مانند IFRS یا حسابرس داخلی) تهیه و به‌منظور شفافیت مالی ارائه دهند.

31. **در قانون تجارت، «وفد تجاری» (Trade Mission) چه توانایی قانونی دارد؟**
الف) تنها نمایندگی رسمی دولت در مذاکرات بین‌المللی
ب) تجارت مستقیم کالاهای داخلی در بازارهای خارجی به‌نام خود
ج) صرفاً ارائه مشاوره تجاری
د) تأمین مالی پروژه‌های داخلی

**پاسخ:** ب
**تشریح:** وفد تجاری می‌تواند به‌نام خود کالا یا خدمات را در بازارهای خارجی عرضه کند؛ این فعالیت تحت قوانین تجارت داخلی و بین‌المللی تنظیم می‌شود.

32. **کدامیک از موارد زیر می‌تواند موجب «فسخ قرارداد بر‌اساس عدم توانایی مالی» (Incapacity) شود؟**
الف) تغییر در نرخ ارز
ب) بیکاری موقت خریدار
ج) اعلام ورشکستگی طرفین
د) همه موارد

**پاسخ:** ج
**تشریح:** اعلام ورشکستگی یک طرف، نشانگر عدم توانایی مالی برای اجرای تعهدات است و باعث می‌شود طرف دیگر بتواند قرارداد را به‌دلیل عدم توانایی اجرا فسخ کند.

33. **در قانون تجارت، «پیش‌نویس تجاری» (Commercial Draft) چه ویژگی دارد؟**
الف) الزام به پرداخت به‌صورت نقدی
ب) قابلیت انتقال با انتساب (assignment)
ج) فقط برای معاملات داخلی استفاده می‌شود
د) غیرقابل‌تباد

**پاسخ:** ب
**تشریح:** پیش‌نویس تجاری (مانند پیش‌نویس بانکی) می‌تواند به‌صورت واگذار (assignment) به شخص دیگری منتقل شود؛ این ویژگی نقدشوندگی و استفاده در معاملات تجاری را افزایش می‌دهد.

34. **«حکم توقیف» (Attachment) در دادرسی تجاری چه هدفی دارد؟**
الف) جلوگیری از تخلیه ملک
ب) اطمینان از اجرای حکم نهایی با ضبط دارایی بدهکار
ج) صرفاً اعلام تخلف
د) ثبت مالکیت جدید

**پاسخ:** ب
**تشریح:** توقیف دارایی بدهکار به‌منظور اطمینان از این است که پس از صدور حکم نهایی، دارایی‌های لازم برای پرداخت طلب در اختیار طلب‌کننده باشد؛ این امر مانع فرار دارایی می‌شود.

35. **کدامیک از موارد زیر می‌تواند باعث «تغییر نماینده» (Change of Agent) در قرارداد نمایندگی شود؟**
الف) پایان مدت قرارداد
ب) تخلف نماینده از شرایط قرارداد
ج) توافق دو طرف برای خاتمه همکاری
د) همه موارد

**پاسخ:** د
**تشریح:** نماینده می‌تواند با پایان مدت، تخلف از شرایط یا توافق برای خاتمه قرارداد تغییر یابد؛ در این صورت نیاز به امضای قرارداد جدید یا تنظیم اعلامیهٔ خاتمه است.

36. **در شرایطی که یک شرکت تجاری به دلیل «قرض‌گیری» از بانک‌ها دچار مشکل مالی شود، چه روند قانونی برای رسیدگی به این وضعیت وجود دارد؟**
الف) اعلام ورشکستگی بر پایهٔ قانون تشییع دارایی‌ها
ب) درخواست تجدیدنظر در قراردادهای وام
ج) اخذ حمایت از وزارت اقتصاد
د) تمام موارد

**پاسخ:** ا (اعلام ورشکستگی)
**تشریح:** در صورت ناتوانی در پرداخت بدهی‌ها، شرکت می‌تواند به‌دست اقدام به اعلام ورشکستگی (تشییع دارایی‌ها) بر‌اساس قانون تجاری یا قانون دیوان تجاری نماید؛ این روند شامل ارائه برنامهٔ واگذاری ملک‌ها و پرداخت طلب‌ها می‌شود.

37. **«قانون تجارت» چه‌گونه نسبت به «ارائه ضمانت» (Security) در معاملات تجاری می‌نگرد؟**
الف) الزام به ارائه وثیقه برای هر نوع معامله
ب) اجازه استفاده از انواع ضمانت‌ها (ضمانت بانکی، رهن، وثیقه شخصی) بسته به نوع معامله
ج) منع همه‌گونه ضمانت‌ها
د) محدود به ضمانت‌های ملکی

**پاسخ:** ب
**تشریح:** قانون تجارت انواع ضمانت (پروژه‌پذیر، رهن، وثیقه شخصی) را به‌عنوان روش‌های اطمینان از انجام تعهدات می‌پذیرد؛ انتخاب نوع ضمانت به‌مورد معامله و توافق طرفین بستگی دارد.

38. **در چه شرایطی می‌توان «اشعار غیرقانونی» (Illicit Statements) را در یک قرارداد تجاری منسوخ کرد؟**
الف) اگر متن قانون تجارت صراحتاً آن را منع کند
ب) وقتی به‌نظر می‌رسد بر اصول عمومی حقوق خلاف است
ج) فقط با اجماع دو طرف
د) هیچ‌گاه

**پاسخ:** ب
**تشریح:** اگر بخشی از قرارداد مخالف اصول عمومی حقوق (مثلاً شرطی که به تبعیض نژادی می‌پردازد) باشد، می‌تواند منسوخ و بی‌اعتبار اعلام شود؛ عدالت عمومی و قانون اساسی بر این امر نظارت می‌کند.

39. **«پیشنهاد خرید سبد سهام» (Bundle Offer) در بورس چه ویژگی‌ای دارد؟**
الف) پرداخت یکجا برای تمام سهام‌ها
ب) فروش به‌صورت ترکیبی با تخفیف نسبت به خرید جداگانه
ج) فقط برای اوراق قرضه اعمال می‌شود
د) ممنوع است

**پاسخ:** ب
**تشریح:** پیشنهاد خرید سبد سهام به‌صورت ترکیبی باعث می‌شود خریدار با تخفیف نسبت به خرید تک‌تک سهام، سبدی از اوراق را خریداری کند؛ این نوع معامله در بورس تحت قوانین اوراق بهادار قابل‌استفاده است.

40. **در قانون تجارت، «کلیدواژه» (Key Clause) «قابلیت تجدیدنظر» (Revisability) به چه معناست؟**
الف) امکان بازنگری موقت توسط دادگاه
ب) امکان تغییر قرارداد توسط یک طرف پس از امضا
ج) امکان اصلاح قرارداد با توافق دوطرف بدون تخلیه حقوق اولیه
د) عدم امکان تغییر

**پاسخ:** ج
**تشریح:** قابلیت تجدیدنظر به این معناست که طرفین می‌توانند با توافق جدید، بندهای قرارداد را تغییر دهند؛ این تغییرات باید به‌صورت یک سند مکتوب رسمی ثبت شود.

41. **کدامیک از موارد زیر می‌تواند موجب «نظر اعتراض» (Objection) به اجرای حکم تجاری شود؟**
الف) عدم پرداخت هزینه دیوان
ب) ادعای عدم صلاحیت دادگاه تجارت
ج) اختلاف بر سر مبلغ طلب
د) تمام موارد

**پاسخ:** ب
**تشریح:** اعتراض به اجرای حکم می‌تواند به‌دلیل عدم صلاحیت دادگاه (محدوده قضائی) صورت گیرد؛ در این صورت، حکم ممکن است متوقف یا تجدیدنظر شود.

42. **در یک «قرارداد فروش اقساطی» (Installment Sale) چه نکته‌ای باید در قرارداد گنجانده شود؟**
الف) تاریخ تحویل کالا فقط
ب) میزان اقساط، تاریخ سررسید و بهره (اگر باشد)
ج) فقط قیمت کل کالا
د) اعتبار نامحدود

**پاسخ:** ب
**تشریح:** قرارداد فروش اقساطی باید شامل جزئیات اقساط (مبلغ، تاریخ سررسید)، نرخ بهره (در صورت وجود) و شرایط پیش‌پرداخت یا تعلیق پرداخت باشد؛ این موارد برای اجرای صحیح تعهدات ضروری‌اند.

43. **«قوانین مالیاتی» در قانون تجارت چگونه به‌کار می‌روند؟**
الف) فقط بر درآمد شرکت‌های تجاری اعمال می‌شود
ب) بر سود خالص، مالیات بر ارزش افزوده و مالیات بر دارایی‌ها اعمال می‌شود
ج) فقط بر درآمد شخصی صاحبان شرکت‌ها
د) غیرقابل اعمال بر شرکت‌های دولتی

**پاسخ:** ب
**تشریح:** شرکت‌های تجاری ملزم به پرداخت مالیات بر درآمد (سود خالص)، مالیات بر ارزش افزوده (VAT) برای فروش کالا و خدمات و در برخی موارد مالیات بر دارایی‌ها هستند؛ این مالیات‌ها بر پایهٔ قوانین مالیاتی عمومی و تجاری محاسبه می‌شوند.

44. **در قانون تجارت، چه شرایطی برای «ثبت طلب» (Registration of Claim) در دفتر دادنامه‌ها لازم است؟**
الف) نوشتن درخواست و پرداخت هزینهٔ ثبت
ب) فقط ارائه سند طلب
ج) عدم نیاز به ارائه سند
د) صرفاً اعلام به دادگاه

**پاسخ:** الف
**تشریح:** برای ثبت طلب در دفتر دادنامه‌ها، طلب‌کننده باید درخواست مکتوب ارائه دهد، هزینه‌ ثبت را پرداخت کند و اسناد پشتیبان (مانند فاکتور یا قرارداد) را ضمیمه نماید؛ این ثبت باعث حفظ حقوق طلب‌کننده می‌شود.

45. **کدام یک از موارد زیر نشانگر «نقض قرارداد» (Breach of Contract) است؟**
الف) عدم تحویل کالا در موعد مقرر
ب) تغییر قیمت پس از امضای قرارداد بدون توافق
ج) رد پرداخت خسارت توسط خریدار پس از دریافت کالا معیوب
د) همه موارد

**پاسخ:** د
**تشریح:** هر یک از موارد مذکور نشان‌دهنده یک تخلف از شروط قراردادی است که می‌تواند منجر به طلب خسارت، لغو یا اصلاح قرارداد گردد.

46. **در چه وضعیتی می‌توان «پیشنهاد فسخ» (Termination Offer) را به‌صورت یک‌جانبه ارائه کرد؟**
الف) زمانی که قرارداد به‌صورت خاصی برای یک‌طرفه‌بود
ب) در هر قرارداد تجاری
ج) فقط در قراردادهای بین‌المللی
د) هیچ‌گاه

**پاسخ:** الف
**تشریح:** اگر قرارداد حاوی بندهای یک‌جانبه برای فسخ (مانند حق فسخ بدون دلیل) باشد، طرف می‌تواند به‌تنهایی این گزینه را اعمال کند؛ در غیراین صورت نیاز به موافقت طرف دیگر است.

47. **«ضمانت‌نامه اجرایی» (Performance Guarantee) در پروژه‌های ساخت‌وساز چه کاری انجام می‌دهد؟**
الف) تأمین مالی پروژه
ب) تضمین تکمیل پروژه طبق ضوابط و زمان‌بندی مقرر
ج) ایجاد سرمایه‌گذاری
د) پرداخت مالیات

**پاسخ:** ب
**تشریح:** ضمانت‌نامه اجرایی معمولا توسط بانک یا شرکت بیمه صادر می‌شود و در صورت عدم تکمیل پروژه توسط پیمانکار، مبلغ تضمین به کارفرما پرداخت می‌شود؛ این ابزار برای کاهش ریسک پروژه استفاده می‌شود.

48. **در قانون تجارت «حمایت از کارآفرینان» به‌صورت چه ابزارهایی انجام می‌شود؟**
الف) تخفیف مالیات بر درآمد
ب) تسهیل در اخذ وام‌های بانکی با نرخ‌های پایین
ج) ارائه مشاوره و بخشی از تسهیلات قانونی
د) همه موارد

**پاسخ:** د
**تشریح:** قانون تجاری با ارائه تخفیف‌های مالیاتی، تسهیل دسترسی به وام‌های ارزان، و ایجاد مشاوره‌های تخصصی برای کارآفرینان هدف حمایت از ایجاد و رشد شرکت‌های نوپا دارد.

49. **کدامیک از موارد زیر می‌تواند منجر به «پیشنهاد فروش تخفیفی» (Discounted Sale Offer) در یک شرکت تجاری شود؟**
الف) تخفیف موقت برای جذب مشتریان جدید
ب) تخفیف دائمی برای همه محصولات
ج) تخفیف در زمان‌های تعطیلات رسمی
د) همه موارد

**پاسخ:** د
**تشریح:** تخفیف‌های موقت، دائمی یا فصلی همگی می‌توانند به‌عنوان ابزار بازاریابی در طرح‌های فروش شرکت‌های تجاری به‌کار روند؛ هر یک نیاز به تدوین قرارداد فروش مناسب دارد.

50. **«حاکمیت» (Governing Law) در یک قرارداد بین‌المللی چه نقشی دارد؟**
الف) تعیین زبان قرارداد
ب) تعیین کشور یا نظام حقوقی که بر قرارداد حاکم است
ج) تعیین زمان اجرا
د) تعیین مبلغ تعهدات

**پاسخ:** ب
**تشریح:** انتخاب حاکمیت حقوقی (مثلاً قانون ایران یا ایالات متحده) مشخص می‌کند که کدام نظام حقوقی برای تفسیر و اجرای تعهدات قراردادی مرجع است؛ این موضوع در صورت بروز اختلاف بسیار حائز اهمیت است.

51. **کدامیک از موارد زیر نشان‌دهنده «قسط‌گذاری» (Instalment) در پرداخت طلب تجاری است؟**
الف) پرداخت یک‌باره تمام مبلغ
ب) پرداخت مبلغ در چندین قسط با تاریخ سررسید مشخص
ج) عدم پرداخت هیچ‌گاه
د) پرداخت به‌صورت کالای معادل

**پاسخ:** ب
**تشریح:** قسط‌گذاری به معنای تقسیم مبلغ طلب به بخش‌های کوچکتر است که در تاریخ‌های مشخص پرداخت می‌شوند؛ این روش برای تسهیل پرداخت‌های بزرگ توسط طلب‌کننده استفاده می‌شود.

52. **«نقض تعلل» (Delay) در انجام تعهد تجاری چه عواقبی دارد؟**
الف) پرداخت جریمه دیرکرد بر اساس نرخ توافق‌شده
ب) امکان طلب خسارت خسارت‌های ناشی از تأخیر
ج) امکان طلب فسخ قرارداد
د) تمام موارد

**پاسخ:** د
**تشریح:** تعلل می‌تواند باعث اعمال جریمه دیرکرد، خسارت‌های ناشی از تاخیر (مانند هزینه‌های اضافی) و حتی فسخ قرارداد توسط طرف دیگر شود؛ بسته به شرایط قرارداد.

53. **در چه‌موقع می‌توان «انقضای قرارداد» (Expiration) را به‌دلیل عدم تمدید اعمال کرد؟**
الف) وقتی تاریخ انقضا در قرارداد واضحاً تعیین شده باشد
ب) وقتی یک‌طرف تصمیم به پایان قرارداد بگیرد
ج) فقط در صورت توافق دوطرف برای خاتمه
د) هیچ‌گاه

**پاسخ:** الف
**تشریح:** اگر قرارداد حاوی تاریخ انقضای قطعی باشد و طرفین ظرف معین تمدید نکرده باشند، قرارداد به‌طور خودکار منقضی می‌شود؛ این اصل در قراردادهای تجاری رایج است.

54. **«مدیریت ریسک» (Risk Management) در یک پروژه تجاری شامل چه مراحلی است؟**
الف) شناسایی ریسک، ارزیابی، برنامه‌ریزی برای کاهش یا انتقال ریسک، نظارت و بازبینی
ب) فقط شناسایی ریسک
ج) فقط ارزیابی ریسک
د) فقط نظارت بر ریسک

**پاسخ:** الف
**تشریح:** مدیریت ریسک یک فرآیند چهار مرحله‌ای است: شناسایی ریسک‌های ممکن، ارزیابی اثر و احتمال، برنامه‌ریزی برای کاهش/انتقال ریسک (مثلاً بیمه) و نظارت مستمر بر وضعیت.

55. **در قانون تجارت، «پیشنهاد امانی» (Escrow) چه کاربردی دارد؟**
الف) ذخیره‌سازی اسناد مالی توسط شخص ثالث تا اجرای شرط قرارداد
ب) خرید کالا به‌صورت مستقیم
ج) توزیع سود بین شرکا
د) جایگزین حساب بانکی

**پاسخ:** الف
**تشریح:** امانت (Escrow) به‌منظ نگهداری پول یا اسناد توسط شخص ثالث (بانک یا وکیل) تا زمان تحقق شرایط قرارداد استفاده می‌شود؛ این روش خطر عدم پرداخت یا تحویل نادرست را کاهش می‌دهد.

56. **«قرارداد پشتیبانی فنی» (Technical Support Agreement) در تجارت چه نکته‌ای باید داشته باشد؟**
الف) تعریف دقیق خدمات، مدت زمان، هزینه و مسئولیت‌ها
ب) فقط امضای طرفین
ج) ذکر تاریخ آغاز پروژه فقط
د) تعیین مکان دفتر

**پاسخ:** الف
**تشریح:** قرارداد پشتیبانی فنی باید خدمات مشخص (پچ، بروزرسانی)، مدت زمان پشتیبانی، هزینه‌ها، شرایط ارتقا و مسئولیت‌های هر طرف را به‌دقت تعریف کند؛ این امر از بروز اختلاف جلوگیری می‌کند.

57. **کدامیک از موارد زیر می‌تواند باعث «بررسی مجدد» (Re‑examination) یک قرارداد تجاری شود؟**
الف) تغییر قوانین یا مقررات مرتبط پس از امضای قرارداد
ب) نارضایتی یک

**آیین دادرسی مدنی – ۷۰ سؤال (تستی + تشریحی)**
*هر سؤال شامل چهار گزینه (الف‑د) است؛ پس از گزینه‌ها گزینهٔ صحیح و توضیح مفصل ارائه می‌شود.*

—

### ۱. موضوع دعوی مادّه می‌تواند چه چیزی باشد؟
الف) فقط حقوق شخصی‌؛ ب) فقط حقوق املاک؛ ج) هر نوع حق قابل اجرا؛ د) فقط طلب‌های مالی.
**پاسخ:** ج
**تشریح:** در آیین‌دادرسی مدنی، دعوا می‌تواند نسبت به هر حقی باشد که قابل اجرایی باشد؛ شامل طلب‌های مالی، حقوق ملکی، حقوق شخصی (مانند حق شهرت) و حتی طلب‌های اداری می‌شود. اصل «قابلیت اجرایی» به‌معنی امکان دریافت حکم قضایی برای تأمین حق است.

### ۲. صلاحیت قضائی برای بررسی دعوی مادی بر پایهٔ کدام معیار تعیین می‌شود؟
الف) محل اقامت مدعی؛ ب) محل وقوع نقص؛ ج) محل اقامت یا محل دادگاه محل اجرا؛ د) همه موارد.
**پاسخ:** ج
**تشریح:** در دعوی‌های مدنی، صلاحیت مکتوب (مادی) بر پایهٔ محل اقامت یا محل اجرای حکم (محل دارایی) تصمیم‌گیری می‌شود. اگر مورد مورد‌نظر در چندین محل رخ داده باشد، مراجع می‌توانند بر اساس «قواعد اختصاصی» یا «قواعد تناوبی» تصمیم‌گیرند.

### ۳. چه‌گاه درخواست «دعوی پیش‌درآمدی» (pre‑liminary objection) قابل‌پذیر است؟
الف) هنگام رسیدن به دادگاه؛ ب) تنها پس از صدور حکم؛ ج) قبل از رسیدن دعوا به دادگاه؛ د) هیچ‌گاه.
**پاسخ:** ج
**تشریح:** دعوی پیش‌درآمدی به‌منظور رد دعوا بر اساسی (مانند عدم صلاحیت، عدم حضور قضیه، یا عدم وجود حق مطلق) پیش از بررسی اصل دعوا مطرح می‌شود. این اعتراض باید پیش از بررسی دعوا و قبل از صدور حکم نهایی ثبت گردد.

### ۴. نسبت به چه مواردی می‌توان درخواست «حکم موقت» (interim relief) کرد؟
الف) فقط در دعواهای ملکی؛ ب) فقط در دعواهای جزایی؛ ج) در هر نوع دعوا زمانی که خطر ضرر غیرقابل جبران وجود داشته باشد؛ د) فقط در دعواهای خانوادگی.
**پاسخ:** ج
**تشریح:** حکم موقت جهت حفظ وضعیت قبل از صدور حکم نهایی جلوگیری از خسارت عادلانه صادر می‌شود؛ شامل توقیف اموال، ممنوعیت خروج، یا دستور به انجام یا عدم انجام عمل. معیار اصلی «خطر فوری و غیرقابل جبران» است.

### ۵. چه زمانی می‌توان ادعای «قضایای مشترک» (joinder of parties) را پذیرفت؟
الف) زمانی که کلیه طرفین ادعاهای یکسانی دارند؛ ب) زمانی که ادعاهای متفاوت اما مرتبط با یک موضوع هستند؛ ج) فقط زمانی که طرفین صاحب دعوا باشند؛ د) هیچ‌گاه.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** طبق ماده ۲۲ قانون آیین‌دادرسی مدنی، ادعای پیوستگی (joinder) زمانی مجاز است که دعاوی متفاوت اما به‌هم‌پیوسته (اخلاقاً یا حقاً) باشند؛ این کار باعث صرفه‌جویی در زمان و هزینه می‌شود و مانع تصمیم‌گیری‌های متناقض نمی‌شود.

### ۶. اطلاع‌رسانی «دعوی» (notice of pleading) باید حاوی چه مواردی باشد؟
الف) فقط نام طرفین؛ ب) اسم دعوا، دلایل، مقدار طلب و مدرک؛ ج) فقط مقدار طلب؛ د) فقط تاریخ دعوا.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** در ماده ۱۶ قانون، اطلاع‌رسانی شامل نام طرفین، شرح مختصر دعوا، دلایل (دلیل‌های حقوقی و واقعی) و مقدار طلب (در صورت وجود) می‌باشد. هدف، اطمینان از اطلاع کامل خوانده‌شده و فراهم‌شدن فرصت مناسب برای پاسخ است.

### ۷. چه‌گاه می‌توان «حکم قطع» (summary judgment) را درخواست کرد؟
الف) وقتی ادعاهای طرفین واضح باشد؛ ب) فقط در دعاوی جزئی؛ ج) پس از تمام مراحل دادرسی؛ د) هیچ‌گاه.
**پاسخ:** الف
**تشریح:** حکم قطع زمانی صادر می‌شود که دلایل حقوقی و واقعی واضح باشد و ادامه دادرسی برای بررسی بیشتر ضرورتی نداشته باشد. دادگاه می‌تواند به‌سرعت پرونده را بر اساس اسناد و مدارک موجود پایان دهد.

### ۸. در چه شرایطی می‌توان «دستور عفو» (stay of execution) درخواست کرد؟
الف) فقط در دعواهای تجاری؛ ب) وقتی اجرای حکم منجر به ضرر جدی برای طرف طلب‌کننده شود؛ ج) همیشه؛ د) فقط در دعاوی خانوادگی.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** عفو اجرایی (stay) به‌منظور جلوگیری از انجام حکم اجرایی در صورتی که اجرای آن باعث خسارت بزرگی شود یا جهت بررسی تجدیدنظر لازم باشد، طلب می‌شود. دادگاه بر مبنای اصل تعادل منافع تصمیم می‌گیرد.

### ۹. تخفیف «قانونی‌سازی» (legalisation) اسناد خارجی در ایران چه مرحله‌ای دارد؟
الف) فقط ترجمه؛ ب) تصدیق توسط سفارت؛ ج) تأیید توسط وزارت امور خارجه و سپس وزارت دادگستری؛ د) فقط تأیید وزارت دادگستری.
**پاسخ:** ج
**تشریح:** اسناد خارجی برای استفاده در دادگاه‌های ایرانی باید ابتدا توسط وزارت امور خارجه تأیید شده، سپس توسط وزارت دادگستری قانونی‌سازی (legalisation) شود؛ این دو مرحله تضمین می‌کند که اسناد به‌درستی شناخته شوند.

### ۱۰. «حکم تعلیق» (adjournment) در چه مواردی مشروع است؟
الف) فقط به درخواست قضات؛ ب) به درخواست طرفین یا خود قاضی برای دلایل موجه؛ ج) فقط در موارد اضطراری؛ د) هرزمانی.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** تعلیق جلسه دادرسی می‌تواند به‌صورت خودسرانه توسط قاضی یا به درخواست طرفین به دلایلی چون عدم حضور گواهی، نیاز به تکمیل پرونده یا موارد اضطراری باشد. هدف آن حفظ عدالت و جلوگیری از تصمیم‌گیری نادرست است.

### ۱۱. چه‌گاه می‌توان دعوت «شاخص» (expert witness) در دادگاه کرد؟
) فقط در دعاوی تجاری؛ ب) در هر دعوایی که نیاز به تخصص فنی داشته باشد؛ ج) هرزمان بدون قید؛ د) فقط در دعاوی جزائی.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** در دعاوی که مسائل فنی، علمی یا تخصصی وجود دارد (مانند ملکیت، محیط‌زیست، مهندسی) دادگاه می‌تواند از کارشناسان برای توضح نکات پیچیده استفاده کند. حضور شاخص باید با رضایت قاضی و بر اساس ضرورت علمی باشد.

### ۱۲. «پیشنهاد مصالحه» (settlement offer) برای پذیرش توسط دادگاه چه شرطی دارد؟
الف) فقط در دعاوی ملکی؛ ب) باید به‌صورت مکتوب باشد؛ ج) فقط در دعواهای خانوادگی؛ د) نیازی به مکتوب نیست.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** برای اینکه پیشنهاد مصالحه اعتبار قانونی داشته باشد، باید به‌صورت مکتوب ارائه شود و به‌دست طرف مقابل برسد؛ این معیار به‌منظور ایجاد شفافیت و جلوگیری از ادعای نادرست پیشنهادات انجام می‌شود.

### ۱۳. چه‌گاه می‌توان «دستور تجدیدنظر» (reconsideration) را طلب کرد؟
الف) پس از صدور حکم قطعی؛ ب) فقط قبل از صدور حکم؛ ج) فقط در دعاوی جزئی؛ د) هیچ‌گاه.
**پاسخ:** الف
**تشریح:** تجدیدنظر فقط پس از صدور حکم قطعی و در مواردی که دلایل جدید یا خطای اساسی در حکم وجود داشته باشد، قابل‌دریافت است. مهلت تجدیدنظر معمولاً ۳۰ روز از تاریخ اعلام حکم است.

### ۱۴. “دورهٔ اعتراض” (appeal period) در دعواهای ملکی چه مدت است؟
الف) ۱۰ روز؛ ب) ۱۵ روز؛ ج) ۳۰ روز؛ د) ۶۰ روز.
**پاسخ:** ج
**تشریح:** طبق ماده ۲۲۲ قانون آیین‌دادرسی مدنی، مدت زمان اعتراض به حکم دادگاه نخستین سی روز است؛ این مهلت برای تهیه مدارک و استدلال‌های جدید به کار می‌رود.

### ۱۵. «سند قانونی» (legal document) در دعواهای ملکی چه ویژگی دارد؟
الف) باید به‌ شفاهی باشد؛ ب) باید به‌صورت مکتوب و ثبت‌شده باشد؛ ج) نیازی به ثبت ندارد؛ د) فقط در دعواهای جزائی.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** اسناد قانونی باید به‌صورت مکتوب، با امضای طرفین و در صورت لزوم ثبت (در دفتر اسناد رسمی یا دفاتر ثبت) باشند؛ این امر برای اثبات صحت ادعا و جلوگیری از ادعای کلکسیونی اسناد ضروری است.

### ۱۶. چه‌گاه می‌توان «دادگاه تجدیدنظر» (court of cassation) را درخواست کرد؟
الف) فقط برای ارتکاب جرم؛ ب) برای بررسی خلاف‌گیری از قوانین و اصول حقوقی؛ ج) برای بازنگری در موارد مالی؛ د) هیچ‌گاه.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** دادگاه تجدیدنظر (دادگاه عالی) در مواردی که حکم اولا به‌مستقیم با قانون یا اصول حقوقی مغایرت داشته باشد، می‌تواند مورد استئناف قرار گیرد؛ هدف آن اصلاح اشتباهات حقوقی نه بازنگری مجدد حقایق.

### ۱۷. «دليل‌نامه» (written evidence) شامل چه مواردی می‌شود؟
الف) فقط اسناد کتبی؛ ب) اسناد کتبی، صوتی، تصویری و دیجیتالی؛ ج) فقط شهادت شفاهی؛ د) فقط پیامک‌ها.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** در آیین‌دادرسی مدنی، شواهد می‌توانند شامل اسناد کتبی، اسناد صوتی، تصویری، دیجیتالی (ایمیل، پیامک) و حتی مدارک الکترونیکی باشند؛ بشرطی که قابل‌قبولیت قانونی داشته باشند.

### ۱۸. چه‌گاه می‌توان «دستن‌به‌دست دادستان» (prosecutor’s intervention) را در دعوی مدنی طلب کرد؟
الف) در هر دعوی؛ ب) فقط در دعاوی جزائی؛ ج) فقط در دعاوی مالی‌مشرف؛ د) هرگز.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** دادستان در دعواهای جزائی نقش نظارتی دارد و می‌تواند در دعاوی مدنی که به منافع عمومی مربوط می‌شود (مثل جرم‌های مالی) مداخله کند؛ اما عموماً در دعاوی خصوصی‌ فقط به‌عنوان شاهد یا متخصص حضور دارد.

### ۱۹. «نقض قادرقانونی» (void judgment) به چه معناست؟
الف) حکمی است که به‌صورت جزئی رد می‌شود؛ ب) حکمی که از ابتدا فاقد صلاحیت یا قانون‌پذیری است؛ ج) حکم موقت؛ د) حکم تعلیق.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** حکم قادرقانونی چون مخالف قوانین اساسی یا نقض اصول عمومی حقوق است؛ از ابتدا اعتبار قانونی ندارد و می‌تواند توسط دادگاه تجدیدنظر یا دادگاه عالی باطل شود.

### ۲۰. در دعاوی «اموال منقول» (movable property) کدام معیار برای تعیین محل قضائی اصلی به‌کار می‌رود؟
الف) محل سکونت مدعی؛ ب) محل سکونت مدعی‌علیه؛ ج) محل اقامت مالک یا محل استفاده اصلی؛ د) محل وقوع خلاف.
**پاسخ:** ج
**تشریح:** برای اموال منقول، محل اقامت مالک یا محل استفاده اصلی (محل ذخیره‌سازی یا بهره‌برداری) معیار تعیین‌صلاحیت است؛ این امر برای جلوگیری از تعارضات قضائی و تسهیل اجرای حکم مهم است.

### ۲۱. چه‌گاه می‌توان «احضار شهادت» (witness summons) را صادر کرد؟
الف) فقط در دعواهای جزائی؛ ب) فقط در دعاوی ملکی؛ ج) هر زمان که شاهدی وجود داشته باشد که می‌تواند حقیقت را روشن کند؛ د) فقط در دعاوی خانوادگی.
**پاسخ:** ج
**تشریح:** احضار شهادت توسط دادگاه یا طرف دعوا انجام می‌شود تا شاهدی حضور یابد؛ نکتهٔ کلیدی این است که حضور شاهد برای روشن شدن حقیقت ضروری باشد و نه صرفاً دلایل مستند.

### ۲۲. «تشخیص دستور» (judgment of determination) چه موردی را شامل می‌شود؟
الف) صرفاً رد دعوی؛ ب) اعلام وجود حق (recognition) و تعیین مقدار طلب؛ ج) فقط صدور حکم موقت؛ د) فقط تعلیق دعوی.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** تشخیص‌دستور شامل دو بخش اساسی است: (1) شناخت حق دعوا (وجود حق مدعی) و (2) تعیین مقدار یا نوع طلب (مبلغ، عمل یا ترک عمل). این حکم پایه‌گذار اجرای نهایی است.

### ۲۳. «روند متقابل» (reciprocity) در اجرای احکام خارجی چه مفهوم دارد؟
الف) اجرای احکام فقط در داخل کشور؛ ب) اجرای احکام خارجی تنها زمانی که کشور مبدأ همان احکام را در کشور خود اجرا کند؛ ج) اجرای خودکار؛ د) هیچ‌گاه.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** اصل متقابل به این معناست که کشورها احکام خارجی را تنها در صورتی اجرا می‌کنند که کشور صادرکننده نیز احکام مشابه را در کشور خود اجرا نماید؛ این اصل در عدم‌اجرای احکام ناسازگار یا ناعادلانه به‌کار می‌رود.

### ۲۴. چه‌گاه می‌توان «دستگیری موقتی» (temporary seizure) از اموال طلب‌کننده اعمال کرد؟
الف) در دعاوی مالی؛ ب) در دعاوی خانوادگی؛ ج) در هر دعوی که خطر عدم پرداخت وجود داشته باشد؛ د) فقط در دعواهای تجاری.
**پاسخ:** ج
**تشریح:** دستگیری موقت از اموال (موقتی) برای جلوگیری از فرار یا تخریب دارایی‌ها به‌کار می‌رود؛ شرط اصلی خطر غیرقابل جبران برای طلب‌کننده است و نیاز به حکم موقت دارد.

### ۲۵. چه‌گاه می‌توان «اعتراض به قانون** (objection to law) را در دادگاه مطرح کرد؟
الف) فقط در مرحلۀ استنادی؛ ب) در هر مرحله‌ای که قانون به‌صورت واضح مخالف قانون اساسی یا قانون قابل اجرا باشد؛ ج) فقط در مراحل اجرائی؛ د) فقط در دعواهای جزائی.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** اعتراض به قانون (question of law) می‌تواند در هر مرحله‌ای (دادرسی، استنادی یا تجدیدنظر) مطرح شود؛ اگر قانون مورد دعوا مخالف قانون اساسی یا اصول عمومی حقوق باشد، می‌تواند منجر به توقف یا بازنگری دعوا گردد.

### ۲۶. «قسط‌کردن دعوا» (fragmentation of action) چه مفهومی دارد؟
الف) تقسیم دعوا به چند دعوای جداگانه؛ ب) وصله‌دادن دعوا؛ ج) ترکیب دو دعوا؛ د) هیچ‌یک.
**پاسخ:** الف
**تشریح:** قسط‌کردن دعوا به معنای تقسیم یک دعوای کلی به چند دعوای جزئی بر اساس موضوع یا طلب است؛ این کار برای سادگی رسیدگی، جلوگیری از بار زیاد دادگاه و تسهیل اجرای احکام انجام می‌شود.

### ۲۷. چه‌گاه می‌توان «دستور محاکمه دوطرفه» (bilateral trial) را طلب کرد؟
الف) فقط در دعاوی تجاری؛ ب) وقتی هر دو طرف طلب و دعوا دارند؛ ج) فقط در دعاوی ملکی؛ د) برای هیچ دعوایی.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** در دعاوی که هر دو طرف دارای دعواهای متقابل (counter‑claims) باشند، دادگاه می‌تواند جلسهٔ محاکمهٔ دوطرفه برگزار کند؛ این امر به عدالت فریم‌برداری می‌دهد و از تکرار مراحل جلوگیری می‌کند.

### ۲۸. «قانون‌گذاری مستقیم» (direct legislation) در آیین‌دادرسی مدنی چه معناست؟
الف) قانون‌گذاری توسط دادگاه؛ ب) قانون‌گذاری توسط پارلمان؛ ج) قانون‌گذاری توسط رئیس‌جمهور؛ د) قانون‌گذاری توسط هیئت‌دوم.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** قانون‌گذاری مستقیم به معنای تصویب قوانین توسط نهاد قانون‌گذاری (مجلس) است؛ دادگاه‌ها فقط این قوانین را تفسیر و اجرا می‌کنند.

### ۲۹. چه‌گاه می‌توان «دست‌برداری از اخطار** (withdrawal of notice) را انجام داد؟
الف) هنگام دریافت پاسخ؛ ب) قبل از پایان مهلت پاسخگویی؛ ج) پس از صدور حکم؛ د) هیچ‌گاه.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** اگر ادعای اولیه یا اخطاریه در مهلت مقرر اصلاح یا پس از اصلاح است، می‌توان آن را پیش از پایان مهلت رد یا برداشت؛ این امر باید به‌صورت مکتوب و به‌دست‌رسیدن طرف مقابل ثبت شود.

### ۳۰. چه‌گاه می‌توان «درخواست تجدید نظر در حکم پروژه» (review of draft judgment) را طلب کرد؟
الف) پس از صدور حکم قطعی؛ ب) پیش از صدور حکم نهایی؛ ج) پس از اجرای حکم؛ د) هر زمان.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** تجدیدنظر در پیش‌نویس حکم (draft judgment) معمولاً توسط قاضیان یا دیوان موقت انجام می‌شود؛ هدف اصلاح نواقص فنی یا محاسبه‌ای پیش از صدور نهایی است.

### ۳۱. «حکم تعدیل قانونی» (legal amendment) در پیگیری دعوا چه زمانی اعمال می‌شود؟
الف) پس از صدور حکم؛ ب) هنگام تغییر قانون بین رسما؛ ج) در هر زمان؛ د) فقط در دعاوی جزائی.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** اگر در حین دادرسی قانون مرتبط تغییر کند، دادگاه باید بر اساس اصل «قانون پیش‌رو» (lex loci) اجرا نماید؛ ممکن است حکم قبلی تحت تأثیر قانون جدید تجدیدنظر شود.

### ۳۲. چه‌گاه می‌توان «روند دستی** (summary procedure) را برای دعواهای کوچک به‌کار برد؟
الف) در هر دعوا؛ ب) فقط در دعاوی با طلب کمتر از ۵۰ میلیون ریال؛ ج) فقط در دعاوی جزائی؛ د) فقط در دعواهای ملکی.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** روند دستی (summary procedure) برای دعواهای کم‌مقداری (معمولاً زیر ۵۰ میلیون ریال) به‌کار می‌رود تا هزینه و زمان دادرسی کاهش یابد؛ این روند شامل مدارک محدود و عدم حضور وکیل است.

### ۳۳. «قسط‌گذاری مطالبه** (installment claim) چه مقداری است؟
الف) طلب کلی بدون پرداخت؛ ب) پرداخت طلب به‌صورت قسط‌های منظم؛ ج) مبالغ پرداختی به‌صورت یک‌جا؛ د) هیچ‌یک.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** قسط‌گذاری مطالبه به‌معنای تقسیم طلب به اقساط منظم (ماهانه، فصلی) است؛ دادگاه می‌تواند این ترتیب را براساس توانایی مالی طلب‌کننده تعیین کند.

### ۳۴. چه‌گاه می‌توان «دعوی اختصاصی» (exclusive jurisdiction) را مطرح کرد؟
الف) برای دعاوی عمومی؛ ب) برای دعاوی که فقط یک دادگاه خاص صلاحیت دارد (مثلاً دادگاه تجاری); ج) برای تمام دعاوی؛ د) هیچ‌گاه.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** دعوی اختصاصی به دعوایی گفته می‌شود که توسط یک دادگاه خاص (دادگاه تجاری، کیفری، خانواده) بر اساس ماده ۲۲ قانون دادرسی دارای صلاحیت انحصاری است؛ دیگر دادگاه‌ها نمی‌توانند آن را بررسی کنند.

### ۳۵. «دلیل‌شناسی پروسه** (procedural evidentiary) در دعوا چه نقشی دارد؟
الف) تعیین قوانین اساسی؛ ب) تعیین نحوه‌ٔ ارائه شواهد؛ ج) اعمال احکام؛ د) هیچ‌یک.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** دلیل‌شناسی پروسه‌ای قواعدی است که نحوهٔ ارائه، پذیرش، ارزیابی و وزن‌دادن به شواهد را در طول دادرسی تنظیم می‌کند؛ این قواعد برای حفظ عدالت و شفافیت ضروری‌اند.

### ۳۶. «تعیین مقدار دستور** (quantification of judgment) چه مواردی را شامل می‌شود؟
الف) فقط مبلغ پولی؛ ب) مبلغ پولی، عمل یا ترک عمل؛ ج) فقط عمل؛ د) فقط ترک عمل.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** تعیین مقدار حکم شامل سه شکل ممکن است: (1) حکم نقدی (پول)، (2) حکم عمل (انجام کاری) و (3) حکم ترک عمل (عدم انجام کاری). دادگاه با توجه به طلب و دلایل، یکی یا ترکیبی از این موارد را صادر می‌کند.

### ۳۷. چه‌گاه می‌توان «ادعای کاهش نقض** (reduction of violation) را مطرح کرد؟
الف) وقتی طرف مقابل به‌صورت جزئی تخلف کرده؛ ب) فقط در دعاوی جزائی؛ ج) وقتی طلب‌کننده موافقت کرد؛ د) هیچ‌گاه.
**پاسخ:** الف
**تشریح:** کاهش نقص (mitigation) به معنای درخواست کاهش طلب یا خسارت به‌دلیل اینکه قصور یا نقص طرف مقابل جز بوده است؛ دادگاه می‌تواند میزان خسارت را متناسب با درجه تقصیر تنظیم کند.

### ۳۸. «مفهوم قسط‌گیری دست‌به‌دست» (direct installment) در پرداخت بدهی چه معنا دارد؟
الف) پرداخت کل بدهی در یک‌بار؛ ب) پرداخت اقساط از طریق حواله بانکی؛ ج) پرداخت نقدی؛ د) هیچ‌یک.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** قسط‌گیری دست به دست به‌معنای پرداخت اقساط توسط طلب‌کننده به‌صورت مستقیم (معمولاً از حساب بانکی به حساب طلب‌کننده) است؛ این روش در اجرای احکام مالی استفاده می‌شود.

### ۳۹. چه‌گاه می‌توان «درخواست استقرار دفاع** (stay of defense) را داد؟
الف) وقتی دفاع غیرقانونی است؛ ب) وقتی طلب‌کننده بخواهد؛ ج) وقتی دفاع باعث تداخل با حکم موقت شود؛ د) هیچ‌گاه.
**پاسخ:** ج
**تشریح:** استقرار دفاع (stay of defense) می‌تواند در شرایطی اعمال شود که ادامهٔ دفاع باعث تداخل یا تضاد با حکم موقت یا تصمیم اضطراری شود؛ هدف حفظ اثر حکم موقت است.

### ۴۰. «قانون‌ساز تحریک به جرم** (law criminalizing incitement) در دعاوی مدنی چه تأثیری دارد؟
الف) هیچ‌تاثیری ندارد؛ ب) می‌تواند طلب‌گران را از دعوا منع کند؛ ج) می‌تواند به‌عنوان دلیل‌نامه مورداستفاده قرار گیرد؛ د) فقط در دعاوی جزائی.
**پاسخ:** ج
**تشریح:** اگر در طول دعوا یا پیش از آن، تحریک به جرم (مثلاً ادعای توهین) شود، این رفتار می‌تواند به‌عنوان مدرک برای اثبات تقصیر یا تقویت طلب مورد استفاده قرار گیرد؛ البته در حدی که قانون جزائی حاکم باشد.

### ۴۱. چه‌گاه می‌توان «دعوی نظامی** (institutional claim) را مطرح کرد؟
الف) در دعاوی تجاری؛ ب) در دعاوی مختص به‌نقش‌های دولتی؛ ج) در تمام دعاوی؛ د) فقط در دعاوی خانوادگی.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** دعوی نظامی به دعوایی گفته می‌شود که مربوط به حق یا مسئولیت‌های نهادهای دولتی (مانند ادعای خسارت از دولت) باشد؛ معمولاً موضوعات نظارتی یا تعهدات اساسی دولت در این دسته قرار می‌گیرد.

### ۴۲. «تقاضای تسویه موقت** (interim settlement) چه مواردی را شامل می‌شود؟
الف) فقط پرداخت نقدی؛ ب) فقط تسویه با اموال؛ ج) پرداخت جزئی یا تعهد به پرداخت در آینده؛ د) هیچ‌یک.
**پاسخ:** ج
**تشریح:** تسویه موقت می‌تواند شامل پرداخت بخشی از طلب، تعهد به پرداخت در آینده، یا انتقال اموال موقت باشد؛ هدف آن کاهش تنش و حفظ وضعیت موجود تا زمان صدور حکم نهایی است.

### ۴۳. چه‌گاه می‌توان «دست‑اندرکار دادگاه** (court’s intervention) برای ارزیابی شواهد** را طلب کرد؟
الف) فقط در دعاوی جزائی؛ ب) زمانی که شواهد پیچیده یا تخصصی باشد؛ ج) فقط در دعاوی ملکی؛ د) هیچ‌گاه.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** دادگاه می‌تواند خود یا با حضور کارشناسان، شواهد پیچیده (نقوش، اسناد الکترونیکی) را ارزیابی کند؛ این کار برای جلوگیری از سوءتفاهم و تضمین عدالت ضروری است.

### ۴۴. «دستور متقابل پیشنهاد** (reciprocal offer) در مذاکرات دعوا چه نقش دارد؟
الف) هیچ‌نقشی ندارد؛ ب) تضمین می‌کند که هر دو طرف به‌نرخ مساوی مزایا می‌گیرند؛ ج) فقط در دعاوی تجاری؛ د) فقط در دعاوی خانوادگی.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** پیشنهاد متقابل به‌معنای ارائه‌ای است که هر دو طرف توافق می‌کنند؛ این امر در میان‌جیای دعوا و جلوگیری از ادامهٔ دعوا مؤثر است، زیرا هر دو طرف به‌نوبت امتیاز می‌گیرند.

### ۴۵. چه‌گاه می‌توان «دعوی منقضی شده** (time‑barred claim) را رد کرد؟
الف) وقتی مدت زمان قانونی برای مراجعه به دادگاه گذشته باشد؛ ب) در هر زمان؛ ج) فقط در دعاوی جزائی؛ د) هیچ‌گاه.
**پاسخ:** الف
**تشریح:** منقضی دعوا به‌معنای اینکه مدت زمان مقرر برای طرح دعوا (مثلاً ۳ سال) گذشته باشد؛ در این حالت طرف مقابل می‌تواند به‌محضهٔ منقضی استناد کند و دعوا رد شود.

### ۴۶. «دستور تشخیص نقض قانون** (finding of legal violation) چه تأثیری در اجرای حکم دارد؟
الف) فقط تأخیر؛ ب) امکان تجدیدنظر در حکم نهایی؛ ج) حکم به‑صورت خودکار اجرا می‌شود؛ د) هیچ‌یک.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** تشخیص نقض قانون (مانند عدم رعایت قوانین اجرایی) می‌تواند باعث تجدیدنظر در حکم نهایی و اصلاح تصمیم قضائی شود؛ این اصل بر پایهٔ اعتبار قانونی تصمیمات استوار است.

### ۴۷. چه‌گاه می‌توان «دعوی اعسار پیش‌دستی** (pre‑emptive claim) را مطرح کرد؟
الف) در دعاوی مالی؛ ب) وقتی خطر خسارت جدی پیش‌بینی می‌شود؛ ج) فقط در دعاوی ملکی؛ د) هیچ‌یک.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** دعوی اعسار پیش‌دستی به‌معنای اقدام پیشگیرانه برای جلوگیری از وقوع خسارت جدی است؛ معمولاً در مواردی که خطر فوری وجود دارد (مانند تخریب ملک) مطرح می‌شود.

### ۴۸. «قانون‌گذاری عقب‌گرد** (retroactive legislation) در دعوی چه محدودیتی دارد؟
الف) هیچ‌محدودی ندارد؛ ب) فقط در دعاوی جزائی؛ ج) ممنوع است مگر در موارد خاصی که به‌صورت واضح در قانون آمده باشد؛ د) فقط در دعاوی تجاری.
**پاسخ:** ج
**تشریح:** اصل عدم‌عقب‌گرد (non‑retroactivity) به‌گونه‌ای است که قوانین جدید نمی‌توانند علیرغم پیشین اعمال شوند؛ مگر اینکه صراحتاً به‌این‌گونه‌سازی اشاره داشته باشند و عدالت عمومی تحت‌تأثیر نباشد.

### ۴۹. چه‌گاه می‌توان «دعوی دستگیری از اموال** (attachment of property) را درخواست کرد؟
الف) فقط پس از صدور حکم؛ ب) پیش از صدور حکم در صورتی که خطر فرار اموال وجود داشته باشد؛ ج) فقط در دعاوی تجاری؛ د) هیچ‌یک.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** درخواست دستگیری از اموال به‌عنوان حکم موقت قبل از صدور حکم قطعی می‌تواند برای حفظ دارایی‌ها در برابر فرار یا مخفی‌سازی توسط طلب‌علیه استفاده شود؛ این امر تحت شرایط خطر واضح و درخواست مستند قابل‌اجرا است.

### ۵۰. «دستورات اجرائی قضائی** (court‑enforced orders) چه ویژگی‌هایی دارد؟
الف) فقط به‌صورت کتبی؛ ب) نیازی به تصویب مجلس ندارند؛ ج) نیاز به رأی‌گیری مجلس دارند؛ د) فقط در دعاوی جزائی.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** دستورات قضائی (مانند توقیف، منع، یا اجرا) نیازی به تصویب قوه مقننه ندارند؛ به‌محض صدور حکم قاضی، الزام‌آور می‌شوند و امکان اجرای مستقیم توسط مراجع اجرایی (مانند پلیس) دارد.

### ۵۱. چه‌گاه می‌توان «دعوی اختلال قانونی** (legal disturbance claim) را مطرح کرد؟
الف) وقتی قوانین داخلی به‌طور مضطرب اجرا شوند؛ ب) در دعاوی جزائی؛ ج) فقط در دعاوی تجاری؛ د) هیچ‌یک.
**پاسخ:** الف
**تشریح:** دعوی اختلال قانونی به‌معنای این است که یک طرف ادعا می‌کند اجرای قانون توسط دیگری به‌طوری نا‌منصفانه یا نادرست اعمال شده؛ دادگاه می‌تواند به تصحیح یا جبران خسارت بپردازد.

### ۵۲. چه‌گاه می‌توان «دستورات پیش‌داوری** (preliminary injunction) را اعمال کرد؟
الف) فقط در دعاوی ملکی؛ ب) وقتی خطر جدی و غیرقابل جبران پیش از صدور حکم نهایی وجود دارد؛ ج) فقط در دعاوی جزائی؛ د) هیچ‌یک.
**پاسخ:** ب
**تشریح:** پیش‌داوری برای جلوگیری از خسارت جدی، تخریب دارایی‌ها یا انجام عملی که باعث عوض شدن شرایط می‌شود، قبل از صدور حکم قطعی صادر می‌شود؛ شرط اصلی خطر واضح و غیرقابل جبران است.

### ۵۳. «اصول مساوات قضائی** (principles of judicial equality) چه مواردی را شامل می‌شود؟
الف) برابری در دسترسی به دادگاه؛ ب) برابری در حقوق متقابل؛ ج) هر دو؛ د) هیچ‌یک.
**پاسخ:** ج
**تشریح:** اصول مساوات قضائی شامل دسترسی برابر به دادگاه، برابری در برخورد دادگاه با تمام افراد بدون تبعیض و برخوردی منصفانه با ادعاها می‌شود؛ این اصول پایه‌گذار عدالت هستند.

### ۵۴. چه‌گاه می‌توان «دعوی غیرفعال (abatement)» را طرح کرد؟
الف) وقتی طلب‌کننده به‌صورت خودکار از دعوا صرف‌نظر می‌کند؛ ب) فقط در دعاوی تجاری؛ ج) فقط در دعاوی خانوادگی؛ د) هیچ‌یک.
**پاسخ:** الف
**تشریح:** دعوی غیرفعال به‌معنای اینکه طلب‌کننده بعد از زمان معینی یا به‌صورت صریح از دعوا صرف‌نظر کند؛ این کار باعث انصراف از ادامه دادرسی می‌شود.

### ۵۵. چه‌گاه می‌توان «دستور مستثنی قوانین** (exemption from law) را در دعوا به‌ برد؟
الف) وقتی قانون استثنائی برای یک گروه خاص دارد؛ ب) هیچ‌گاه؛ ج) فقط در دعاوی جزائی؛ د) فقط در دعاوی ملکی.
**پاسخ:** الف
**تشریح:** قانون می‌تواند برای گروه خاصی (مثلاً سازمان‌های دولتی یا افراد خاص) استثنای خاصی داشته باشد؛ در دعاوی مرتبط با این گروه، قاضی می‌تواند به این استثنای قانونی ارجاع دهد.

### ۵۶. «پیشنهاد تسویه مسالمت‌آمیز** (amicable settlement) چه مزایایی دارد؟
الف) صرف‌نظر از هزینه‌های دادگاه؛ ب) حفظ روابط بین طرفین؛ ج) سرعت‌بخشی به حل‌وفصل؛ د) همه موارد.
**پاسخ:** د
**تشریح:** تسویه مسالمت‌آمیز هزینه‌های دادرسی را کاهش می‌دهد، روابط شخصی یا تجاری

 

سوالات حقوق اساسی

(کل 40 سؤال) – 30 سؤال تستی (چند گزینه‌ای) + 10 سؤال تشریحی**
*هر سؤال تستی شامل 4 گزینه (الف‑د) است. پس از فهرست سؤال‌ها، پاسخ‑نامه به همراه توضیح کوتاه برای گزینه صحیح ارائه می‌شود.*

—

## 1‑30 – سؤال‌های تستی

| # | سؤال | الف | ب | ج | د |
|—|——|—-|—|—|—|
| 1 | اساس اساسی جمهوری اسلامی ایران در چند ماده تشکیل شده است؟ | ۲۲ | ۲۴ | ۲۶ | ۲۸ |
| 2 | اصل «قوانین عمومی» در قانون اساسی کدام ماده است؟ | ماده ۲۲ | ماده ۲۲۲ | ماده ۲۲۸ | ماده ۲۳ |
| 3 | بر اساس قانون اساسی، حق آزادی بیان در چه محدودیتی مورد استفاده قرار می‌گیرد؟ | فقط در مواردی که به امنیت ملی صدمه بزند | فقط در مواردی که توهین به شخصیت‌های عمومی باشد | فقط در مواردی که مخالف مذهب باشد | در هیچ محدودیتی نیست |
| 4 | رئیس‌جمهور بر اساس چه نظامی انتخاب می‌شود؟ | نظام ریاستی | نظام پارلمانی | نظام ترکیبی | نظام نصف‌نظامی |
| 5 | حق آفرینش صنایع و معادن برای چه کسی محفوظ است؟ | مجلس شورای اسلامی | رئیس‌جمهور | مجلس خبرگان رهبری | دولت |
| 6 | نمایندگان مجلس شورای اسلامی چه مدت زمان می‌گردند؟ | ۲ سال | ۴ سال | ۵ سال | ۶ سال |
| 7 | اصل برابری در مقابل قانون در کدام ماده آمده است؟ | ماده ۳ | ماده ۲ | ماده ۲۲ | ماده ۱۳ |
| 8 | واگذاری سلاح‌های ستیزه‌جو به چه نظامی تحت نظارت می‌باشد؟ | وزارت دفاع | نیروی انتظامی | سپاه پاسداران | ارتش |
| 9 | حق برخورداری از تأمین اجتماعی در چه سطحی تضمین می‌شود؟ | سطح ملی | سطح استانی | سطح شهری | سطح خصوصی |
| 10 | واگذاری حق آموزش در سطوح ابتدایی و متوسطه به چه نهادهایی واگذار می‌شود؟ | دانشگاه‌ها | بنیادهای خیریه | شهرداری‌ها | سازمان آموزش و پرورش |
| 11 | حق حضور در مراسم دینی برای چه گروهی محدود است؟ | مسلمانین فقط | تمام افراد مبتنی بر تمایل | افراد دارای ملیت ایرانی | افراد متعهد به نظام |
| 12 | قانون اساسی چه نوع نظارت بر اجرایی شدن احکام قضایی دارد؟ | نظارت سنتی | نظارت قضائی | نظارت اجرائی | نظارت هیئت‌های مخفی |
| 13 | اصل «حاکمیت قانون» در کدام ماده مستقر است؟ | ماده ۴۲ | ماده ۴۳ | ماده ۴۴ | ماده ۴۵ |
| 14 | رهبری در نظام جمهوری اسلامی چه اختیاری دارد؟ | ارزیابی اقتصادی | تعیین سیاست‌های خارجی | برنامه‌ریزی شهری | تنظیم نظام مالیاتی |
| 15 | حق مالکیت بر اموال در قانون اساسی به چه شکل بیان شده است؟ | مالکیت خاص با محدودیت‌های دولتی | مالکیت عمومی بدون هیچ‌قید | مالکیت ترکیبی با حق تصرف | مالکیت شخصی با حق مالکیت دائمی |
| 16 | افراد دارای تابعیت ایرانی می‌توانند به چه شکلی به انتخابات رأی دهند؟ | فقط در انتخابات مجلس | در همه انتخابات (قومی، محلی، رئیسی) | فقط در انتخابات رئیسی | فقط در انتخابات شورای خبرگان |
| 17 | اصل «آزادی اداری» در قانون اساسی به چه عبارت می‌پردازد؟ | آزادی در انتخاب خدمت‌گزاران دولت | آزادی از ملاحظه‌های اداری کشوری | آزادی برای انجام تحقیقات اداری | آزادی برای برگزاری جلسات اداری |
| 18 | قانون اساسی چه تصویری از آزادی مذهب دارد؟ | فقط برای شیعه دئوطیقه | آزادی مذهب با محدودیت‌های قانونی | آزادی مذهب بدون هیچ‌قیدی | ممنوعیت هر نوع مذهب غیر شیعه |
| 19 | حق بهره‌مندی از خدمات بهداشتی در قانون اساسی تحت چه شاخه‌ای قرار دارد؟ | حقوق اجتماعی | حقوق اقتصادی | حقوق فرهنگی | حقوق سیاسی |
| 20 | «حفاظت از منابع طبیعی» در کدام ماده آمده است؟ | ماده ۲۲ | ماده ۲۳ | ماده ۲۴ | ماده ۲۵ |
| 21 | وزارتخانه‌ها تحت چه نظارتی قرار می‌گیرند؟ | نظارت پارلمانی | نظارت قضائی | نظارت نظامی | نظارت اقتصادی |
| 22 | حق دفاع در دادگاه بر چه اساسی تضمین می‌شود؟ | اصل ۲۲ | اصل ۲۲۲ | اصل ۲۲۵ | اصل ۲۲۶ |
| 23 | چه کسی نهادهای قضایی را بر اساس قانون اساسی تعیین می‌کند؟ | رئیس‌جمهور | مجلس خبرگان رهبری | مجلس شورای اسلامی | شورای نگهبان |
| 24 | حق دسترسی به اطلاعات عمومی در قانون اساسی به چه عنوانی شناخته می‌شود؟ | شفافیت اطلاعات | دسترسی آزاد | دسترسی عمومی به اسناد | عدم تبعیض اطلاعاتی |
| 25 | «تضمین حقوق کودک» در کدام ماده از قانون اساسی گنجانده شده است؟ | ماده ۲۳ | ماده ۲۲۲ | ماده ۲۱۰ | ماده ۲۲۱ |
| 26 | اصل «عدم تبعیض» در برابر چه معیارهایی در قانون اساسی مورد تأکید است؟ | نژاد، جنسیت، مذهب، زبان | درآمد، تحصیلات، سن، شغل | ملیت، ازدواج، ملی‌گرایی، اخلاق | همه موارد فوق |
| 27 | چه سطری از قانون اساسی به «آزادی تجمل؟ | ۲۱ | ۲۲ | ۲۳ | ۲۴ |
| 28 | قانون اساسی چه وضعیتی برای «تنوع اقوام» در ایران دارد؟ | تاکید بر همبستگی ملی | تبعیض مثبت بر اقوام | تفکیک administrativ | حذف تمام تفاوت‌های قومی |
| 29 | حق مالكيت بر «زمین» چه محدودیتی دارد؟ | فقط برای شهروندان ایرانی | برای تمام افراد بدون محدودیت | برای سازمان‌ها و مؤسسات دولتی | برای مهاجران دائم |
| 30 | مادهٔ «حاکمیت مردم» در قانون اساسی چه شماره دارد؟ | ۳۲ | ۲۲ | ۲۳ | ۲۱ |

—

## 31‑40 – سؤال‌های تشریحی

| # | سؤال (موضوع) |
|—|————–|
| 31 | اصل «قانون اساسی به‌ عنوان قانون اساسی کشور، احکام اولیه قانون اساسی باید در چه مرحله‌ای تصویب شوند؟» (تشریح فرآیند تصویب اولیه). |
| 32 | «تفکیک قوا در نظام جمهوری اسلامی ایران» را به‌صورت دقیق توضیح دهید (قوه مقننه، ریاست، قضائی). |
| 33 | تشریح نقش «مجلس خبرگان رهبری» در نظارت بر عملکرد رهبری و انتخاب وی. |
| 34 | «اصل موازات قانون اساسی با قوانین عادی»؛ توضیح اینکه چه زمانی یک قانون عادی می‌تواند مغایرتی با قانون اساسی داشته باشد و چه مکانیسمی برای رفع این مغایرت وجود دارد. |
| 35 | بررسی «مفهوم عدالت اجتماعی» در مادهٔ ۲۲ قانون اساسی و پیوند آن با حقوق اقتصادی. |
| 36 | «حقوق اساسی کارگر»؛ مواردی که در قانون اساسی به حقوق کارگر پرداخته شده و چگونگی اجرا توسط نهادهای نظارتی. |
| 37 | توجیه ضرورت «آزادی صحافی» در چارچوب قانون اساسی و محدودیت‌های قانونی آن. |
| 38 | «نقش شورای نگهبان» در بررسی انطباق قوانین با قانون اساسی؛ مراحل بررسی و تصمیم‌گیری. |
| 39 | تشریح «حمایت از اقلیت‌های دینی» در قانون اساسی؛ چارچوب قانونی و اعمال عملی. |
| 40 | «امکان بازنگری قانون اساسی»؛ چه شرایطی برای اصلاح قانون اساسی پیش‌بینی شده و چه مراحلی برای تصویب تغییرات باید انجام شود. |

—

## پاسخ‑نامه (با توضیح کوتاه)

### سؤالات تستی (1‑30)

| # | گزینه صحیح | توضیح مختصر |
|—|————|————–|
| 1 | ب | قانون اساسی شامل ۲۴ ماده است. |
| 2 | ج | ماده ۲۲۸ به «قوانین عمومی» اختصاص دارد. |
| 3 | الف | آزادی بیان به‌موقعی که امنیت ملی را تهدید کند، محدود می‌شود. |
| 4 | ب | ایران سیستم پارلمانی‑نخبگی دارد؛ رئیس‌جمهور بر پایه نظرسنجی می‌شود. |
| 5 | د | دولت (قوه مجریه) حق تخصیص منابع طبیعی را دارد. |
| 6 | ب | دوره نمایندگان مجلس ۴ سال است. |
| 7 | ب | برابری در مقابل قانون در ماده ۲ ذکر شد. |
| 8 | ج | سپاه پاسداران وظیفه نظارت بر سلاح‌های غیرقانونی را دارد. |
| 9 | الف | تأمین اجتماعی در سطح ملی تضمین می‌شود. |
| 10 | د | سازمان آموزش و پرورش مسئول ارائه آموزش ابتدایی و متوسطه است. |
| 11 | ب | مراسم دینی برای همهٔ افراد آزاد است، بدون محدودیت مذهبی. |
| 12 | ب | نظارت قضائی بر اجرای احکام قضایی وجود دارد. |
| 13 | ب | ماده ۴۳ حاکمیت قانون را تعیین می‌کند. |
| 14 | ب | رهبری حق تعیین سیاست‌های خارجی را دارد. |
| 15 | الف | مالکیت شخصی تحت محدودیت‌های عمومی (قانونی) است. |
| 16 | ب | شهروندان می‌توانند در تمام انتخابات رأی دهند. |
| 17 | ب | آزادی اداری به‌معنی عدم ملاحظات‌غیرقانونی در عملکرد اداری است. |
| 18 | ب | قانون اساسی آزادی مذهب را با قید محدودیت‌های قانونی می‌پذیرد. |
| 19 | الف | خدمات بهداشتی در حقوق اجتماعی جای دارد. |
| 20 | ج | ماده ۲۴ به حفاظت از منابع طبیعی پرداخته است. |
| 21 | الف | نظارت پارلمانی بر وزرات‌ها توسط کمیسیون‌های مربوطه انجام می‌شود. |
| 22 | الف | اصل ۲۲ حق دفاع در دادگاه را تضمین می‌کند. |
| 23 | د | شورای نگهبان (به‌همراه قوه قضائیه) نهادهای قضایی را تعیین می‌کند.| 24 | ج | اصل دسترسی عمومی به اسناد، به‌عنوان «دسترسی به اطلاعات عمومی» شناخته می‌شود. |
| 25 | ب | ماده ۲۲۲ به حقوق کودک پرداخته است. |
| 26 | الف | قانون اساسی به‌صورت صریح از تبعیض بر مبنای نژاد، جنسیت، مذهب و زبان منع می‌کند. |
| 27 | ب | ماده ۲۲ مربوط به آزادی تجملی است. |
| 28 | الف | قانون اساسی بر همبستگی ملی تأکید می‌كند. |
| 29 | الف | مالکیت زمین به‌صورت اختصاصی برای شهروندان ایرانی تعیین شده است. |
| 30 | ب | حاکمیت مردم در ماده ۲۲ قرار دارد. |

### سؤالات تشریحی (31‑40) – نکات کلیدی برای پاسخ

31. **فرآیند تصویب اولیه**: پس از تصویب توسط مجلس شورای اسلامی، قانون اساسی برای تصویب نهایی به مجلس خبرگان رهبری و سپس به رهبری ارسال می‌شود؛ رهبری می‌تواند آن را به تصویب یا تعدیل کند. سپس سامانهٔ ارجاع به شورای نگهبان برای بازبینی انطباق با اصول اساسی انجام می‌شود.

32. **تفکیک قوا**:
– *قوه مقننه*: مجلس شورای اسلامی (مجلس نمایندگان) با نقش تصویب قوانین و نظارت بر قوه مجریه.
– *قوه مجریه*: رئیس‌جمهور و کابینت؛ اجرای قوانین، برنامه‌ریزی اقتصادی و سیاست خارجی.
– *قوه قضائیه*: شامل دادگاه‌های عمومی، انقلاب و نظامی؛ تضمین اجرای عدالت و نظارت بر انطباق قوانین با اساسی.

33. **مجلس خبرگان رهبری**: ۸۶ عضواز اساتید، فقیهان و افراد منتخب) که هر ۸ سال یکبار برای ارزیابی و انتخاب رهبری (حداکثر دو دوره) می‌نشینند. وظیفهٔ نظارتی بر عملکرد رهبری و تصمیم‌گیری در مورد صلاحیت وی دارد.

34. **موازات قانون اساسی با قوانین عادی**: قانون اساسی بالاترین سطح قانون‌گذاری است؛ هر قانونی که با آن مغایرت داشته باشد، توسط شورای نگهبان رد می‌شود. در صورت بروز تعارض، اصل «قانون اساسی برتر است» اعمال می‌شود (اصل Supremacy).

35. **عدالت اجتماعی (ماده ۲۲)**: توزیع عادلانهٔ منابع، فراهم‌سازی فرصت‌های برابر در آموزش، بهداشت، اشتغال و مسکن. قوانین اقتصادی باید منجر به کاهش فقر و توزیع عادلانهٔ درآمد شوند.

36. **حقوق اساسی کارگر**: حق داشتن کار با دستمزد منصفانه، تشکیل اتحادیه، حق تعطیلات سالیانه، بیمهٔ اجتماعی. شورای کار و تعاون برای نظارت بر اجرای این حقوق ایجاد شده است.

37. **آزادی صحافی**: توسط مادهٔ ۲۲۲ (آزادی بیان) تضمین می‌شود؛ محدودیت‌ها شامل توهین به نظام، مذهب یا امنیت ملی است. مقامات می‌توانند بر مبنای این محدودیت‌ها اقدام به توقیف یا پیگرد نمایند.

38. **نقش شورای نگهبان**: بررسی انطباق قوانین با اساسی؛ دو مرحله: (1) بازبینی قانونی توسط 12 عضو (6 خالق قوانین، 6 عارف)؛ (2) تصمیم‌گیری نهایی (رای ساده). اگر مخالفت دارد، قانون به‌تصویب مجلس برنمی‌گردد.

39. **حمایت از اقلیت‌های دینی**: مادهٔ ۲۲۲ به آزادی مذهب اجازه می‌دهد؛ قانون اساسی اجازه برگزاری مراسم مذهبی اقلیت‌ها را می‌دهد؛ اما محدودیت‌های امنیتی و عمومی ممکن است اعمال شود. نهادهای نظارتی (مثلاً وزارت علوم و تحقیقات) مسئول تضمین این حقوق هستند.

40. **بازنگری قانون اساسی**: دو مسیر: (الف) اصلاح توسط مجلس (حداقل ۲/۳ اکثریت نمایندگان) + تأیید توسط رهبری؛ (ب) نظارت شورای نگهبان بر انطباق پیشنهادی اصلاح. پس از تصویب توسط مجلس خبرگان رهبری، اصلاح به رسمیت می‌رسد.

—

 

نمونه سوالات استخدامی پتروفرهنگ حقوقی

نمونه سوالات استخدامی پتروفرهنگ حقوقی

تومان19,800

دسته:

توضیحات

تعداد صفحات : حدود 1850 صفحه کتاب پی دی اف

گردآوری کننده : سایت آزمون 98

بخش تخصصی

+ نمونه سوالات حقوق اساسی 1430سوال + پاسخنامه

+ نمونه سوالات حقوق بین الملل (عمومی ) 1930سوال + پاسخنامه

+ نمونه سوالات حقوق بین الملل ( خصوصی) 1830سوال + پاسخنامه

+ نمونه سوالات حقوق تجارت 1780سوال + پاسخنامه

+ نمونه سوالات حقوق کار 1760سوال + پاسخنامه

+ نمونه سوالات حقوق مدنی 1700سوال + پاسخنامه

+ نمونه سوالات آیین دادرسی مدنی 1500سوال + پاسخنامه

+ نمونه سوالات آیین دادرسی کیفری 1860سوال + پاسخنامه

+ کتاب PDFحقوق اساسی

+ کتاب PDF حسابداری صنعتی

+ کتاب PDFحقوق تجارت

+ کتاب PDF حقوق کار

+ کتاب PDFحقوق مدنی

+ کتاب PDF آیین دادرسی مدنی

+ کتاب PDF آیین دادرسی کیفری

بخش عمومی

بخش عمومی

,+ نمونه سوالات استخدامی زبان و ادبیات فارسی 1860 سوال با پاسخ

,+ نمونه سوالات استخدامی فناوری اطلاعات 1750 سوال باپاسخ

,+ نمونه سوالات استخدامی زبان انگلیسی عمومی 1560 سوال با پاسخ

,+ نمونه سوالات استخدامی هوش و استعداد شغلی 1930 سوال با جواب

,+ کتاب PDF زبان و ادبیات فارسی

,+ کتاب PDFاستخدامی فناوری اطلاعات

,+ کتاب PDFاستخدامی زبان انگلیسی عمومی

,+ کتاب PDFاستخدامی هوش و استعداد شغلی

 

 

محصولات مرتبط

 

 

azmonfaragir
23 ژانویه 2026
سوالات استخدامی آموزش و پرورش
18 بازدید